పశ్యైకపద్యో దృశ్యన్తే క్షేత్రే గోష్ఠం సమాశ్రితాః । వృక్షాంశ్చోపవనోపేతాన్గ్రామాణాం నగరస్య చ ।। 16
చూడండి, పొలాల్లో ఒక్కొక్క అడుగుల ముద్రలు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి, అక్కడ పశువులు చేరి ఉన్నాయి. అలాగే, ఊళ్ళో, పట్టణంలో, ఉద్యానవనాలతో చుట్టుముట్టిన చెట్లు కనిపిస్తున్నాయి.
వ్యక్తం దూరే విరాటమ...రాజధానీ భవిష్యతి। వసామేహాపరాం రాత్రిం బలవాన్మే పరిశ్రమః ।। 17
స్పష్టంగా, విరాటునగరం ఇంకా దూరంలో ఉంది. నాకు చాలా అలసటగా ఉంది, మనం ఇంకొక రాత్రి ఇక్కడే గడిపేద్దాం.
ఇమాం కమలపత్రాక్షీం ద్రౌపదీం మాద్రినన్దన। ముహూర్తం పరిగృహ్యైనాం ఘాహుభ్యాం నకుల వ్రజ ।। 18
మాద్రీ కుమారుడా నకులా, ఈ కమలదళనయనురాలైన ద్రౌపదిని కొంతసేపు నీ చేతులతో ఎత్తుకుని తీసుకెళ్ళు.
తతోఽదూరే విరాటస్య నగరం భరతర్షభ । రాజధాన్యాం నివత్స్యామః ప్రముక్తమివ నో వనమ్ ।। 19
భరతవంశశిఖామణీ, ఇంకొద్దిలోనే విరాటునగరం దగ్గరగా ఉంటుంది. మనం రాజధానిలో నివసిస్తాం, అడవిని విడిచినవారిలా.
పూర్వాహ్ణే మృగయాం కృత్వా మయా విద్ధా మృగా వనే। అటవీ చ మయా దూరం ధృతా మృగవధేప్సునా ।। 20
ఉదయం వేటకు వెళ్లి, నేను అడవిలో జంతువులను గాయపరిచాను. వాటిని వేటాడాలనే ఆశతో అడవిలో చాలా దూరం తిరిగాను.
విషమా హ్యతిదుర్గా చ వేగవత్పరిధావతా। సోహం ధర్మాభితప్తో వై నైనామాదాతుముత్సహే ।। 21
అక్కడ నేల చాలా ఎత్తు దిగువలుగా, దాటి వెళ్లడం చాలా కష్టం. నేను వేగంగా తిరిగాను. ధర్మబాధతో నేను ఆమెను మోయలేకపోతున్నాను.
సహదేవ త్వమాదాయ ముహూర్తం ద్రౌపదీం నయ। రాజధాన్యాం నివత్స్యామః సుముక్తమివ నో వనమ్ ।। 22
సహదేవా, నువ్వు కొంతసేపు ద్రౌపదిని తీసుకుని ముందుకు నడిపించు. మనం రాజధానిలో నివసిస్తాం, అడవిని విడిచినవారిలా.
అహమప్యస్మి తృషితః క్షుధయా పరిపీడితః। పరిశ్రాన్తశ్చ భద్రం తే నైనామాదాతుముత్సహే ।। 23
నేనూ దాహంతో, ఆకలితో చాలా బాధపడుతున్నాను. నేను అలసిపోయాను, సోదరా, ఆమెను మోయలేను.
ఏహి వీర విశాలాశ్చ వీరసింహ ఇవార్జున । ఇమాం కమలపత్రాక్షీం ద్రౌపదీం ద్రుపదాత్మజామ్ ।। 24
ఓ వీరా, విశాల భుజాలున్న, సింహంలాంటి అర్జునా, రా, ఈ కమలదళనయనురాలైన ద్రౌపదిని, ద్రుపదుని కుమార్తెను తీసుకో.
పరిగృహ్య ముహూర్తం త్వం బాహుభ్యాం కుశలం వ్రజ । రాజధాన్యాం నివత్స్యామః ప్రముక్తమివ నో వనమ్ ।। 25
నువ్వు కొంతసేపు ఆమెను నీ చేతులతో జాగ్రత్తగా ఎత్తుకుని ముందుకు నడిపించు. మనం రాజధానిలో నివసిస్తాం, అడవిని విడిచినవారిలా.
