తస్మై ప్రయాచమానాయ న దేయే కుణ్డలే త్వయా। అనునేయః పరం శక్త్యా శ్రేయ ఏతద్ధి తే పరమ్
అతడు అడిగినప్పుడు నువ్వు నీ కుండలాలను ఇవ్వకూడదు. ఎంత శక్తి ఉన్నా అతడిని ఒప్పించాలి. ఇదే నీకు మేలు.
కుణ్డలార్థేఽబ్రువంస్తాత కారణైర్బహుభిస్త్వయా। అన్యైర్బహువిధైర్విత్తైః సన్నివార్యః పునఃపునః
నా కుమారా, అతడు కుండలాల కోసం అడిగితే, నువ్వు ఎన్నో కారణాలు చెప్పి, ఇతర రకాల ధనం ఇచ్చి, అతడిని మళ్లీ మళ్లీ నిరుత్సాహపరచాలి.
రత్నైః స్త్రీభిస్తథా గోభిర్ధనైర్బహువిధైరపి। నిదర్శనైశ్చ బహుభిః కుణ్డలేప్సుః పురందరః
కుండలాలు కావాలని పురందరుడు అనేక రత్నాలు, స్త్రీలు, ఆవులు, ఇంకా ఎన్నో విధాలైన ధనాలను, విభిన్నమైన కానుకలను కూడా ఇచ్చాడు.
యది దాస్యసి కర్ణ త్వం సహజే కుణ్డలే శుభే। ఆయుషః ప్రక్షయం గత్వా మృత్యోర్వశముపైష్యసి
కర్ణా, నీవు నీ సహజమైన, మంగళకరమైన కుండలాలు ఇస్తే, నీ ఆయుష్కాలం తగ్గిపోతుంది, మరణానికి లోనవుతావు.
కవచేన సమాయుక్తః కుణ్డలాభ్యాం చ మానద। అవధ్యస్త్వం రణేఽరీణామితి విద్ధి వచో మమ
కవచం, కుండలాలతో కూడిన నీవు, శత్రువులకు యుద్ధంలో అజేయుడవు అని తెలుసుకో, ఇది నా మాట.
అమృతాదుత్థితం హ్యేతదుభయం రత్నసంమితమ్। తస్మాద్రక్ష్యం త్వయా కర్ణ జీవితం చేత్ప్రియం తవ
ఈ రెండు అమృతం నుంచి పుట్టినవే, రత్నాలకు సమానమైనవే. కర్ణా, నీకు ప్రాణం ప్రియమైతే వీటిని కాపాడాలి.
కో మామేవం భవాన్ప్రాహ దర్శయన్సౌహృదం పరమ్। కామయా భగవన్బ్రూహి కో భవాన్ద్విజవేషధృక్
ఇంత గొప్ప స్నేహాన్ని చూపిస్తూ నన్ను ఇలా అడిగిన మీరు ఎవరు? మహానుభావా, బ్రాహ్మణ వేషంలో ఉన్న మీరు ఎవరో చెప్పండి.
అహం తాత సహస్రాంశుః సౌహృదాత్త్వాం నిదర్శయే। కురుష్వైతద్వయో మే త్వమేతచ్ఛ్రేయః పరం హి తే
నాన్నా, నేను సహస్రాంశుడు, స్నేహంతో నీకు నా స్వరూపాన్ని చూపిస్తున్నాను. ఇది నా కోరిక కోసం చేయు, ఇది నీకు మేలైనది.
శ్రేయ ఏవ మమాత్యన్తం యస్య మే గోపతిః ప్రభుః। ప్రవక్తాఽద్య హితాన్వేషీ శృణు చేదం వచో మమ
నా గొప్ప మేలు ఏమిటంటే, గోపతి ప్రభువు నాకు అధిపతి. ఆయన నేడు నా మేలుకోసం మాట్లాడుతున్నాడు. నా మాట విను.
ప్రసాదయే త్వాం వరదం ప్రణయాచ్చ బ్రవీమ్యహమ్। న నివార్యో వ్రతాదస్మాదహం యద్యస్మి తే ప్రియః
వరమిచ్చేవాడా, నేను నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాను, ప్రేమతో మాట్లాడుతున్నాను. నీవు నాకు ప్రియుడైనా, నేను ఈ వ్రతాన్ని విడిచిపెట్టలేను.
