శైవ్యా చ సత్యవాంశ్చైవ సావిత్రీ చైకతః స్థితాః। సర్వైస్తైరభ్యనుజ్ఞాతా విశోకా సముపావిశన్
శైవ్య, సత్యవాన్, సావిత్రి ముగ్గురూ కలసి నిలబడ్డారు. అక్కడ ఉన్నవారందరూ అనుమతించగా, వారు దుఃఖం లేకుండా కూర్చున్నారు.
తతో రాజ్ఞా సహాసీనాః సర్వే తే వనవాసినః। జాతకౌతూహలాః పార్థ పప్రచ్ఛుర్నృపతేః సుతమ్
రాజుతో కలిసి కూర్చున్న అటవీ నివాసులు అందరూ, పార్థా, ఆసక్తితో రాజ కుమారుని అడిగారు.
ప్రాగేవ నాగతం కస్మాత్సభార్యేణ త్వయా విభో। విరాత్రే చాగతం కస్మాత్కోను బన్ధస్తవాభవత్
ప్రభూ! నీవు భార్యతో ముందే ఎందుకు రాలేదు? రాత్రి అయ్యాకే ఎందుకు వచ్చావు? ఏదైనా ఆటంకం కలిగిందా?
సంతాపితః పితా మాతా వయం చైవ నృపాత్మజ। కస్మాదితి న జానీమస్తత్సర్వం వక్తుమర్హిసి
రాజ కుమారా! నీ తండ్రి, తల్లి, మేము అందరం చాలా బాధపడ్డాము. ఎందుకు అని మాకు తెలియదు. దయచేసి అన్నీ చెప్పు.
పిత్రాఽహమభ్యనుజ్ఞాతః సావిత్రీసహితో గతః। అథ మేఽభూచ్ఛిరోదుఃఖం వనే కాష్ఠాని భిన్దతః
నాన్న అనుమతితో నేను సావిత్రితో అడవికి వెళ్లాను. అక్కడ కట్టెలు కొడుతుండగా తలలో తీవ్రమైన నొప్పి వచ్చింది.
సుప్తశ్చాహం వేదనయా చిరమిత్యుపలక్షయే। తావత్కాలం న చ మయా సుప్తపూర్వం కదాచన
ఆ నొప్పితో నేను చాలా సేపు నిద్రపోయాను. ఇంత సేపు నేను ఎప్పుడూ నిద్రపోలేదు.
సర్వేషామేవ భవతాం సంతాపో మా భవేదితి। అతో విరాత్రాగమనం నాన్యదస్తీహ కారణమ్
మీ అందరికీ బాధ కలగకూడదని నేను రాత్రి అయ్యాకే తిరిగి వచ్చాను. దీనికి వేరే కారణం లేదు.
అకస్మాచ్చక్షుః ప్రాప్తిర్ద్యుమత్సేనస్య తే పితుః। నాస్య త్వం కారణం వేత్సి సావిత్రీ వక్తుమర్హతి
అనుకోకుండా నీ తండ్రి ద్యూమత్సేనుడికి చూపు తిరిగి వచ్చింది. దీనికి కారణం నీకు తెలియదు, సావిత్రి చెప్పాలి.
శ్రోతుమిచ్ఛామి సావిత్రి త్వం హి వేత్థ పరావరమ్। త్వాం హి జానామి సావిత్రి సావిత్రీమివ తేజసా
సావిత్రి! నీవు అన్నీ తెలుసు కనుక నేను వినాలనుకుంటున్నాను. నీ తేజస్సు సావిత్రి దేవికి సమానం అని నాకు తెలుసు.
త్వమత్ర హేతుం జానీషే తస్మాత్సత్యం నిరుచ్యతామ్। రహస్యం యది తే నాస్తి కించిదత్ర వదస్వ నః
ఈ విషయానికి కారణం నీవే తెలుసు. అందుకే నిజాన్ని స్పష్టంగా చెప్పు. ఏదైనా రహస్యముంటే మాకు చెప్పు.
ఏవమేతద్యథా వేత్థ సంకల్పో నాన్యథా హి వః। న హి కించిద్రహస్యం మే శ్రూయతాం తథ్యమేవ యత్
మీరు అనుకున్నదే నిజం. నా సంకల్పం వేరేలా లేదు. నాకు ఏ రహస్యమూ లేదు. నిజం ఏదో అది వినండి.
