తే వీరా బద్ధనిస్త్రింశా ధనుర్బాణకలాపినః । అగచ్ఛన్భీమధన్వానః కామ్యకాద్యమునాం నదీమ్ ।। 6
ఆ వీరులు కత్తులు, బాణాలు ధరించి, భీముడు ముందుండగా, కామ్యక అడవి దగ్గర నుంచి యమునా నదివైపు వెళ్లారు.
ఉత్తరేణ దశార్ణానాం పాఞ్చాలాన్దక్షిణేన తు। అన్తరేణ యకృల్లోమ్నః శూరసేనాంశ్చ పాణ్డవాః ।। 7
దశార్ణుల ఉత్తరంగా, పాంచాళుల దక్షిణంగా, యకృల్లోమ మధ్యగా, శూరసేనుల మధ్యగా పాండవులు ప్రయాణించారు.
తే తస్యా దక్షిణం తీరమన్వగచ్ఛన్పదాతయః । తతః ప్రత్యక్ప్రయాతాస్తే సంక్రామన్తో వనాద్వనమ్ ।। 8
వారు నదికి దక్షిణ తీరాన్ని కాలినడకన అనుసరించి, తరువాత పడమర వైపు తిరిగి, అడవి నుండి అడవికి దాటి ప్రయాణించారు.
వసానా వనదుర్గేషు రమణీయేషు ధన్వినః । పల్వలేషు చ రమ్యేషు నదీనాం సంగమేషు చ।। 9
వారు అందమైన, రక్షణ కలిగిన అడవుల్లో, ఆకర్షణీయమైన చెరువుల్లో, నదుల సంగమాల్లో నివసించారు.
ద్రుమాన్నానావిధాకారాన్నానావిధలతాకులాన్ । కుసుమాఢ్యాన్మనఃకాన్తాఞ్శుభగన్ధాన్మనోరమాన్ ।। 10
వారు అనేకరకాల చెట్లు, వివిధ వృక్షలతలతో నిండినవి, పుష్పాలతో కళకళలాడే, మనసుకు హాయిగా, సువాసనతో, ఆకర్షణీయంగా ఉన్న చెట్లను చూశారు.
పార్థా నిరీక్షమాణాశ్చ తాన్ద్రుమాన్పుష్పశాలినః। జిఘ్రన్తః పుష్పగన్ధాంశ్చ ఫలగన్ధాన్మనోరమాన్ ।। 11
ప్రిథ తనయులు ఆ పుష్పాలతో నిండిన చెట్లను చూస్తూ, పుష్పాల పరిమళాన్ని, ఫలాల మధురమైన వాసనను ఆస్వాదించారు.
విధ్యన్తో మృగజాతాని మహేప్వాసా మహాబలాః । ఉపిత్వా ద్వాదశసమా వనే పరపురంజయాః । లుబ్ధాన్బ్రువాణా మాత్స్యస్య విపయం ప్రావిశంస్తదా ।। 12
వారు అడవిలో జంతువులను వేటాడుతూ, మహాబలులు, శక్తివంతులు, పన్నెండు సంవత్సరాలు అడవిలో గడిపి, శత్రు నగరాలను జయించిన వారు, వేటగాళ్లతో 'మత్స్య రాజ్యంలోకి వెళ్తున్నాం' అని చెప్పారు.
తత్ర ధౌమ్యం మహేప్వాసాః పాణ్డవేయా వ్యసర్జయన్ । అగ్నిహోత్రం పరిచరన్సోఽబుద్ధోఽవసదాశ్రమే ।। 13
అక్కడ పాండవులు ధౌమ్యుడిని గౌరవంగా విడిచిపెట్టారు. ఆయన అగ్నిహోత్రం నిర్వహిస్తూ, తెలియక ఆశ్రమంలోనే ఉండిపోయాడు.
తతస్తేషు ప్రయాతేషు పాణ్డవేషు మహాత్మసు। ఇన్ద్రసేనముఖాశ్చైవ యథోక్తం ప్రాప్య నిర్వృతాః। రథానశ్వాంశ్చ రక్షన్తః సుఖమూషుః సుసంవృతాః ।। 14
పాండవులు, ఆ మహాత్ములు, వెళ్లిపోయిన తర్వాత, ఇంద్రసేనుడు మరియు అతని తోడుళ్లు చెప్పినట్లు అన్నీ పూర్తిచేసి, రథాలు, గుర్రాలను కాపాడుతూ, సంతోషంగా, సురక్షితంగా అక్కడే విశ్రాంతి తీసుకున్నారు.
