నాత్మానమనుశోచామి నేమాన్భ్రాతౄన్మహామునే। హరణం చాపి రాజ్యస్ యథేమాం ద్రుపదాత్మజామ్
ఓ మహామునీ, నేను నా గురించి, నా సోదరుల గురించి, రాజ్యం పోయినందుకు, లేదా ఈ ద్రుపదుని కుమార్తె గురించి కూడా శోకించటం లేదు.
ద్యూతే దురాత్మభిః క్లిష్టాః కృష్ణయా తారితా వయమ్। జయద్రథేన చపునర్వనాచ్చాపి హృతా బలాత్
దుర్మార్గులు పాశా పందెంలో మమ్మల్ని బాధించారు, అప్పుడప్పుడు కృష్ణా మమ్మల్ని రక్షించింది. మళ్ళీ జయద్రథుడు, రాక్షసుడు బలవంతంగా మమ్మల్ని తీసుకెళ్లారు.
అస్తి సీమన్తినీ కాచిద్దృష్టపూర్వాఽపివా శ్రుతా। పతివ్రతా మహాభాగా యథేయం ద్రుపదాత్మజా
ఇలాంటి పతివ్రత, మహాభాగ్యవంతురాలు, ద్రుపదుని కుమార్తె లాంటి గొప్ప స్త్రీని ఎప్పుడైనా ఎవ్వరైనా చూశారా, లేదా వినారా?
శృణు రాజన్కులస్త్రీణాం మహాభాగ్యం యుధిష్ఠిర। సర్వమేతద్యథాప్రాప్తం సావిత్ర్యా రాజకన్యయా
ఓ యుధిష్ఠిరా, వంశస్త్రీల గొప్ప అదృష్టాన్ని విను. ఇదంతా ముందే, సావిత్రి అనే రాజకుమార్తెకు జరిగినట్టు జరిగింది.
ఆసీన్మద్రేషు ధర్మాత్మా రాజా పరమధార్మికః। బ్రహ్మణ్యశ్చమహాత్మా చ సత్యసన్ధో జితేన్ద్రియః
మద్రదేశంలో ధర్మాన్ని పాటించే, పరమధార్మికుడు, బ్రాహ్మణులను గౌరవించే, మహాత్ముడు, సత్యవంతుడు, ఇంద్రియాలను జయించిన రాజు ఉండేవాడు.
యజ్వా దానపతిర్దక్షః పౌరజానపదప్రియః। పార్థివోఽశ్వపతిర్నామ సర్వభూతహితే రతః
అతడు యజ్ఞాలు చేసే వాడు, దానంలో ముందుండేవాడు, ప్రజలకు ప్రీతిపాత్రుడు, అశ్వపతి అనే పేరు గల రాజు, సమస్త ప్రాణుల హితాన్ని కోరేవాడు.
క్షమావాననపత్యశ్చ సత్యవాగ్విజితేన్ద్రియః। అతిక్రాన్తేన వయసా సంతాపముపజగ్మివాన్
అతడు సహనశీలి, సంతానం లేని వాడు, సత్యవాది, ఇంద్రియాలను జయించిన వాడు. వయస్సు మించిపోయి, దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు.
అపత్యోత్పాదనార్థం చ తీవ్రం నియమమాస్థితః। కాలే పరిమితాహారో బ్రహమచారీ జితేన్ద్రియః
సంతానం కోసం అతడు కఠిన వ్రతాన్ని ఆచరించాడు. నిర్ణీత సమయంలో తక్కువగా తినేవాడు, బ్రహ్మచర్యాన్ని, ఇంద్రియ నియమాన్ని పాటించేవాడు.
హుత్వా శతసహస్రం స సావిత్ర్యా రాజసత్తమ। షష్ఠేషష్ఠే తదాకాలే బభూవ మితమోజనః
ఆ రాజు, సావిత్రితో కలిసి, లక్ష యజ్ఞాలు చేశాడు. ప్రతి ఆరు నెలలకు అతడు కొద్దిగా మాత్రమే భోజనం చేసేవాడు.
ఏతేన నియమేనాసీద్వర్షాణ్యష్టాదశైవ తు। పూర్ణే త్వష్టాదశే వర్షే సావిత్రీ తుష్టిమభ్యగాత్
ఈ నియమాన్ని పదహారు సంవత్సరాలు పాటించాడు. పదహారవ సంవత్సరం పూర్తయ్యాక, సావిత్రి సంతృప్తిని పొందింది.