వ్రతం వై మమ లోకోఽయం వేత్తి కృత్స్నం విభావసో। యథాఽహం ద్విజముఖ్యేభ్యో దద్యాం ప్రాణానపిధ్రువమ్
విభావసో, ఈ లోకమంతా నా వ్రతాన్ని తెలుసు. నేను బ్రాహ్మణులకోసం ప్రాణాలైనా ఇస్తానని అందరికీ తెలుసు.
యద్యాగచ్ఛతి మాం శక్రో బ్రాహ్మణచ్ఛద్మనా వృతః। హితార్థం పాణ్డుపుత్రాణాం ఖేచరోత్తమ భిక్షితుమ్
ఆకాశంలో తిరిగేవాడా, పాండవుల మేలుకోసం బ్రాహ్మణ వేషంలో శక్రుడు నన్ను అడగడానికి వస్తే,
దాస్యామి విబుధశ్రేష్ఠ కుణ్డలే వర్మ చోత్తమమ్। న మే కీర్తిః ప్రణశ్యేత త్రిషు లోకేషు విశ్రుతా
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నేను కుండలాలు, ఉత్తమమైన కవచాన్ని ఇస్తాను. మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైన నా కీర్తి పోయిపోదు.
మద్విధస్యాయశస్యం హి న యుక్తం ప్రాణరక్షణమ్। యుక్తం హి యశసా యుక్తం మరణం లోకసంమతమ్
నాకంటూ అపఖ్యాతి వస్తే ప్రాణాలను కాపాడుకోవడం సరికాదు. కీర్తితో మరణించడం, అందరికీ ఆమోదయోగ్యమైనది.
సోహమిన్ద్రాయ దాస్యామి కుణ్డలే సహ వర్మణా। యది మాం బలవృత్రఘ్నో భిక్షార్థముపయాస్యతి
వృత్రను సంహరించిన బలవంతుడు భిక్ష కోసం నన్ను అడిగితే, నేను కుండలాలు, కవచాన్ని ఇంద్రునికి ఇస్తాను.
హితార్థం పాణ్డుపుత్రాణాం కుణ్డలే మే ప్రయాచితుమ్। తన్మే కీర్తికరం లోకే తస్యాకీర్తిర్భవిష్యతి
పాండవుల మేలుకోసం నా కుండలాలు అడిగితే, అది నాకు లోకంలో కీర్తిని తెస్తుంది, ఆయనకైతే అపఖ్యాతి వస్తుంది.
వృణోమి కీర్తిం లోకే హి జీవితేనాపి భానుమన్। కీర్తిమానశ్నుతే స్వర్గం హీనకీర్తిస్తు నశ్యతి
భానుమాన్, నేను లోకంలో కీర్తినే ఎంచుకుంటాను, ప్రాణాలకన్నా. కీర్తిగలవారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు, అపఖ్యాతి ఉన్నవారు నశిస్తారు.
కీర్తిర్హి పురుషం లోకే సంజీవయతి మాతృవత్। అకీర్తిర్జీవితం హన్తి జీవతోపి శరీరిణః
కీర్తి మనిషిని లోకంలో తల్లిలా బ్రతికిస్తుంది. అపఖ్యాతి ఉన్నవాడి ప్రాణం, శరీరంతో ఉన్నా, నశించిపోతుంది.
అయంపురాణః శ్లోకో హి స్వయం గీతో విభావసో। ధాత్రా లోకేశ్వర యథా కీర్తిరాయుర్నరస్య హ
ఈ పురాతన శ్లోకాన్ని విభావసు తానే పాడాడు, లోకేశ్వరా. కీర్తి, ఆయువు మనిషికి ఎలా ఉంటాయో ఈ శ్లోకంలో చెప్పబడింది.
పురుషస్య పరే లోకే కీర్తిరేవ పరాయణమ్। ఇహ లోకే విశుద్ధా చ కీర్తిరాయుర్వివర్ధనీ
పరలోకంలో మనిషికి కీర్తియే పరమాశ్రయం. ఈ లోకంలో శుద్ధమైన కీర్తి ఆయుష్కాలాన్ని పెంచుతుంది.
సోహం శరీరజే దత్త్వా కీర్తిం ప్రాప్స్యామి శాశ్వతీమ్। దత్త్వా చ విధివద్దానం బ్రాహ్మణేభ్యో యథావిధి
ఈ శరీరాన్ని దానం చేసి, నేను శాశ్వతమైన కీర్తిని పొందుతాను. నియమానుసారం బ్రాహ్మణులకు దానం చేస్తే, అది కూడా నాకు కలిసివస్తుంది.
