రూపిణీ తు తదా రాజన్దర్శయామాస తం నృపమ్। అగ్నిహోత్రాత్సముత్థాయ హర్షేణ మహతాఽన్వితా
ఆ సమయంలో, రాజా, సావిత్రి అందంగా మెరిసిపోతూ, యజ్ఞాగ్నిలోంచి వెలువడి, ఆనందంతో ఆ రాజుకు దర్శనమిచ్చింది.
ఉవాచ చైనం వరదా వచనం పార్థివం తదా। సా తమశ్వపతిం రాజన్సావిత్రీ నియమే స్థితమ్
ఆ వరప్రదాయిని, సావిత్రి, నియమంలో నిలిచిన అశ్వపతిని చూసి, రాజా, అతనితో ఇలా చెప్పింది.
బ్రహ్మచర్యేణ శుద్ధేన దమేన నియమేన రచ। సర్వాత్మనా చ భక్త్యా చ తుష్టాఽస్మి తవ పార్థివాః
నీ పవిత్రమైన బ్రహ్మచర్యం, నియమం, ఇంద్రియ నియమం, నిస్వార్థ భక్తి వల్ల నేను సంతోషించాను, ఓ రాజా.
వరం వృణీష్వాశ్వపతే మద్రరాజ యదీప్సితమ్। న ప్రామాదశ్చ ధర్మేషు కర్తవ్యస్తే కథంచన
ఓ అశ్వపతి, మద్రదేశ రాజా, నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు. ధర్మాన్ని ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
అపత్యార్థః సమారమ్భః కృతో ధర్మేప్సయా మయా। పుత్రా మే బహవో దేవి భవేయుః కులభావనాః
దేవీ, సంతానం కోసం, ధర్మాన్ని ఆశించి నేను ఈ ప్రయత్నం చేశాను. మా వంశాన్ని నిలబెట్టే మంచి కొడుకులు నాకు కలగాలి.
తుష్టాఽసి యది మే దేవి వరమేతం వృణోమ్యహమ్। సంతాం పరమో ధర్మ ఇత్యాహుర్మాం ద్విజాతయః
దేవీ, నీవు నాతో సంతోషంగా ఉంటే, నాకు సంతానం కలగాలని ఈ వరాన్ని కోరుతున్నాను. వంశ పరంపరే పరమధర్మమని ద్విజులు అంటారు.
పూర్వమేవ మయా రాజన్నభిప్రాయమిమం తవ। జ్ఞాత్వా పుత్రార్థముక్తో వై భగవాంస్తే పితామహః
రాజా, నీ మనసులోని ఆలోచనను నేను ముందే గ్రహించాను. నీ కుమారుని కోసం నీ తాతయ్య అయిన భగవంతుడు నీతో ఇలా అన్నాడు.
ప్రసాదాచ్చైవ తస్మాత్తే స్వయం విహితవత్యహమ్। కన్యా తేజస్వినీ సౌమ్య క్షిప్రమేవ భవిష్యతి
ఆయన అనుగ్రహంతో నేనే స్వయంగా ఇది ఏర్పాటుచేశాను. ఓ మృదువైనవాడా, నీకు త్వరలో ఒక ప్రకాశవంతమైన కుమార్తె పుడుతుంది.
ఉత్తరం చ న తే కించిద్వ్యాహర్తవ్యం కథంచన। పితామహనియోగేన తుష్టా హ్యేతద్బ్రవీమి తే
ఇంకా ఏమీ మాట్లాడకూడదు. తాతయ్య ఆజ్ఞతో సంతృప్తిగా నేను నీకు ఇదే చెబుతున్నాను.
స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ సావిత్ర్యా వచనం నృపః। ప్రసాదయామాస పునః క్షిప్రమేతద్భవిష్యతి
సావిత్రి మాటలకు రాజు 'అలా జరుగుగాక' అని ఒప్పుకుని, మళ్ళీ ఆమె అనుగ్రహాన్ని కోరాడు. త్వరలో అది నెరవేరింది.
అన్తర్హితాయాం సావిత్ర్యాం జగామ స్వపురం నృపః। స్వరాజ్యే చావసద్బీరః ప్రజా ధర్మేణ పాలయన్
సావిత్రి కనబడకుండా పోయిన తర్వాత, రాజు తన పట్టణానికి తిరిగి వెళ్లాడు. ధైర్యవంతుడైన ఆ రాజు తన రాజ్యంలో ధర్మంతో ప్రజలను పాలించాడు.
