ఏవం బహువిధైర్వాక్యైరవిన్ధ్యో రావణం తదా। క్రుద్ధం సంశమయామాస జగృహే చ స తద్వచః
అవింద్యుడు ఇలా అనేక మాటలతో కోపంతో ఉన్న రావణుడిని శాంతింపజేశాడు. రావణుడు అతని మాటను అంగీకరించాడు.
నిర్యాణే స మతిం కృత్వా నియన్తారం క్షపాచరః। ఆజ్ఞాపయామాస తదారథో మే కల్ప్యతామితి
బయలుదేరాలని నిర్ణయించుకుని, రాత్రివేళ సంచరించే రాక్షసాధిపతి తన రథాన్ని సిద్ధం చేయమని తన రథసారథిని ఆదేశించాడు.
తతః క్రుద్ధో దశగ్రీవః ప్రియే పుత్రే నిపాతితే। నిర్యయౌ రథమాస్థాయ హేమరత్నవిభూషితమ్
తన ప్రియమైన కుమారుడు చనిపోయినందుకు కోపంతో ఉన్న పది తలల రావణుడు, బంగారం, రత్నాలతో అలంకరించిన రథాన్ని ఎక్కి బయలుదేరాడు.
సంవృతోరాక్షసైర్ఘేరైర్వివిధాయుధపాణిభిః। అభిదుద్రావ రామం స పోథయన్హరియూథపాన్
వివిధ ఆయుధాలు పట్టుకున్న భయంకరమైన రాక్షసులతో చుట్టుముట్టబడి, రావణుడు రాముడిపైన దూసుకెళ్లాడు. వానరసేనాధిపతులను కొట్టాడు.
తమాద్రవన్తం సంక్రుద్ధ మైన్దనీలనలాఙ్గదాః। హనుమాఞ్జామ్బవాంశ్చైవ ససైన్యాః పర్యవారయన్
మైంద, నీల, అంగద, హనుమంతుడు, జాంబవంతుడు మరియు వారి సేనలు, కోపంతో ముందుకు వస్తున్న రావణుడిని చుట్టుముట్టారు.
తే దశగ్రీవసైన్యం తదృక్షవానరపుఙ్గవాః। ద్రుమైర్విధ్వంసయాంచక్రుర్దశగ్రీవస్య పశ్యతః
ఆ రిక్షవానరులలో శ్రేష్ఠులు చెట్లతో రావణుడి సైన్యాన్ని నాశనం చేయడం ప్రారంభించారు. రావణుడు చూస్తూ ఉన్నాడు.
తతః స్వసైన్యమాలోక్య వధ్యమానమరాతిభిః। మాయావీ చాసృజన్మాయాం రావణో రాక్షసాధిపః
తన సైన్యం శత్రువుల చేతిలో నశించిపోతున్నదని చూసి, మాయలో నిపుణుడైన రావణుడు మాయను ప్రదర్శించాడు.
తస్య దేహవినిష్క్రాన్తాః శతశోఽథ సహస్రశః। రాక్షసాః ప్రత్యదృశ్యన్త శరశక్త్యృష్టిపాణయః
అతని శరీరంనుండి వందలాది, వేలాది రాక్షసులు, బాణాలు, శక్తులు, ఇష్టిపాళ్లు పట్టుకుని బయటకు వచ్చారు.
తాన్రామో జఘ్నివాన్సర్వాన్దివ్యేనాస్త్రేణ రాక్షసాన్। అథ భూయోపి మాయాం స వ్యదధాద్రాక్షసాధిపః
రాముడు ఆ రాక్షసులను దివ్యాస్త్రంతో సంహరించాడు. ఆ తరువాత రాక్షసాధిపతి మళ్లీ మరో మాయను సృష్టించాడు.
కృత్వా రామస్ రూపాణి లక్ష్మణస్య చ భారత। అభిదుద్రావ రామం చ లక్ష్మణం చ దశాననః
రాముడు, లక్ష్మణుడు రూపాలు ధరించి, పది తలల రావణుడు ఇద్దరిమీదా దూసుకెళ్లాడు, ఓ భారతా!
తతస్తే రామమర్చ్ఛన్తో లక్ష్మణం చ క్షపాచరాః। అభిపేతుస్తదా రామం ప్రగృహీతశరాసనాః
ఆ సమయంలో రాముడిని, లక్ష్మణుడిని పూజిస్తూ ఉన్నప్పుడు, ఆ రాత్రివాసి రాక్షసులు బాణాలు, విల్లు పట్టుకుని రాముడి మీద దూకారు.
