స్వర్భానవీ సుతానేతానాయోః పుత్రాన్ప్రచక్షతే। ఆయుషో నహుషః పుత్రో ధీమాన్సత్యపరాక్రమః
స్వర్భానువు కుమార్తె సంతానంగా వీరిని చెబుతారు. ఆయు కుమారుల్లో నహుషుడు జ్ఞానవంతుడు, నిజమైన పరాక్రమవంతుడు.
రాజ్యం శశాస సుమహద్ధర్మేణ పృథివీపతే। పితౄన్దేవానృషీన్విప్రాన్గన్ధర్వోరగరాక్షసాన్
నహుషుడు భూమిని ధర్మంతో పాలించాడు. పితృదేవతలు, దేవతలు, ఋషులు, బ్రాహ్మణులు, గంధర్వులు, పాములు, రాక్షసులను రక్షించాడు.
నహుషః పాలయామాస బ్రహ్మక్షత్రమథో విశః। స హత్వా దస్యుసంఘాతానృషీన్కరమదాపయత్
నహుషుడు బ్రాహ్మణులను, క్షత్రియులను, ప్రజలను కాపాడాడు. దొంగల గుంపులను సంహరించి, ఋషులకు భయాన్ని తొలగించాడు.
పశువచ్చైవ తాన్పృష్ఠే వాహయామాస వీర్యవాన్। కారయామాస చేన్ద్రత్వమభిభూయ దివౌకసః
ఆయన ఋషులను పశువుల్లా తన వెనుక మోయించాడు. పరలోకవాసులను జయించి, తానే ఇంద్రుడయ్యాడు.
తేజసా తపసా చైవ విక్రమేణౌజసా తథా। `విశ్లిష్టో నహుషః శప్తః సద్యో హ్యజగరోఽభవత్'। యతిం యయాతిం సంయాతిమాయాతిమయతిం ధ్రువమ్
తన తేజస్సు, తపస్సు, పరాక్రమం, బలంతో నహుషుడు అహంకారంతో నిండిపోయాడు. శాపం వల్ల వెంటనే పాము అయిపోయాడు. అతనికి యతి, యయాతి, సంయాతి, ఆయాతి, మయతి, ధ్రువుడు అనే కుమారులు పుట్టారు.
నహుషో జనయామాస షట్ సుతాన్ప్రియవాదినః। యతిస్తు యోగమాస్థాయ బ్రహ్మీభూతోఽభవన్మునిః
నహుషుడు మధురంగా మాట్లాడే ఆరు కుమారులను కనాడు. యతి యోగాన్ని ఆచరించి, బ్రహ్మస్వరూపుడై మునిగా మారాడు.
యయాతిర్నాహుషః సమ్రాడాసీత్సత్యపరాక్రమః। స పాలయామాస మహీమీజే చ బహుభిర్మఖైః
నహుషుని కుమారుడు యయాతి నిజమైన పరాక్రమవంతుడై సామ్రాట్ అయ్యాడు. భూమిని పాలించి, అనేక యజ్ఞాలు చేశాడు.
అతిభక్త్యా పితౄనర్చన్దేవాంశ్చ ప్రయతః సదా। అన్వగృహ్ణాత్ప్రజాః సర్వా యయాతిరపరాజితః
అతడు పరమ భక్తితో ఎప్పుడూ పితృదేవతలను, దేవతలను పవిత్రంగా పూజించేవాడు. అపరాజితుడైన యయాతి తన ప్రజలను కాపాడేవాడు.
తస్య పుత్రా మహేష్వాసాః సర్వైః సముదితా గుణైః। దేవయాన్యాం మహారాజ శర్మిష్ఠాయాం చ జజ్ఞిరే
అతనికి ధనుర్విద్యలో ప్రావీణ్యం కలిగిన, అన్ని గుణాలతో నిండిన కుమారులు పుట్టారు. మహారాజా! వారు దేవయానిలో, శర్మిష్ఠలో జన్మించారు.
దేవయాన్యామజాయేతాం యదుస్తుర్వసురేవ చ। ద్రుహ్యుశ్చానుశ్చ పూరుశ్చ శర్మిష్ఠాయాం చ జజ్ఞిరే
దేవయానిలో యదు, తుర్వసు పుట్టారు. శర్మిష్ఠలో ద్రుహ్యు, అను, పురు పుట్టారు.