గురోర్వచనమాజ్ఞాయ సంప్రహృష్టో జితేన్ద్రియః। బాహుభ్యాం పరిగృహ్యాథ రాజపుత్రీమనిన్దితామ్ । ప్రవవ్రాజ మహాబాహురర్జునః ప్రియదర్శనామ్ ।। 26
గురువు ఆజ్ఞ విని, ఆనందంతో, ఇంద్రియాలను జయించిన అర్జునుడు, తన బలమైన చేతులతో నిందలేని రాజకుమార్తెను ఎత్తుకుని, అందమైనవాడై, ప్రయాణమయ్యాడు.
జటిలో వల్కలధరః శతతూణీధనుర్ధరః। స్కన్ధే కృత్వా వరారోహాం బాలామాయతలోచనామ్
జటలు వేసుకుని, వల్కలాలు ధరించి, నూరు బాణాలు ఉన్న ధనుస్సును మోసుకుంటూ, అర్జునుడు ఆ అందమైన, విశాల కళ్ళు ఉన్న యువతిని తన భుజంపై ఎత్తుకున్నాడు.
ఆనీయ నగరాభ్యాశమవాతారయదర్జునః ।। 27
అర్జునుడు ఆమెను పట్టణం దగ్గరికి తీసుకెళ్లి, అక్కడ దింపాడు.
స రాజధానీం సంప్రాప్య పార్థివోఽర్జునమబ్రవీత్। ఇమాని పురుషవ్యాఘ్ర ఆయుధాని పరంతప। కస్మిన్న్యాసయితవ్యాని గుప్తిశ్చైషాం కథం భవేత్ ।। 1
రాజధానిని చేరుకున్న తర్వాత, రాజు అర్జునుడిని ఇలా అడిగాడు: "ఓ పురుషవ్యూఘ్రా, శత్రువులకు భయంకరుడా, ఈ ఆయుధాలను ఎక్కడ ఉంచాలి? వీటిని ఎలా కాపాడాలి?"
సాయుధా హి వయం తాత ప్రవేక్ష్యామః పురం యది। సముద్వేగం జనస్యాస్య కరిష్యామో న సంశయః ।। 2
"మనమందరం ఆయుధాలతో పట్టణంలోకి వెళ్తే, ప్రజలకు భయం కలుగుతుంది. అందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు."
గాణ్డీవం హి నరవ్యాఘ్ర త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్। కథం నావిష్కృతాః స్యామో ధార్తరాష్ట్రస్య మారిష ।। 3
"ఓ పురుషవ్యూఘ్రా, గాండీవం మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైంది. ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు మనల్ని గుర్తించకుండా మనం ఎలా ఉండగలం?"
యదీద.. ధనురాదాయ చరేమ సజనే పురే। క్షిప్ర నః ప్రతిజానీయుర్మనుష్యా నాత్ర సంశయః ।। 4
మనము విల్లు ఎత్తుకొని నగరంలో బహిరంగంగా తిరిగితే, మనల్ని ప్రజలు వెంటనే గుర్తిస్తారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏకస్మిన్నపి విజ్ఞాతే సమయం నో వ్యతీత్య చ । భూయో ద్వాదశవర్షాణి ప్రవిశేమ వనం వయమ్ ।। 5
మనలో ఒక్కరిని అయినా ఎవరో గుర్తిస్తే, మన ఒప్పందం భంగం అయి, మళ్ళీ పన్నెండు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో ఉండాల్సి వస్తుంది.
తస్మాత్సర్వాణి శస్త్రాణి ప్రచ్ఛాద్యాన్యత్ర యత్ర వా । ప్రవిశేమ పురశ్రేష్ఠం తథా సమ్యక్కృతం భవేత్ ।। 6
కాబట్టి మన ఆయుధాలను ఎక్కడో దాచిపెట్టి, మనం నగరానికి వెళ్లాలి. అలా చేస్తే అన్నీ సరిగ్గా జరుగుతాయి.
అజాతశత్రోర్వచనం శ్రుత్వా చైవ మహాయశాః। ఉవాచ ధర్మపుత్రం తమర్జునః పరవీరహా ।। 7
అజాతశత్రువు మాటలు విని, శౌర్యవంతుడైన అర్జునుడు ధర్మపుత్రునితో ఇలా అన్నాడు.
