తతః సా వాయునా రాజన్స్రోతసా చ బలీయసా। ఉపానీతో యతః సూతః సభార్యో జలమాశ్రితః
అప్పుడు, రాజా, గాలి వేగంతో, గంగ ప్రవాహంతో ఆ పెట్టె సూతుడు భార్యతో ఉన్న చోటికి దగ్గరగా వచ్చింది.
సా తు కౌతూహలాత్ప్రాప్తాం గ్రాహయామాస భామినీ। తతో నివేదయామాస సూతస్యాధిరథస్య వై
ఆమె ఆశ్చర్యంతో ఆ పెట్టెను పట్టుకుంది. వెంటనే సూతుడు అధిరథునికి ఆ విషయం చెప్పింది.
స తాముద్ధృత్య మఞ్జూషాముత్సార్య జలమన్తికాత్। యన్త్రైరుద్ఘాటయామాస సోఽపశ్యత్తత్రబాలకమ్
ఆ సూతుడు ఆ పెట్టెను నీటి దగ్గర నుండి తీసుకుని, పరికరాలతో తెరిచి చూడగా, అందులో ఒక చిన్నవాడు ఉన్నాడు.
మృష్టకుణ్డలయుక్తేన వదనేన విరాజితమ్। `పరిమ్లానముఖం బాలం రుదన్తం క్షుధితం భృశమ్
ఆ బాలుడు మెరిసే కుండలాలతో, ముఖంలో వెలుగు తో, కానీ ఆకలి వల్ల ముఖం ముదురు పోయి, బాగా ఏడుస్తూ కనిపించాడు.
స తు తం పరయా లక్ష్మ్యా దృష్ట్వా యుక్తం వరాత్మజమ్'। స సూతో భార్యయా సార్ధం విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః। అఙ్కమారోప్య తం బాలం భార్యాం వచనమబ్రవీత్
అంత అపూర్వమైన అందంతో ఉన్న ఆ బాలుడిని చూసి, సూతుడు భార్య ఇద్దరూ ఆశ్చర్యంతో కన్నులు పెద్దవిగా చేసుకున్నారు. ఆ బాలుడిని మోసుకుని, సూతుడు భార్యతో ఇలా అన్నాడు.
ఇదమత్యద్భుతం భీరు యతో జాతోస్మి భామిని। దృష్టవాన్దేవగర్భోఽయం మన్యేఽస్మాకముపాగతః
ఇది ఎంత అద్భుతమో, భయపడే అవసరం లేదు. నేను పుట్టినప్పటి నుండి ఇలాంటి దాన్ని చూడలేదు. ఈ దివ్యమైన శిశువు మన దగ్గరికి వచ్చాడని అనిపిస్తోంది.
అనపత్యస్య పుత్రోఽయం దేవైర్దత్తో ధ్రువం మమ। ఇత్యుక్త్వా తం దదౌ పుత్రం రాధాయై స మహీపతే
దేవతలు నాకు ఇచ్చిన ఈ కుమారుడు, నాకంటె పిల్లలు లేని వారికి దైవానిచ్చిన వరంగా ఉన్నాడు అని చెప్పి, ఆ రాజు ఆ బాలుడిని రాధకు అప్పగించాడు.
రప్రతిజగ్రాహ తం రాధా విధివద్దివ్యరూపిణమ్। పుత్రం కమలగర్భాభం దేవగర్భం శ్రియా వృతమ్
దివ్యరూపంతో ఉన్న ఆ కుమారుడిని, కమలంలో పుట్టినవాడిలా, దేవతల సంతానంలా, మహిమతో మెరిసిపోతున్న వాడిని, రాధా యథావిధిగా అంగీకరించింది.
స్తన్యం సమస్రవచ్చాస్య దైవాదిత్థ నిశ్చయః'। పుపోష చైనం విధివద్వవృధే స చ వీర్యవాన్। తతః ప్రభృతి చాప్యన్యే ప్రాభవన్నౌరసాః సుతాః
దైవకృపతో ఆమెకు పాలు సహజంగా ప్రవహించాయి. ఆమె ఆ బాలుడిని విధిగా పెంచింది, అతడు బలవంతుడిగా ఎదిగాడు. ఆ తర్వాత, ఇతర సహజ సంతానమూ కలిగాయి.
నామకర్మ చ చక్రుస్తే కుణ్డలే తస్ దృశ్యతే। కర్ణ ఇత్యేవ తం బాలం దృష్ట్వా కర్ణం సకుణ్డలమ్
పేరుపెట్టే వేడుక చేశారు. అతని చెవుల్లో కుండలాలు కనిపించి, అందరూ ఆ బాలుడిని 'కర్ణుడు' అని పిలిచారు.