హుత్వా శరీరం రసంగ్రామే కృత్వా కర్మ సుదుష్కరమ్। విజిత్య చ పరానాజౌ యశః ప్రాప్స్యామి కేవలమ్
ఈ యుద్ధంలో నా శరీరాన్ని అర్పించి, అత్యంత కష్టమైన కార్యాన్ని చేసి, శత్రువులను జయించి, నేను నిర్మలమైన కీర్తిని పొందుతాను.
భీతానామభయం దత్త్వా సంగ్రామే జీవితార్థినామ్। వృద్ధాన్వాలాన్ద్విజాతీంశ్చ మోక్షయిత్వా మహాభయాత్
యుద్ధంలో భయపడుతున్నవారికి, ప్రాణాల కోసం ఆశిస్తున్నవారికి భద్రతను ఇచ్చి, వృద్ధులను, పిల్లలను, ద్విజులను మహా భయంనుండి రక్షించి,
ప్రాప్స్యామి పరమం లోకే యశః స్వర్గ్యమనుత్తమమ్। జీవితేనాపి మే రక్ష్యా కీర్తిస్తద్విద్వి మే వ్రతమ్
ఈ లోకంలో పరమమైన, అపూర్వమైన కీర్తిని, స్వర్గానికి తగిన కీర్తిని పొందుతాను. నా ప్రాణాన్ని కోల్పోయినా, నా కీర్తిని కాపాడాలి — ఇదే నా వ్రతం.
సో హం దత్త్వా మఘవతే భిక్షామేతామనుత్తమామ్। బ్రాహ్మణచ్ఛద్మినే దేవ లోకే గన్తా పరాం గతిమ్
ఇలా బ్రాహ్మణ వేషంలో వచ్చిన మఘవంతునికి ఈ ఉత్తమమైన దానాన్ని ఇచ్చి, దేవలోకంలో నేను పరమగతిని పొందుతాను.
మాఽహితం కర్ణ కార్షీస్త్వమాత్మనః సుహృదాం తథా। పుత్రాణామథ భార్యాణామథో మాతురథో పితుః
కర్ణా, నువ్వు నీకు, నీ స్నేహితులకు, నీ కుమారులకు, భార్యలకు, తల్లికి, తండ్రికి హానికరంగా ఏమీ చేయవద్దు.
శరీరస్యావిరోధేన ప్రాణినాం ప్రాణభృద్వర। ఇష్యతే యశసః ప్రాప్తిః కీర్తిశ్చ త్రిదివే స్థిరా
శరీరానికి హాని కలగకుండా, ప్రాణికోటిలో శ్రేష్ఠుడవైనవాడా, మూడు లోకాలలో నిలిచే కీర్తిని, గౌరవాన్ని పొందడం మంచిదే.
యస్త్వం ప్రాణవిరోధేన కీర్తిమిచ్ఛసి శాశ్వతీమ్। సా తే ప్రాణాన్సమాదాయ గమిష్యతి న సంశయః
కానీ నువ్వు నీ ప్రాణాన్ని పణంగా పెట్టి శాశ్వత కీర్తిని కోరితే, ఆ కీర్తి కూడా నీ ప్రాణాలతో పాటు పోతుంది — ఇందులో సందేహం లేదు.
జీవతాం కురుతే కార్యం పితా మాతా సుతాస్తథా। యే చాన్యే బాన్ధవాః కేచిల్లోకేఽస్మిన్పురుషర్షభ
ఈ లోకంలో బ్రతికున్నప్పుడు మాత్రమే తండ్రి, తల్లి, కుమారులు, ఇతర బంధువుల కర్తవ్యాలు నెరవేర్చగలుగుతాడు, ఓ పురుషశ్రేష్ఠా.
రాజానశ్చ నరవ్యాఘ్ర పౌరుషేణ నిబోధ తత్। కీర్తిశ్చ జీవతః సాధ్వీ పురుషస్య మహాద్యుతే
ఓ నరవ్యాఘ్రా, రాజులు కూడా ఇదే తెలుసుకోవాలి: పరాక్రమంతో, బ్రతికున్నప్పుడు మాత్రమే పురుషుని కీర్తి నిజంగా శ్రేష్ఠంగా ఉంటుంది, ఓ మహాతేజస్వీ.