తతో జనపదం ప్రాప్య కృష్ణా రాజానమబ్రవీత్ ।। 15
ఆ తర్వాత, గ్రామ ప్రాంతానికి చేరుకున్నప్పుడు, కృష్ణా రాజును ఇలా అడిగింది.
పశ్యైకపద్యో దృశ్యన్తే క్షేత్రే గోష్ఠం సమాశ్రితాః । వృక్షాంశ్చోపవనోపేతాన్గ్రామాణాం నగరస్య చ ।। 16
చూడండి, పొలాల్లో ఒక్కొక్క అడుగుల ముద్రలు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి, అక్కడ పశువులు చేరి ఉన్నాయి. అలాగే, ఊళ్ళో, పట్టణంలో, ఉద్యానవనాలతో చుట్టుముట్టిన చెట్లు కనిపిస్తున్నాయి.
వ్యక్తం దూరే విరాటమ...రాజధానీ భవిష్యతి। వసామేహాపరాం రాత్రిం బలవాన్మే పరిశ్రమః ।। 17
స్పష్టంగా, విరాటునగరం ఇంకా దూరంలో ఉంది. నాకు చాలా అలసటగా ఉంది, మనం ఇంకొక రాత్రి ఇక్కడే గడిపేద్దాం.
ఇమాం కమలపత్రాక్షీం ద్రౌపదీం మాద్రినన్దన। ముహూర్తం పరిగృహ్యైనాం ఘాహుభ్యాం నకుల వ్రజ ।। 18
మాద్రీ కుమారుడా నకులా, ఈ కమలదళనయనురాలైన ద్రౌపదిని కొంతసేపు నీ చేతులతో ఎత్తుకుని తీసుకెళ్ళు.
తతోఽదూరే విరాటస్య నగరం భరతర్షభ । రాజధాన్యాం నివత్స్యామః ప్రముక్తమివ నో వనమ్ ।। 19
భరతవంశశిఖామణీ, ఇంకొద్దిలోనే విరాటునగరం దగ్గరగా ఉంటుంది. మనం రాజధానిలో నివసిస్తాం, అడవిని విడిచినవారిలా.
పూర్వాహ్ణే మృగయాం కృత్వా మయా విద్ధా మృగా వనే। అటవీ చ మయా దూరం ధృతా మృగవధేప్సునా ।। 20
ఉదయం వేటకు వెళ్లి, నేను అడవిలో జంతువులను గాయపరిచాను. వాటిని వేటాడాలనే ఆశతో అడవిలో చాలా దూరం తిరిగాను.
విషమా హ్యతిదుర్గా చ వేగవత్పరిధావతా। సోహం ధర్మాభితప్తో వై నైనామాదాతుముత్సహే ।। 21
అక్కడ నేల చాలా ఎత్తు దిగువలుగా, దాటి వెళ్లడం చాలా కష్టం. నేను వేగంగా తిరిగాను. ధర్మబాధతో నేను ఆమెను మోయలేకపోతున్నాను.
సహదేవ త్వమాదాయ ముహూర్తం ద్రౌపదీం నయ। రాజధాన్యాం నివత్స్యామః సుముక్తమివ నో వనమ్ ।। 22
సహదేవా, నువ్వు కొంతసేపు ద్రౌపదిని తీసుకుని ముందుకు నడిపించు. మనం రాజధానిలో నివసిస్తాం, అడవిని విడిచినవారిలా.
అహమప్యస్మి తృషితః క్షుధయా పరిపీడితః। పరిశ్రాన్తశ్చ భద్రం తే నైనామాదాతుముత్సహే ।। 23
నేనూ దాహంతో, ఆకలితో చాలా బాధపడుతున్నాను. నేను అలసిపోయాను, సోదరా, ఆమెను మోయలేను.
ఏహి వీర విశాలాశ్చ వీరసింహ ఇవార్జున । ఇమాం కమలపత్రాక్షీం ద్రౌపదీం ద్రుపదాత్మజామ్ ।। 24
ఓ వీరా, విశాల భుజాలున్న, సింహంలాంటి అర్జునా, రా, ఈ కమలదళనయనురాలైన ద్రౌపదిని, ద్రుపదుని కుమార్తెను తీసుకో.
పరిగృహ్య ముహూర్తం త్వం బాహుభ్యాం కుశలం వ్రజ । రాజధాన్యాం నివత్స్యామః ప్రముక్తమివ నో వనమ్ ।। 25
నువ్వు కొంతసేపు ఆమెను నీ చేతులతో జాగ్రత్తగా ఎత్తుకుని ముందుకు నడిపించు. మనం రాజధానిలో నివసిస్తాం, అడవిని విడిచినవారిలా.