వసువర్మధరం దృష్ట్వా తం బాలం హేమకుణ్డలమ్। నామాస్య వసుషేణేతి తతశ్చక్రుర్ద్విజాతయః
ఆ బాలుడు బంగారు కుండలాలు, వజ్రకవచం ధరించి ఉండటం చూసి, బ్రాహ్మణులు అతనికి 'వసుశేణుడు' అనే పేరు పెట్టారు.
ఏవం స సూతపుత్రత్వం జగామామితవిక్రమః। వసుషేణ ఇతిఖ్యాతో వృష ఇత్యేవ చ ప్రభుః
అలా ఆ అపారవీరుడు, సూతపుత్రుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. వసుశేణుడు, వృషుడు అని కూడా పిలవబడేవాడు.
సూతస్య వవృధేఽఙ్గేషు జ్యేష్ఠః పుత్రః స వీర్యవాన్। చారేణ విదితశ్చాసీత్పృథయా దివ్యవర్మభృత్
ఆ వీరుడు, అంగదేశంలో సూతుని ఇంట్లో పెద్ద కుమారుడిగా పెరిగాడు. అతడు దివ్య కవచాన్ని ధరించాడని, కుంతీ రహస్యంగా తెలుసుకుంది.
సూతస్త్వధిరథః పుత్రం వివృద్ధం సమయేన తమ్। దృష్ట్వా ప్రస్థాపయామాస పురం వారణసాహ్వయమ్
కాలక్రమంలో, సూతుడు అధిరథుడు తన కుమారుడు ఎదిగినదాన్ని చూసి, వారణావత అనే పట్టణానికి పంపించాడు.
తత్రోపసదనం చక్రే ద్రోణస్యేష్వస్త్రకర్మణి। సఖ్యం దుర్యోధనేనైవమగమత్స చ వీర్యవాన్
అక్కడ, ద్రోణుని వద్ద ఆయుధ విద్య నేర్చుకున్నాడు. దుర్యోధనుడితో స్నేహం కలిగి, ఆ వీరుడు మరింత ప్రఖ్యాతుడయ్యాడు.
ద్రోణాత్కృపాచ్చ రామాచ్చ సోఽస్త్రగ్రామం చతుర్విధమ్। లబ్ధ్వా లోకేఽభవత్ఖ్యాతః పరమేష్వాసతాం గతః
ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు, రాముడు వీరి నుండి ఆయుధ విద్య నాలుగు విధాలుగా నేర్చుకుని, లోకంలో అగ్రశ్రేణి ధనుర్విదుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
సంధాయ ధార్తరాష్ట్రేణ పార్థానాం విప్రియే రతః। యోద్ధుమాశంసతే నిత్యం ఫల్గునేన మహాత్మనా
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన దుర్యోధనునితో కలిసి, పాండవులకు విరోధంగా ఉండటం అతనికి ఆనందంగా ఉండేది. మహాత్ముడైన అర్జునుడితో యుద్ధం చేయాలని ఎప్పుడూ ఆశపడేవాడు.
సదా హి తస్ స్పర్ధాఽఽసీదర్జునన విశాంపతే। అర్జునస్య చ కర్ణేన యతో ద్వన్ద్వం బభూవ హ
అర్జునుడు, కర్ణుడు ఇద్దరి మధ్య ఎప్పుడూ పోటీ ఉండేది. అందువల్ల, కర్ణుడు అర్జునుడితో ద్వంద్వ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
ఏతద్గుహ్యం మహారాజ సూర్యస్యాసీన్న సంశయః। యః సూర్యసంభవః కర్ణః కుర్యాత్ప్రతికులే రతః
ఈ రహస్యం సూర్యునికి సంబంధించినది, మహారాజా! సందేహం లేదు — సూర్యుని సంతానమైన కర్ణుడు ఎప్పుడూ విరోధంలో ఆనందించేవాడు.
తం తు కుణ్డలినం దృష్ట్వా వర్మణా చ సమన్వితమ్। అవధ్యం సమరే మత్వా పర్యతప్యద్యుధిష్ఠిరః
కర్ణుడు కుండలాలు, కవచంతో అలంకరించబడి ఉండటం చూసి, యుద్ధంలో అతడిని ఓడించలేమని భావించి, యుధిష్ఠిరుడు మనసులో బాధపడ్డాడు.