రూపిణీ తు తదా రాజన్దర్శయామాస తం నృపమ్। అగ్నిహోత్రాత్సముత్థాయ హర్షేణ మహతాఽన్వితా
ఆ సమయంలో, రాజా, సావిత్రి అందంగా మెరిసిపోతూ, యజ్ఞాగ్నిలోంచి వెలువడి, ఆనందంతో ఆ రాజుకు దర్శనమిచ్చింది.
ఉవాచ చైనం వరదా వచనం పార్థివం తదా। సా తమశ్వపతిం రాజన్సావిత్రీ నియమే స్థితమ్
ఆ వరప్రదాయిని, సావిత్రి, నియమంలో నిలిచిన అశ్వపతిని చూసి, రాజా, అతనితో ఇలా చెప్పింది.
బ్రహ్మచర్యేణ శుద్ధేన దమేన నియమేన రచ। సర్వాత్మనా చ భక్త్యా చ తుష్టాఽస్మి తవ పార్థివాః
నీ పవిత్రమైన బ్రహ్మచర్యం, నియమం, ఇంద్రియ నియమం, నిస్వార్థ భక్తి వల్ల నేను సంతోషించాను, ఓ రాజా.
వరం వృణీష్వాశ్వపతే మద్రరాజ యదీప్సితమ్। న ప్రామాదశ్చ ధర్మేషు కర్తవ్యస్తే కథంచన
ఓ అశ్వపతి, మద్రదేశ రాజా, నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు. ధర్మాన్ని ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
అపత్యార్థః సమారమ్భః కృతో ధర్మేప్సయా మయా। పుత్రా మే బహవో దేవి భవేయుః కులభావనాః
దేవీ, సంతానం కోసం, ధర్మాన్ని ఆశించి నేను ఈ ప్రయత్నం చేశాను. మా వంశాన్ని నిలబెట్టే మంచి కొడుకులు నాకు కలగాలి.
తుష్టాఽసి యది మే దేవి వరమేతం వృణోమ్యహమ్। సంతాం పరమో ధర్మ ఇత్యాహుర్మాం ద్విజాతయః
దేవీ, నీవు నాతో సంతోషంగా ఉంటే, నాకు సంతానం కలగాలని ఈ వరాన్ని కోరుతున్నాను. వంశ పరంపరే పరమధర్మమని ద్విజులు అంటారు.
పూర్వమేవ మయా రాజన్నభిప్రాయమిమం తవ। జ్ఞాత్వా పుత్రార్థముక్తో వై భగవాంస్తే పితామహః
రాజా, నీ మనసులోని ఆలోచనను నేను ముందే గ్రహించాను. నీ కుమారుని కోసం నీ తాతయ్య అయిన భగవంతుడు నీతో ఇలా అన్నాడు.
ప్రసాదాచ్చైవ తస్మాత్తే స్వయం విహితవత్యహమ్। కన్యా తేజస్వినీ సౌమ్య క్షిప్రమేవ భవిష్యతి
ఆయన అనుగ్రహంతో నేనే స్వయంగా ఇది ఏర్పాటుచేశాను. ఓ మృదువైనవాడా, నీకు త్వరలో ఒక ప్రకాశవంతమైన కుమార్తె పుడుతుంది.
ఉత్తరం చ న తే కించిద్వ్యాహర్తవ్యం కథంచన। పితామహనియోగేన తుష్టా హ్యేతద్బ్రవీమి తే
ఇంకా ఏమీ మాట్లాడకూడదు. తాతయ్య ఆజ్ఞతో సంతృప్తిగా నేను నీకు ఇదే చెబుతున్నాను.
స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ సావిత్ర్యా వచనం నృపః। ప్రసాదయామాస పునః క్షిప్రమేతద్భవిష్యతి
సావిత్రి మాటలకు రాజు 'అలా జరుగుగాక' అని ఒప్పుకుని, మళ్ళీ ఆమె అనుగ్రహాన్ని కోరాడు. త్వరలో అది నెరవేరింది.
