ద్వాదశే సమతిక్రాన్తే వర్షే ప్రాప్తే త్రయోదశే। పాణ్డూనాం హితకృచ్ఛక్రః కర్ణం భిక్షితుముద్యతః
పాండవుల మేలు కోసం, పన్నెండు సంవత్సరాలు పూర్తయ్యి పదమూడు సంవత్సరంలో శక్రుడు కర్ణుని వద్ద భిక్ష అడగడానికి బయలుదేరాడు.
అభిప్రాయమథో జ్ఞాత్వా మహేన్ద్రస్య విభావసుః। కుణ్డలార్థే మహారాజ సూర్యః కర్ణముపాగతః
మహేంద్రుని ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకొని, ప్రభావంతుడైన సూర్యుడు, రాజా, కుండలాల కోసం కర్ణుని దగ్గరకు వచ్చాడు.
మహార్హే శయనే వీరం స్పర్ద్ధ్యాస్తరణసంవృతే। శయానమతివిశ్వస్తం బ్రహ్మణ్యం సత్యవాదినమ్
అత్యంత విలువైన మంచంపై, అందమైన పరుపుతో కప్పబడి, ధైర్యవంతుడైన, బ్రాహ్మణ ధర్మాన్ని పాటించే, నిజాయితీగల కర్ణుడు నిశ్చింతగా నిద్రపోతున్నాడు.
స్వప్నాన్తే నిశి రాజేన్ద్ర దర్శయామాస రశ్మివాన్। కృపయా పరయాఽఽవిష్టః పుత్రస్నేహాచ్చ భారత
రాత్రి చివరలో, రాజా, సూర్యుడు తన కుమారుడైన కర్ణునికి, అపారమైన దయతో, తండ్రిగా ప్రేమతో, కలలో దర్శనం ఇచ్చాడు.
బ్రాహ్మణో వేదవిద్భూత్వా సూర్యో యోగర్ద్ధిరూపవాన్। హితార్థమబ్రవీత్కర్ణం సాన్త్వపూర్వమిదం వచః
సూర్యుడు వేదాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణునిగా, యోగబలంతో, కర్ణుని మేలు కోసం మృదువుగా ఇలా చెప్పాడు.
కర్ణ మద్వచనం తాత శృణు సత్యభృతాంవర। బ్రువతోఽద్య మహాబాహో సౌహృదాత్పరమం హితమ్
కర్ణా, సత్యాన్ని పాటించేవాడా, నా మాటలు విను. బలవంతుడా, నీకు మేలు కోసం స్నేహంతో నేను చెప్పేది గమనించు.
ఉపాయాస్యతి శక్రస్త్వాం పాణ్డవానాం హితేప్సయా। బ్రాహ్మణచ్ఛద్మనా కర్ణ కుణ్డలోపజిహీర్షయా
కర్ణా, పాండవుల మేలు కోసం, శక్రుడు బ్రాహ్మణుడి రూపంలో నీ దగ్గరకు వచ్చి, నీ కుండలాలను అడుగుతాడు.
విదితం తేన శీలం తే సర్వస్య జగతస్తథా। యథా త్వం భిక్షితః సద్భిర్దదాస్యేవ న యాచసే
నీ స్వభావాన్ని శక్రుడు, అలాగే మొత్తం లోకమూ, బాగా తెలుసు. మంచి మనుషులు అడిగితే నువ్వు ఎప్పుడూ ఇవ్వకుండా ఉండేవాడవు కాదు.
త్వం హి తాత దదాస్యేవ బ్రాహ్మణేభ్యః ప్రయాచితమ్। విత్తం యచ్చాన్యదప్యాహుర్న ప్రత్యాఖ్యాసి కస్యచిత్
నిజమే నా కుమారా, బ్రాహ్మణులు ఏది అడిగినా నువ్వు ఇస్తావు. ఇంకెవరైనా ఏదైనా అడిగినా తిరస్కరించేవాడవు కాదు.
త్వాం తు చైవంవిధం జ్ఞాత్వా స్వయం వై పాకశాసనః। ఆగన్తా రకుణ్డలార్థాయ కవచం చైవ భిక్షితుమ్
నీ స్వభావాన్ని తెలుసుకొని, దేవేంద్రుడు స్వయంగా నీ దగ్గరకు వచ్చి, కుండలాలు, కవచం అడుగుతాడు.