మృత్యుర్మే పత్యురాఖ్యాతో నారదేన మహాత్మనా। స చాద్య దివసః ప్రాప్తస్తతో నైనం జహామ్యహమ్
నా భర్త మరణాన్ని మహర్షి నారదుడు నాకు ముందే చెప్పాడు. ఆ రోజు వచ్చేసరికి నేను ఆయనను వదలలేదు.
సుప్తం చైనం సాక్షాదుపాగచ్ఛత్సకింకరః। స ఏనమనయద్బద్ధ్వా దిశం పితృనిషేవితామ్
ఆయన నిద్రలో ఉండగా, యమధర్మరాజు దూత వచ్చి, ఆయన్ని కట్టేసి పితృలోకానికి తీసుకెళ్లాడు.
అస్తౌషం తమహం దేవం సత్యేన వచసా విభుమ్। పఞ్చ వై తేన మే దత్తా వరాః శృణుత తాన్మమ
ఆ దేవుని నేను నిజమైన మాటలతో స్తుతించాను. ఆయన నాకు అయిదు వరాలు ఇచ్చాడు. వాటిని వినండి.
చక్షుషీ చ స్వరాజ్యంచ ద్వౌ వరౌ శ్వశురస్య మే। లబ్ధం పితుః పుత్రశతం పుత్రాణాం చాత్మనః శతమ్
చూపు, రాజ్యం — ఇవి నా మామకు వరంగా లభించాయి. నా తండ్రికి వంద మంది కుమారులు, నాకు కూడా వంద మంది కుమారులు వరంగా లభించాయి.
చతుర్వర్షశతాయుర్మే భర్తా లబ్ధశ్చ సత్యవాన్। భర్తుర్హి జీవితార్థం తు మయా చీర్ణం త్విదం వ్రతమ్
నాకు భర్త సత్యవాన్కు నలభై సంవత్సరాల ఆయుష్షు వరంగా లభించింది. భర్త ప్రాణార్థంగా నేను ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించాను.
ఏతత్సర్వం మయాఽఽఖ్యాతం కారణం విస్తరణ వః। యథావృత్తం సుఖోదర్కమిదం దుఃఖం మహన్మమ
ఈ సంగతులన్నీ, వాటి కారణం, ఎలా జరిగాయో నేను పూర్తిగా చెప్పాను. నా ఈ పెద్ద దుఃఖం చివరికి సంతోషాన్ని తెచ్చింది.
నిమజ్జ్మానం వ్యసనైరభిద్రుతం కులం నరన్ద్రస్య తమోమయే హ్రదే। త్వయా సుశీలవ్రతపుణ్యయా కులం రసముద్ధృతం సాధ్వి పునః కులీనయా
నరేంద్రుని వంశం అనేక కష్టాల్లో మునిగి, చీకటి లోయలో పడిపోయింది. కానీ నీ మంచి స్వభావం, వ్రతఫలం వల్ల, ఓ సతీసతి, నీవు మళ్లీ ఆ వంశాన్ని పైకి లేపావు.
తథా ప్రశస్య హ్యభిపూజ్య చైవ వరస్త్రియం తామృషయః సమాగతాః। నరేన్ద్రమామన్త్ర్య సపుత్రభఞ్జసా శివేన రజగ్ముర్ముదితాః స్వమాలయమ్
అలా ఆ స్త్రీని మహర్షులు ఎంతో పొగిడారు, గౌరవించారు. రాజును, అతని కుమారులను, మనవళ్లను వీడుకుని, ఆనందంగా తమ ఆశ్రమాలకు తిరిగి వెళ్లారు.
తస్యాం రాత్ర్యాం వ్యతీతాయాముదితే సూర్యమణ్డలే। కృతపౌర్వాహ్ణికాః సర్వే సమేయుస్తే తపోధనాః
ఆ రాత్రి ముగిసి, సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, అందరూ తపస్సు చేసేవారు పూజలు ముగించుకుని కూడగట్టారు.