అన్తర్హితాయాం సావిత్ర్యాం జగామ స్వపురం నృపః। స్వరాజ్యే చావసద్బీరః ప్రజా ధర్మేణ పాలయన్
సావిత్రి కనబడకుండా పోయిన తర్వాత, రాజు తన పట్టణానికి తిరిగి వెళ్లాడు. ధైర్యవంతుడైన ఆ రాజు తన రాజ్యంలో ధర్మంతో ప్రజలను పాలించాడు.
కస్మింశ్చిత్తు గతే కాలే స రాజా నియతబ్రతః। జ్యేష్ఠాయాం ధర్మచారిణ్యాం మహిష్యాం కగర్భమాదధే
కొంతకాలం గడిచిన తర్వాత, ఆ రాజు నియమంగా వ్రతాలు ఆచరించి, తన పెద్ద భార్య అయిన ధర్మనిష్ఠురాలైన రాణికి గర్భాన్ని ప్రసాదించాడు.
రాజపుత్ర్యాస్తు గర్భః స మానవ్యా భరతర్షభ। వ్యర్ధతం తదా శుక్లే తారాపతిరివామ్బరే
భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ రాజకుమార్తె మానవ్యకు గర్భం పెరిగింది. ఆ గర్భం ఆకాశంలో తారల అధిపతి లాగా ప్రకాశించింది.
ప్రాప్తే కాలే తు సుషువే కన్యాం రాజీవలోచనామ్। క్రియాశ్చ తస్యా ముదితశ్చక్రే చ నృపసత్తమః
సమయం వచ్చినప్పుడు, ఆమె పద్మవిలాసితమైన కళ్ళతో ఒక కుమార్తెను ప్రసవించింది. ఆ గొప్ప రాజు ఆనందంతో ఆమెకు సంబందించిన శుభకార్యాలు నిర్వహించాడు.
సావిత్ర్యా ప్రీతయా దత్తా సావ్త్ర్యా ద్దుతయా హ్యపి। సావిత్రీత్యేవ నామాస్యాశ్చక్రుర్విప్రాస్తథా పితా
సావిత్రి ప్రేమతో ఇచ్చినందువల్ల, అలాగే ఆనందంతోనూ, బ్రాహ్మణులు మరియు ఆమె తండ్రి ఆమెకు 'సావిత్రి' అనే పేరు పెట్టారు.
సా విగ్రహవతీవ శ్రీవ్యవర్ధత నృపాత్మజా। కాలేన చాపి సా కన్యా యౌవనస్తా బభూవ హ
ఆ రాజకుమార్తె రూపంలో శ్రీమంతంగా పెరిగింది. కాలక్రమంలో ఆ అమ్మాయి యవ్వనాన్ని చేరింది.
తాం సుమధ్యాం పృథుశ్రోణీం ప్రతిమాం కాఞ్చనీమివ। ప్రాప్తేయం రదేవకన్యేతి దృష్ట్వా సంమేనిరే జనాః
ఆమె సన్నని నడుము, విస్తారమైన నితంబాలతో, బంగారు విగ్రహంలా కనిపించేది. ఆమెను చూసినవారు, దేవత కూతురు భూమిపైకి దిగిందని భావించారు.
తాం తు పద్మపలాశాక్షీం జ్వలన్తీమివ తేజసా। న కశ్చిద్వరయామాస తేజసా ప్రతివారితః
ఆమె పద్మపత్రాల వంటి కళ్ళతో, తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ ఉండగా, ఎవ్వరూ ఆమెను వరంగా అడగలేకపోయారు. ఆమె తేజస్సు అందరినీ ఆపేసింది.
అథోపోష్య శిరఃస్నాతా దేవతామభిగమ్య సా। హుత్వాగ్నిం విధివద్విప్రాన్వాచయామాస పర్వణి
తర్వాత, ఉపవాసం చేసి తలస్నానం చేసిన ఆమె, దేవతను దర్శించుకుంది. విధిగా అగ్నికి హోమం చేసి, పర్వదినాన బ్రాహ్మణులను పిలిపించింది.
సాఽభివాద్య పితుః పాదౌ శేషాః పూర్వం నివేద్య చ। కృతాఞ్జలిర్వరారోహా నృపతేః పార్శ్వమాస్థితా
ఆమె తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించి, మిగతా విషయాలు ముందుగా తెలియజేసి, చేతులు జోడించి, ఆ రాజకుమార్తె రాజు పక్కన నిలిచింది.