కస్మింశ్చిత్తు గతే కాలే స రాజా నియతబ్రతః। జ్యేష్ఠాయాం ధర్మచారిణ్యాం మహిష్యాం కగర్భమాదధే
కొంతకాలం గడిచిన తర్వాత, ఆ రాజు నియమంగా వ్రతాలు ఆచరించి, తన పెద్ద భార్య అయిన ధర్మనిష్ఠురాలైన రాణికి గర్భాన్ని ప్రసాదించాడు.
రాజపుత్ర్యాస్తు గర్భః స మానవ్యా భరతర్షభ। వ్యర్ధతం తదా శుక్లే తారాపతిరివామ్బరే
భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ రాజకుమార్తె మానవ్యకు గర్భం పెరిగింది. ఆ గర్భం ఆకాశంలో తారల అధిపతి లాగా ప్రకాశించింది.
ప్రాప్తే కాలే తు సుషువే కన్యాం రాజీవలోచనామ్। క్రియాశ్చ తస్యా ముదితశ్చక్రే చ నృపసత్తమః
సమయం వచ్చినప్పుడు, ఆమె పద్మవిలాసితమైన కళ్ళతో ఒక కుమార్తెను ప్రసవించింది. ఆ గొప్ప రాజు ఆనందంతో ఆమెకు సంబందించిన శుభకార్యాలు నిర్వహించాడు.
సావిత్ర్యా ప్రీతయా దత్తా సావ్త్ర్యా ద్దుతయా హ్యపి। సావిత్రీత్యేవ నామాస్యాశ్చక్రుర్విప్రాస్తథా పితా
సావిత్రి ప్రేమతో ఇచ్చినందువల్ల, అలాగే ఆనందంతోనూ, బ్రాహ్మణులు మరియు ఆమె తండ్రి ఆమెకు 'సావిత్రి' అనే పేరు పెట్టారు.
సా విగ్రహవతీవ శ్రీవ్యవర్ధత నృపాత్మజా। కాలేన చాపి సా కన్యా యౌవనస్తా బభూవ హ
ఆ రాజకుమార్తె రూపంలో శ్రీమంతంగా పెరిగింది. కాలక్రమంలో ఆ అమ్మాయి యవ్వనాన్ని చేరింది.
తాం సుమధ్యాం పృథుశ్రోణీం ప్రతిమాం కాఞ్చనీమివ। ప్రాప్తేయం రదేవకన్యేతి దృష్ట్వా సంమేనిరే జనాః
ఆమె సన్నని నడుము, విస్తారమైన నితంబాలతో, బంగారు విగ్రహంలా కనిపించేది. ఆమెను చూసినవారు, దేవత కూతురు భూమిపైకి దిగిందని భావించారు.
తాం తు పద్మపలాశాక్షీం జ్వలన్తీమివ తేజసా। న కశ్చిద్వరయామాస తేజసా ప్రతివారితః
ఆమె పద్మపత్రాల వంటి కళ్ళతో, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ ఉండగా, ఎవ్వరూ ఆమెను వరంగా అడగలేకపోయారు. ఆమె తేజస్సు అందరినీ ఆపేసింది.
అథోపోష్య శిరఃస్నాతా దేవతామభిగమ్య సా। హుత్వాగ్నిం విధివద్విప్రాన్వాచయామాస పర్వణి
తర్వాత, ఉపవాసం చేసి తలస్నానం చేసిన ఆమె, దేవతను దర్శించుకుంది. విధిగా అగ్నికి హోమం చేసి, పర్వదినాన బ్రాహ్మణులను పిలిపించింది.
సాఽభివాద్య పితుః పాదౌ శేషాః పూర్వం నివేద్య చ। కృతాఞ్జలిర్వరారోహా నృపతేః పార్శ్వమాస్థితా
ఆమె తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించి, మిగతా విషయాలు ముందుగా తెలియజేసి, చేతులు జోడించి, ఆ రాజకుమార్తె రాజు పక్కన నిలిచింది.