తస్మై ప్రయాచమానాయ న దేయే కుణ్డలే త్వయా। అనునేయః పరం శక్త్యా శ్రేయ ఏతద్ధి తే పరమ్
అతడు అడిగినప్పుడు నువ్వు నీ కుండలాలను ఇవ్వకూడదు. ఎంత శక్తి ఉన్నా అతడిని ఒప్పించాలి. ఇదే నీకు మేలు.
కుణ్డలార్థేఽబ్రువంస్తాత కారణైర్బహుభిస్త్వయా। అన్యైర్బహువిధైర్విత్తైః సన్నివార్యః పునఃపునః
నా కుమారా, అతడు కుండలాల కోసం అడిగితే, నువ్వు ఎన్నో కారణాలు చెప్పి, ఇతర రకాల ధనం ఇచ్చి, అతడిని మళ్లీ మళ్లీ నిరుత్సాహపరచాలి.
రత్నైః స్త్రీభిస్తథా గోభిర్ధనైర్బహువిధైరపి। నిదర్శనైశ్చ బహుభిః కుణ్డలేప్సుః పురందరః
కుండలాలు కావాలని పురందరుడు అనేక రత్నాలు, స్త్రీలు, ఆవులు, ఇంకా ఎన్నో విధాలైన ధనాలను, విభిన్నమైన కానుకలను కూడా ఇచ్చాడు.
యది దాస్యసి కర్ణ త్వం సహజే కుణ్డలే శుభే। ఆయుషః ప్రక్షయం గత్వా మృత్యోర్వశముపైష్యసి
కర్ణా, నీవు నీ సహజమైన, మంగళకరమైన కుండలాలు ఇస్తే, నీ ఆయుష్కాలం తగ్గిపోతుంది, మరణానికి లోనవుతావు.
కవచేన సమాయుక్తః కుణ్డలాభ్యాం చ మానద। అవధ్యస్త్వం రణేఽరీణామితి విద్ధి వచో మమ
కవచం, కుండలాలతో కూడిన నీవు, శత్రువులకు యుద్ధంలో అజేయుడవు అని తెలుసుకో, ఇది నా మాట.
అమృతాదుత్థితం హ్యేతదుభయం రత్నసంమితమ్। తస్మాద్రక్ష్యం త్వయా కర్ణ జీవితం చేత్ప్రియం తవ
ఈ రెండు అమృతం నుంచి పుట్టినవే, రత్నాలకు సమానమైనవే. కర్ణా, నీకు ప్రాణం ప్రియమైతే వీటిని కాపాడాలి.
కో మామేవం భవాన్ప్రాహ దర్శయన్సౌహృదం పరమ్। కామయా భగవన్బ్రూహి కో భవాన్ద్విజవేషధృక్
ఇంత గొప్ప స్నేహాన్ని చూపిస్తూ నన్ను ఇలా అడిగిన మీరు ఎవరు? మహానుభావా, బ్రాహ్మణ వేషంలో ఉన్న మీరు ఎవరో చెప్పండి.
అహం తాత సహస్రాంశుః సౌహృదాత్త్వాం నిదర్శయే। కురుష్వైతద్వయో మే త్వమేతచ్ఛ్రేయః పరం హి తే
నాన్నా, నేను సహస్రాంశుడు, స్నేహంతో నీకు నా స్వరూపాన్ని చూపిస్తున్నాను. ఇది నా కోరిక కోసం చేయు, ఇది నీకు మేలైనది.
శ్రేయ ఏవ మమాత్యన్తం యస్య మే గోపతిః ప్రభుః। ప్రవక్తాఽద్య హితాన్వేషీ శృణు చేదం వచో మమ
నా గొప్ప మేలు ఏమిటంటే, గోపతి ప్రభువు నాకు అధిపతి. ఆయన నేడు నా మేలుకోసం మాట్లాడుతున్నాడు. నా మాట విను.
ప్రసాదయే త్వాం వరదం ప్రణయాచ్చ బ్రవీమ్యహమ్। న నివార్యో వ్రతాదస్మాదహం యద్యస్మి తే ప్రియః
వరమిచ్చేవాడా, నేను నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాను, ప్రేమతో మాట్లాడుతున్నాను. నీవు నాకు ప్రియుడైనా, నేను ఈ వ్రతాన్ని విడిచిపెట్టలేను.