తదేవ సర్వం సావిత్ర్యా మహాభాగ్యం మహర్షయః। ద్యుమ్సేనాయ నాతృప్యన్కథయన్తః పునః పునః
ఆ మహర్షులు సావిత్రి గొప్ప అదృష్టాన్ని, ఆ కథను ద్యుమత్సేనునికి మళ్లీ మళ్లీ చెప్పుతూ, అలసట లేకుండా ఆనందించారు.
తతః ప్రకృతయః సర్వాః సాల్వేభ్యోఽభ్యాగా నృపమ్। ఆచఖ్యుర్నిహతం చైవ స్వేనామాత్యేన తం ద్విషమ్
తర్వాత శాల్వ దేశ ప్రజలు రాజును దగ్గరకు వచ్చి, అతని శత్రువు తన మంత్రివల్ల చంపబడ్డాడని తెలియజేశారు.
తం మన్త్రిణా హతం ప్రోచ్య ససహాయం సబాన్ధవమ్। న్యవేదయన్యథావృత్తం విద్రుతం చ ద్విషద్బలమ్
మంత్రివారు శత్రువుతో పాటు అతని సహాయకులను, బంధువులను కూడా సంహరించారని చెప్పారు. జరిగిన సంగతులన్నీ వివరించి, శత్రు సైన్యం పారిపోయిందని తెలియజేశారు.
ఐకమత్యం చ సర్వస్య జనస్య స్వం నృపం ప్రతి। సచక్షుర్వాఽప్యచక్షుర్వా స నో రాజా భవత్వితి
అందరి ప్రజల అభిప్రాయం ఏకమై, 'రాజు కనుగొన్నా, కనుగొనకపోయినా, ఆయనే మా పాలకుడు కావాలి' అని ప్రకటించారు.
అనేన నిశ్చయేనేహ వయం ప్రస్థాపితా నృప। ప్రాప్తానీమాని యానాని చతురఙ్గం చ తే బలమ్
ఈ నిర్ణయంతోనే మేము ఇక్కడికి వచ్చాము, రాజా. ఇప్పుడు నీ రథాలు, నాలుగు విభాగాల సైన్యం నీ కోసం సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
ప్రయాహి రాజన్భద్రం తే ఘుష్టస్తే నగరే జయః। అధ్యాస్స్వ చిరరాత్రాయ పితృపైతామహం పదమ్
రాజా, నీవు విజయంతో నగరానికి వెళ్ళు. నగరంలో జయధ్వని మారాలి. పితృపారంపర్య సింహాసనాన్ని దీర్ఘకాలం అధిష్టించు.
చక్షుష్మన్తం చ తం దృష్ట్వా రాజానం వపుషాఽన్వితమ్। మూర్ధ్నా నిపతితాః సర్వేవిస్మయోత్ఫుల్లలోచనాః
రాజు మళ్లీ చూపుతో, అందమైన రూపంతో కనిపించగానే, అందరూ ఆశ్చర్యంతో కన్నులు పెద్దవిగా చేసి, తలవంచి నమస్కరించారు.
తోఽభివాద్య తాన్వృద్ధాన్ద్విజానాశ్రమవాసినః। తైశ్చాభిపూజితః సర్వైః ప్రయయౌ నగరం ప్రతి
ఆయన వృద్ధులను, బ్రాహ్మణులను, ఆశ్రమవాసులను నమస్కరించి, వారి గౌరవాన్ని పొందుతూ నగరానికి బయలుదేరాడు.
శైవ్యా చ సహ సావిత్ర్యా స్వాస్తీర్ణేన సువర్చసా। నరయుక్తేన యానేన ప్రయయౌ సేనయా వృతా
శైవ్యతో, సావిత్రితో కలిసి, మహిమాన్వితుడై, మంచి గుర్రాలున్న రథంలో, సైన్యం మధ్యలో బయలుదేరాడు.
తతోఽభిషిషిచుః ప్రీత్యా ద్యుమత్సేనం పురోహితాః। పుత్రం చాస్య మహాత్మానం యౌవరాజ్యేఽభ్యషేచయన్
తర్వాత పూజారులు ఆనందంతో ద్యుమత్సేనుని రాజుగా అభిషేకించారు. అతని మహాత్ముడైన కుమారుని యువరాజుగా నియమించారు.