స శాశ్వతీః సమా రాజన్ప్రజా ధర్మేణ పాలయన్। జరామార్చ్ఛన్మహాఘోరాం నాహుషో రూపనాశినీమ్
ఓ రాజా! యయాతి ధర్మంతో ఎన్నో సంవత్సరాలు ప్రజలను పాలించాడు. చివరికి, అందాన్ని నశింపజేసే భయంకరమైన వృద్ధాప్యం అతనిని చేరింది.
జరాఽభిభూతః పుత్రాన్స రాజా వచనమబ్రవీత్। యదుం పూరుం తుర్వసుం చ ద్రుహ్యుం చానుం చ భారత
వృద్ధాప్యంతో బాధపడుతూ, రాజు తన కుమారులైన యదు, పురు, తుర్వసు, ద్రుహ్యు, అనువుతో ఇలా అన్నాడు.
యౌవనేన చరన్కామాన్యువా యువతిభిః సహ। బిహర్తుమహమిచ్ఛామి సాహ్యం కురుత పుత్రకాః
ఇంకా యవ్వనంలో ఉన్నప్పుడు, యువతులతో కలసి కామాలను అనుభవిస్తూ, ఈ సుఖాలను కొనసాగించాలనుకుంటున్నాను. నా కుమారులారా! దీన్ని నాకు సాధ్యం చేయండి.
తం పుత్రో దైవయానేయః పూర్వజో వాక్యమబ్రవీత్। కిం కార్యం భవతః కార్యమస్మాకం యౌవనేన తే
అప్పుడు దేవయానిలో జన్మించిన పెద్ద కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: మీకు, మాకు మీ యవ్వనంతో ఏమి అవసరం?
యయాతిరబ్రవీత్తం వై జరా మే ప్రతిగృహ్యతామ్। యౌవనేన త్వదీయేన చరేయం విషయానహమ్
యయాతి ఇలా అన్నాడు: నా వృద్ధాప్యాన్ని నీవు స్వీకరించు; నీ యవ్వనంతో నేను ఇంద్రియ సుఖాలను అనుభవిస్తాను.
యజతో దీర్ఘసత్రైర్మే శాపాచ్చోశనసో మునేః। కామార్థః పరిహీణోఽయం తప్యేయం తేన పుత్రకాః
నా దీర్ఘకాల యజ్ఞాల వల్ల, ఉశనసుడు చేసిన శాపం వల్ల నా కోరికలు తగ్గిపోయాయి; అందుకే నా పిల్లలూ, నేను బాధపడుతున్నాను.
మామకేన శరీరేణ రాజ్యమేకః ప్రశాస్తు వః। అహం తన్వాఽభినవయా యువా కామమవాప్నుయామ్
మీలో ఒకరు నా శరీరంతో రాజ్యం పాలించండి; నేను కొత్తగా కలిగిన యవ్వనంతో నా కోరికలను తీరుస్తాను.
తే న తస్య ప్రత్యగృహ్ణన్యదుప్రభృతయో జరామ్। తమబ్రవీత్తతః పూరుః కనీయాన్సత్యవిక్రమః
వారు ఎవ్వరూ ఆయన వృద్ధాప్యాన్ని అంగీకరించలేదు; అప్పుడు చిన్నవాడు, మాట నిలబెట్టుకునే పూరువు ఇలా అన్నాడు.
రాజంశ్చరాభినవయా తన్వా యౌవనగోచరః। అహం జరాం సమాదాయ రాజ్యే స్థాస్యామి తేజ్ఞయా
రాజా! మీరు కొత్త యవ్వనంతో సుఖంగా తిరగండి; నేను వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకుని, మీ ఆజ్ఞతో రాజ్యంలో ఉంటాను.
ఏవముక్తః స రాజర్షిస్తపోవీర్యసమాశ్రయాత్। సంచారయామాస జరాం తదా పుత్రే మహాత్మని
అలా అన్నపుడు, ఆ రాజర్షి తన తపస్సు శక్తితో తన వృద్ధాప్యాన్ని తన మహాత్ముడైన కుమారుడికి అప్పగించాడు.