వ్రతం వై మమ లోకోఽయం వేత్తి కృత్స్నం విభావసో। యథాఽహం ద్విజముఖ్యేభ్యో దద్యాం ప్రాణానపిధ్రువమ్
విభావసో, ఈ లోకమంతా నా వ్రతాన్ని తెలుసు. నేను బ్రాహ్మణులకోసం ప్రాణాలైనా ఇస్తానని అందరికీ తెలుసు.
యద్యాగచ్ఛతి మాం శక్రో బ్రాహ్మణచ్ఛద్మనా వృతః। హితార్థం పాణ్డుపుత్రాణాం ఖేచరోత్తమ భిక్షితుమ్
ఆకాశంలో తిరిగేవాడా, పాండవుల మేలుకోసం బ్రాహ్మణ వేషంలో శక్రుడు నన్ను అడగడానికి వస్తే,
దాస్యామి విబుధశ్రేష్ఠ కుణ్డలే వర్మ చోత్తమమ్। న మే కీర్తిః ప్రణశ్యేత త్రిషు లోకేషు విశ్రుతా
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నేను కుండలాలు, ఉత్తమమైన కవచాన్ని ఇస్తాను. మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైన నా కీర్తి పోయిపోదు.
మద్విధస్యాయశస్యం హి న యుక్తం ప్రాణరక్షణమ్। యుక్తం హి యశసా యుక్తం మరణం లోకసంమతమ్
నాకంటూ అపఖ్యాతి వస్తే ప్రాణాలను కాపాడుకోవడం సరికాదు. కీర్తితో మరణించడం, అందరికీ ఆమోదయోగ్యమైనది.
సోహమిన్ద్రాయ దాస్యామి కుణ్డలే సహ వర్మణా। యది మాం బలవృత్రఘ్నో భిక్షార్థముపయాస్యతి
వృత్రను సంహరించిన బలవంతుడు భిక్ష కోసం నన్ను అడిగితే, నేను కుండలాలు, కవచాన్ని ఇంద్రునికి ఇస్తాను.
హితార్థం పాణ్డుపుత్రాణాం కుణ్డలే మే ప్రయాచితుమ్। తన్మే కీర్తికరం లోకే తస్యాకీర్తిర్భవిష్యతి
పాండవుల మేలుకోసం నా కుండలాలు అడిగితే, అది నాకు లోకంలో కీర్తిని తెస్తుంది, ఆయనకైతే అపఖ్యాతి వస్తుంది.
వృణోమి కీర్తిం లోకే హి జీవితేనాపి భానుమన్। కీర్తిమానశ్నుతే స్వర్గం హీనకీర్తిస్తు నశ్యతి
భానుమాన్, నేను లోకంలో కీర్తినే ఎంచుకుంటాను, ప్రాణాలకన్నా. కీర్తిగలవారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు, అపఖ్యాతి ఉన్నవారు నశిస్తారు.
కీర్తిర్హి పురుషం లోకే సంజీవయతి మాతృవత్। అకీర్తిర్జీవితం హన్తి జీవతోపి శరీరిణః
కీర్తి మనిషిని లోకంలో తల్లిలా బ్రతికిస్తుంది. అపఖ్యాతి ఉన్నవాడి ప్రాణం, శరీరంతో ఉన్నా, నశించిపోతుంది.
అయంపురాణః శ్లోకో హి స్వయం గీతో విభావసో। ధాత్రా లోకేశ్వర యథా కీర్తిరాయుర్నరస్య హ
ఈ పురాతన శ్లోకాన్ని విభావసు తానే పాడాడు, లోకేశ్వరా. కీర్తి, ఆయువు మనిషికి ఎలా ఉంటాయో ఈ శ్లోకంలో చెప్పబడింది.
పురుషస్య పరే లోకే కీర్తిరేవ పరాయణమ్। ఇహ లోకే విశుద్ధా చ కీర్తిరాయుర్వివర్ధనీ
పరలోకంలో మనిషికి కీర్తియే పరమాశ్రయం. ఈ లోకంలో శుద్ధమైన కీర్తి ఆయుష్కాలాన్ని పెంచుతుంది.