గురోర్వచనమాజ్ఞాయ సంప్రహృష్టో జితేన్ద్రియః। బాహుభ్యాం పరిగృహ్యాథ రాజపుత్రీమనిన్దితామ్ । ప్రవవ్రాజ మహాబాహురర్జునః ప్రియదర్శనామ్ ।। 26
గురువు ఆజ్ఞ విని, ఆనందంతో, ఇంద్రియాలను జయించిన అర్జునుడు, తన బలమైన చేతులతో నిందలేని రాజకుమార్తెను ఎత్తుకుని, అందమైనవాడై, ప్రయాణమయ్యాడు.
జటిలో వల్కలధరః శతతూణీధనుర్ధరః। స్కన్ధే కృత్వా వరారోహాం బాలామాయతలోచనామ్
జటలు వేసుకుని, వల్కలాలు ధరించి, నూరు బాణాలు ఉన్న ధనుస్సును మోసుకుంటూ, అర్జునుడు ఆ అందమైన, విశాల కళ్ళు ఉన్న యువతిని తన భుజంపై ఎత్తుకున్నాడు.
ఆనీయ నగరాభ్యాశమవాతారయదర్జునః ।। 27
అర్జునుడు ఆమెను పట్టణం దగ్గరికి తీసుకెళ్లి, అక్కడ దింపాడు.
స రాజధానీం సంప్రాప్య పార్థివోఽర్జునమబ్రవీత్। ఇమాని పురుషవ్యాఘ్ర ఆయుధాని పరంతప। కస్మిన్న్యాసయితవ్యాని గుప్తిశ్చైషాం కథం భవేత్ ।। 1
రాజధానిని చేరుకున్న తర్వాత, రాజు అర్జునుడిని ఇలా అడిగాడు: "ఓ పురుషవ్యూఘ్రా, శత్రువులకు భయంకరుడా, ఈ ఆయుధాలను ఎక్కడ ఉంచాలి? వీటిని ఎలా కాపాడాలి?"
సాయుధా హి వయం తాత ప్రవేక్ష్యామః పురం యది। సముద్వేగం జనస్యాస్య కరిష్యామో న సంశయః ।। 2
"మనమందరం ఆయుధాలతో పట్టణంలోకి వెళ్తే, ప్రజలకు భయం కలుగుతుంది. అందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు."
గాణ్డీవం హి నరవ్యాఘ్ర త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్। కథం నావిష్కృతాః స్యామో ధార్తరాష్ట్రస్య మారిష ।। 3
"ఓ పురుషవ్యూఘ్రా, గాండీవం మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధమైంది. ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు మనల్ని గుర్తించకుండా మనం ఎలా ఉండగలం?"
యదీద.. ధనురాదాయ చరేమ సజనే పురే। క్షిప్ర నః ప్రతిజానీయుర్మనుష్యా నాత్ర సంశయః ।। 4
మనము విల్లు ఎత్తుకొని నగరంలో బహిరంగంగా తిరిగితే, మనల్ని ప్రజలు వెంటనే గుర్తిస్తారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏకస్మిన్నపి విజ్ఞాతే సమయం నో వ్యతీత్య చ । భూయో ద్వాదశవర్షాణి ప్రవిశేమ వనం వయమ్ ।। 5
మనలో ఒక్కరిని అయినా ఎవరో గుర్తిస్తే, మన ఒప్పందం భంగం అయి, మళ్ళీ పన్నెండు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో ఉండాల్సి వస్తుంది.
తస్మాత్సర్వాణి శస్త్రాణి ప్రచ్ఛాద్యాన్యత్ర యత్ర వా । ప్రవిశేమ పురశ్రేష్ఠం తథా సమ్యక్కృతం భవేత్ ।। 6
కాబట్టి మన ఆయుధాలను ఎక్కడో దాచిపెట్టి, మనం నగరానికి వెళ్లాలి. అలా చేస్తే అన్నీ సరిగ్గా జరుగుతాయి.
అజాతశత్రోర్వచనం శ్రుత్వా చైవ మహాయశాః। ఉవాచ ధర్మపుత్రం తమర్జునః పరవీరహా ।। 7
అజాతశత్రువు మాటలు విని, శౌర్యవంతుడైన అర్జునుడు ధర్మపుత్రునితో ఇలా అన్నాడు.