ఇయం వనే మనుష్యేన్ద్ర మహతీ దృశ్యతే శమీ। భీమశాఖా దురారోహా శ్మశానస్య సమీపతః ।। 8
నరశ్రేష్ఠా! ఈ అరణ్యంలో పెద్దదైన శమీ చెట్టు కనిపిస్తోంది. దీని కొమ్మలు బలంగా ఉన్నాయి, ఎక్కడం చాలా కష్టం, ఇది శ్మశానానికి దగ్గరగా ఉంది.
ఉత్పథే చాపి జాతేయం మనుష్యైర్న నిషేవ్యతే । విపులాఽఽకీర్ణశాఖా చ వాయసైరుపసేవితా ।। 9
ఈ చెట్టు దారిపక్కన పెరిగింది, దీన్ని మనుషులు ఉపయోగించరు. దీని విస్తారమైన కొమ్మలపై కాకులు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.
స్నేహానుబద్ధాం పశ్యామి దురారోహామిమాం శమీమ్ ।। 10
ఈ శమీ చెట్టు దారికి బంధించినట్లుగా ఉంది, ఎక్కడం చాలా కష్టం.
సమీపే చ శ్మశానస్య గృహం నాస్య విశేషతః। సమాసజ్యాయుధాన్యస్యాం గచ్ఛామో నగరం నృప ।। 11
ఈ శ్మశానానికి దగ్గరగా ఇక్కడ ఎలాంటి ఇళ్లు లేవు. మన ఆయుధాలను ఈ చెట్టులో దాచి, తర్వాత మనం నగరానికి వెళ్ళుదాం రాజా!
న చాస్యాం చారయిష్యన్తి మనుష్యాః పార్థ కేచన ।। 12
పృథా కుమారా! ఈ చెట్ల మధ్యలో ఎవ్వరూ వెతకరు.
ధనుర్భిః పురుషం కృత్వా చర్మకేశాస్థిసంవృతమ్। ఉద్బన్ధమివ కృత్వా చ ధనుర్జ్యాపాశసంవృతమ్ । అస్యామాయుధమాసజ్య గచ్ఛామ నగరం వయమ్ ।। 13
మన విల్లులతో మనిషి ఆకారాన్ని చేసి, దానిని చర్మం, జుట్టు, ఎముకలతో కప్పి, విల్లు తీగతో బంధించినట్లు చేసి, ఆయుధాలను ఈ చెట్టులో దాచి, మనం నగరానికి వెళ్ళుదాం.
ఏవం పరిహరిష్యన్తి మనుష్యా వనచారిణః । అత్రైవం నావబుధ్యన్తే మనుష్యాః కేచిదాయుధమ్ ।। 14
ఇలా చేస్తే, అరణ్యంలో తిరిగే వారు దాని దగ్గరకు రారు. ఇక్కడ ఎవ్వరూ ఆయుధాలు దాచినట్టు గ్రహించరు.
ఏవముక్త్వా స రాజానం ధర్మాత్మానం ధనఞ్జయః। ప్రచక్రమే నిధానాయ శశ్త్రాణాం భరతర్షభ ।। 15
ఇలా ధర్మాత్ముడైన రాజునితో చెప్పి, ధనంజయుడు ఆయుధాలు దాచడానికి ఏర్పాట్లు చేయడం ప్రారంభించాడు, భరత వంశశ్రేష్ఠా!
తాని సర్వాణి సంనహ్య పఞ్చ పఞ్చాచలోపమాః । ఆయుధాని కలాపాంశ్చ నిస్త్రింశానతులప్రభాన్ ।। 16
అప్పుడు పర్వతాలవలె బలమైన ఐదుగురు తమ ఆయుధాలు, బాణపు సంచులు, ప్రకాశవంతమైన ఖడ్గాలను బాగా కట్టారు.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా సహదేవమువాచ హ। ఆరుహ్యేమాం శమీం వీర నిధత్స్వేహాయుధాని నః ।। 17
తర్వాత యుధిష్ఠిరుడు సహదేవునితో ఇలా అన్నాడు: 'వీరా! ఈ శమీ చెట్టెక్కి మన ఆయుధాలను అక్కడ దాచు.'