పౌరవేణాథ వయసా రాజా యౌవనమాస్థితః। యాయాతేనాపి వయసా రాజ్యం పూరురకారయత్
ఆ తరువాత, పౌరువు యవ్వనంతో రాజు యయాతి యవ్వనాన్ని అనుభవించాడు; యయాతి వయస్సుతో పౌరువు రాజ్యాన్ని పాలించాడు.
తతో వర్షసహస్రాణి యయాతిరపరాజితః। స్థితః స నృపశార్దూలః శార్దూలసమవిక్రమః
అంతట తరువాత, వెయ్యేళ్లు యయాతి ఎవ్వరూ జయించలేని రాజుగా, పులిలా పరాక్రమంతో నిలిచాడు.
యయాతిరపి పత్నీభ్యాం దీర్ఘకాలం విహృత్య చ। విశ్వాచ్యా సహితో రేమే పునశ్చైత్రరథే వనే
యయాతి తన భార్యలతో చాలా కాలం గడిపి, మళ్లీ విశ్వాచితో కలిసి చైత్రరథవనంలో సుఖంగా విహరించాడు.
నాధ్యగచ్ఛత్తదా తృప్తిం కామానాం స మహాయశాః। అవేత్య మనసా రాజన్నిమాం గాథాం తదా జగౌ
అయినా, ఆ మహాప్రతిష్ఠ కలవాడు తన కోరికలకు తృప్తి పొందలేదు; ఇది మనసులో గ్రహించి, రాజా! అప్పుడు ఈ గీతను పాడాడు.
న జాతు కామః కామానాముపభోగేన శామ్యతి। ఇవిషా కృష్ణవర్త్మేవ భూయ ఏవాభివర్ధతే
కామాన్ని అనుభవించడం వల్ల ఎప్పుడూ కోరిక తీరదు; నెయ్యి పోసిన అగ్నిలా అది మరింత పెరుగుతుంది.
యత్పృథివ్యాం వ్రీహియవం హిరణ్యం పశవః స్త్రియః। నాలమేకస్య తత్సర్వమితి మత్వా శమం వ్రజేత్
ఈ భూమిపై ఉన్న అన్నం, బంగారం, పశువులు, స్త్రీలు అన్నీ కలిపినా ఒక్కరికి సరిపోవు; ఇది తెలుసుకుని మనిషి తృప్తిని ఆశ్రయించాలి.
యదా న కురుతే పాపం సర్వభూతేషు కర్హిచిత్। కర్మణా మనసా వాచా బ్రహ్మ సంపద్యతే తదా
ఎప్పుడైతే మనిషి ఏ జీవికి కూడా చేతతో, మనసుతో, మాటతో పాపం చేయడు, అప్పుడే అతడు పరబ్రహ్మను పొందుతాడు.
న బిభేతి యదా చాయం యదా చాస్మాన్న బిభ్యతి। యదా నేచ్ఛతి న ద్వేష్టి బ్రహ్మ సంపద్యతే తదా
మనిషి భయపడనిప్పుడు, ఇతరులకు భయం కలిగించనిప్పుడు, కోరిక లేదా ద్వేషం లేకపోయినప్పుడు, అప్పుడే అతడు పరబ్రహ్మను పొందుతాడు.
ఇత్యవేక్ష్య మహాప్రాజ్ఞః కామానాం ఫల్గుతాం నృప। సమాధాయ మనో బుద్ధ్యా ప్రత్యగృహ్ణాజ్జరాం సుతాత్
కామాల తక్కువతనాన్ని ఆలోచించి, తన మనసును బుద్ధితో స్థిరపరిచి, ఆ జ్ఞాని రాజు తన కుమారుని నుండి మళ్లీ వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించాడు.
తతో వర్షసహస్రాన్తే యయాతిరపరాజితః।' దత్వా చ యౌవనం రాజా పూరుం రాజ్యేఽభిషిచ్య చ। అతృప్త ఏవ కామానాం పూరుం పుత్రమువాచ హ
వెయ్యేళ్లు పూర్తయ్యాక, ఎవ్వరూ జయించలేని యయాతి తన యవ్వనాన్ని తిరిగి ఇచ్చి, పౌరువును రాజుగా కూర్చోబెట్టి, ఇంకా కోరికలు తీరని వాడిగా తన కుమారుడితో ఇలా అన్నాడు.