యదా చ కర్ణో రాజేన్ద్ర భానుమన్తం దివాకరమ్। స్తౌతి మధ్యందినే ప్రాప్తే ప్రాఞ్జలిః సలిలోత్థితః
ఓ రాజేంద్ర! మధ్యాహ్న సమయానికి, కర్ణుడు నీటిలో నుండి లేచి, చేతులు జోడించి, ప్రకాశవంతమైన సూర్యుని స్తుతించేవాడు.
తత్రైనముపతిష్ఠన్తి బ్రాహ్మణా ధనహేతునా। నాదేయం తస్య తత్కాలే కించిదస్తి ద్విజాతిషు
అప్పుడు, బ్రాహ్మణులు ధనం కోసం అతని వద్దకు వచ్చేవారు. ఆ సమయంలో, ద్విజులకు ఏదైనా ఇవ్వడంలో అతనికి వెనుకంజ ఉండేది కాదు.
తమిన్ద్రో బ్రాహ్మణో భూత్వా భిక్షాం దేహీత్యుపస్థితః। స్వాగతం చేతి రాధేయస్తమథ ప్రత్యభాషత
ఇంద్రుడు బ్రాహ్మణుడి రూపంలో వచ్చి, దానం ఇవ్వమని అడిగాడు. రాధేయుడు అతనికి స్వాగతం పలికి, మాట్లాడాడు.
దేవరాజమనుప్రాప్తం బ్రాహ్మణచ్ఛద్మనాఽఽవృతమ్। దృష్ట్వాస్వాగతమిత్యాహ న బుబోధాస్య మానసమ్
దేవేంద్రుడు బ్రాహ్మణ వేషంలో వచ్చినదాన్ని చూసి, రాధేయుడు అతనికి స్వాగతం పలికాడు. కానీ, మనసులో అతడిని గుర్తించలేకపోయాడు.
హిరణ్యకణ్ఠీః ప్రమదా గ్రామాన్వా బహుగోకులాన్। కిం దదానీతి తం విప్రమువాచాధిరథిస్తతః
అప్పుడు అధిరథుని కుమారుడు ఆ బ్రాహ్మణునిని అడిగాడు — "బంగారు హారాలు ధరించిన స్త్రీలను కావాలా, లేక అనేక పశువులు ఉన్న గ్రామాలను కావాలా? ఏది ఇస్తే నీవు సంతోషిస్తావో చెప్పు."
హిరణ్యకణ్ఠ్యః ప్రమదా యచ్చాన్యత్ప్రీతివర్ధనమ్। నాహ దత్తమిహేచ్ఛామి తదర్థిభ్యః ప్రదీయతామ్
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఇలా చెప్పాడు — "నాకు బంగారు హారాలు వేసుకున్న స్త్రీలు కావాలి కాదు, మరే ఇతర ఆనందాన్ని ఇచ్చే వస్తువులు కూడా వద్దు. అవన్నీ ఇతర యాచకులకు ఇవ్వండి."
యదేతత్సహజం వర్మ కుణ్డలే చ తవానఘ। ఏతదుత్కృత్య మే దేహి యది సత్యవ్రతో భవాన్
"నీకు సహజంగా ఉన్న ఈ కవచం, కుండలాలు నాకు ఇవ్వు. నీవు నిజంగా సత్యవ్రతుడివైతే, వాటిని నీ నుండి తీసి నాకు దానం చేయు."
ఏతదిచ్ఛామ్యహం భిక్షాం త్వయా దత్తాం పరంతప। ఏష మే సర్వలాభానాం లాభః పరమకో మతః
"నీవు నాకు దానం చేయదలచుకున్నది ఇదే కావాలి. శత్రువులను భయపెట్టువాడా! అన్ని లాభాల్లో ఇదే నాకు గొప్పదిగా అనిపిస్తోంది."
అవనిం ప్రమదా గాశ్చ నిర్వాపం బహువార్షికమ్। తత్తే విప్ర ప్రదాస్యామి న తు వర్మ సకుణ్డలమ్
"బ్రాహ్మణా! నేను నీకు స్త్రీలు, పశువులు, భూమి, ఎన్నో సంవత్సరాలపాటు హవిస్సులు అన్నీ ఇస్తాను. కానీ నా సహజ కవచం, కుండలాలు మాత్రం ఇవ్వలేను."
ఏవం బహువిధైర్వాక్యైర్వార్యమాణః స తు ద్విజః। రకర్ణేన భరతశ్రేష్ఠ నాన్యం వరమయాచత
ఎన్ని విధాలుగా నీవు నిరాకరించినా, ఆ బ్రాహ్మణుడు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా! కర్ణుని దగ్గర మరే వరాన్ని అడగలేదు.