యౌవనస్థాం తు తాం దృష్ట్వా స్వాం సుతాం దేవరూపిణీమ్। అయాచ్యమానాం చ వరైర్నృపతిర్దుఃఖితోఽభవత్
తన కుమార్తె యవ్వనంలో, దేవతాసమాన రూపంతో ఉండి, ఎవ్వరూ వరంగా అడగకపోవడాన్ని చూసి, ఆ రాజు మనసులో బాధపడ్డాడు.
పుత్రి ప్రదానకాలస్తే న చ కశ్చిద్వృణోతి మామ్। స్వయమన్విచ్ఛ భర్తారం గుణైః సదృశమాత్మనః
కుమార్తె, నీ పెళ్లి సమయం వచ్చింది. కానీ ఎవ్వరూ నన్ను అడగడం లేదు. నువ్వే నీకు తగిన గుణాలున్న భర్తను వెతకుకో.
ప్రార్థితః పురుషో యశ్చ స నివేద్యస్త్వయా మమ। విమృశ్యాహం ప్రదాస్యామి వరయ త్వం యథేప్సితమ్
నువ్వు కోరిన పురుషుడిని నాకు చెప్పు. నేను ఆలోచించి, నీకు పెళ్లి చేస్తాను. నువ్వు ఇష్టమైనవారిని ఎంచుకో.
శ్రుతం హి ధర్మశాస్త్రేషు పఠ్యమానం ద్విజాతిభిః। తథా త్వమపికల్యాణి గదతో మే వచః శృణు
ధర్మశాస్త్రాలలో, బ్రాహ్మణులు చదివే విధంగా వినిపించేది. అందుకే, ఓ మంగళకరమైనవాడా, నేను చెప్పే మాటలు నీవు విను.
అప్రదాతా పితా వాచ్యో వాచ్యశ్చానుపయన్పతిః। మృతే పితరి పుత్రశ్చ వాచ్యో మాతురరక్షితా
తన కుమార్తెను పెళ్లి చేయని తండ్రి నిందించదగినవాడు, అలాగే ఆమెను అంగీకరించని భర్త కూడా నిందించదగినవాడు. తండ్రి మరణించిన తరువాత తల్లి రక్షణ చేయని కుమారుడు కూడా నిందించదగినవాడే.
ఇదం మే వచనం క్షుత్వా భర్తురన్వేషణే న్వర। దేవతానాం యథా యాచ్యో న భవేయం తథా కురు
నా మాట విను; భర్తను వెతకడంలో, దేవతల్ని అడిగినట్లు నన్ను ఎవ్వరూ అడగకుండా, నాకోసం అంతా సరిగా జరిగేలా చూడండి.
ఏవముక్త్వా దుహితరం తథా వృద్ధాంశ్చ మన్త్రిణః। వ్యాదిదేశానుయాత్రం చ గమ్యతాం చేత్యచోదయత్
అలా తన కుమార్తెతో పాటు వృద్ధ మంత్రులకు కూడా చెప్పి, ఆమెకు అనుసరణ చేయడానికి ఏర్పాట్లు చేయమని ఆజ్ఞాపించి, వెళ్లమని చెప్పాడు.
సాఽభివాద్య పితుః పాదౌ వ్రీడితేవ మనస్వినీ। పితుర్వచనమాజ్ఞాయ నిర్జగామావిచారితమ్
ఆమె, మనసులో లజ్జతో కూడినవాడిగా, తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించి, ఆయన మాటను ఆమోదించి, ఎలాంటి సందేహం లేకుండా బయలుదేరింది.
సా హైమం రథమాస్థాయ స్థవిరైః సచివైర్వృతా। తపోవనానిరమ్యాణి రాజర్షీణాం జగామ హ
ఆమె బంగారు రథంపై కూర్చొని, వృద్ధ మంత్రులతో కలిసి, రాజర్షుల తపోవనాలకు ప్రయాణమైంది.
మాన్యానాం తత్ర వృద్ధానాం కృత్వా పాదాభివాదనమ్। వనాని క్రమశస్తాత సర్వాణ్యేవాభ్యగచ్ఛత
అక్కడ గౌరవనీయులైన వృద్ధులకు పాదాభివందనం చేసి, అన్ని అడవులను క్రమంగా సందర్శించింది.