తాం దృష్ట్వారాక్షసేన్ద్రస్ మాయామిక్ష్వాకునన్దనః। ఉవాచ రామః సౌమిత్రిమసంభ్రాన్తో బృహద్వచః
అప్పుడు రాక్షసాధిపతి చేసిన మాయను చూసి, ఇక్ష్వాకు వంశజుడైన రాముడు భయపడకుండా, గొప్ప మాటలతో సౌమిత్రిని ఇలా అన్నాడు.
జహీమాన్రాక్షసాన్పాపానాత్మనః ప్రతిరూపకాన్। ఇత్యుక్త్వాఽభ్యహనద్రామో లక్ష్మణశ్చాత్మరూపకాన్
ఈ పాప రాక్షసులు మనలాగే కనిపించే మాయలు, వీళ్లను సంహరించు అని చెప్పి, రాముడు తనను పోలిన రాక్షసులను కొట్టి పడగొట్టాడు. లక్ష్మణుడూ తన రూపంలో ఉన్నవాళ్లను సంహరించాడు.
తతో హర్యశ్వయుక్తేన రథేనాదిత్యవర్చసా। ఉపతస్థే రణే రామం మాతలిః శక్రసారథిః
అప్పుడే సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, పచ్చగడ్డలపై పరిగెత్తే గుర్రాలు కలిగిన రథంతో, ఇంద్రుని సారథి అయిన మాతలి యుద్ధభూమిలో రాముని దగ్గరకు వచ్చాడు.
అయం హర్యశ్వయుగ్జైత్రో మఘోనః స్యన్దనోత్తమః। `త్వదర్థమిహ సంప్రాప్తః సందేశాద్వై శతక్రతోః
ఇది పచ్చగడ్డలపై పరిగెత్తే గుర్రాలు కలిగిన, మఘవంతుని విజయరథం. శతక్రతువు ఆజ్ఞతో నీకోసం ఇది ఇక్కడకు వచ్చింది.
అనేన శక్రః కాకుత్స్థ సమరే దైత్యదానవాన్। శతశః పురుషవ్యాఘ్ర రథోదారేణ జఘ్నివాన్
కాకుత్స్థ వంశజా! ఈ రథంతో ఇంద్రుడు యుద్ధంలో వందలాది దైత్యులను, దానవులను సంహరించాడు. నరశార్దూలా!
తదనన నరవ్యాఘ్ర మయా యత్తేన సంయుగే। స్యన్దనేన జహిక్షిప్రం రావణం మా చిరం కృథాః
అందువల్ల నరశార్దూలా! నా నడిపింపుతో ఈ రథంపై నుంచి త్వరగా రావణుడిని సంహరించు. ఆలస్యం చేయవద్దు.
ఇత్యుక్తో రాఘవస్తథ్యం వచోఽశఙ్కత మాతలేః। మాయైషారాక్షసస్యేతి తమువాచ విబీషణః
ఇలా మాతలి చెప్పిన మాటలు రాఘవుడు నమ్మాడు. 'ఇది రాక్షసుని మాయే' అని విభీషణుడు అతనికి చెప్పాడు.
నేయం మాయా నరవ్యాఘ్రరావణస్ దురాత్మనః। తదాతిష్ఠ రథంశీఘ్రమిమసైన్ద్రం మహాద్యుతే
నరశార్దూలా! ఇది దుష్టుడైన రావణుడి మాయ కాదు. మహోత్సాహుడా! వెంటనే ఈ ఇంద్రుని దివ్యరథంపై ఎక్కు.
తతః ప్రహృష్టః కాకుత్స్థస్తథేత్యుక్త్వా విభీషణమ్। రథేనాభిపపాతాథ దశగ్రీవం రుషాఽన్వితః
అప్పుడు కాకుత్స్థుడు ఆనందంతో 'అలా జరుగనీ' అని విభీషణునికి చెప్పి, రథంపై ఎక్కి కోపంతో దశముఖుడైన రావణుడి మీద దూకాడు.
హాహాకుతాని భూతాని రావణే సమభిద్రుతే। సింహనాదాః సపటహాదితి దివ్యాస్తథాఽనదన్
రావణుడి మీద దాడి జరిగినప్పుడు, భూతాలు 'హా! హా!' అని అరవగా, దేవతలు సింహంలా గర్జించగా, మృదంగాలు మోగాయి.
[దశకన్ధరరాజసూన్వోస్తథా యుద్ధమభూన్మహత్। అలబ్ధోపమమన్యత్రతయోరేవ తథాఽభవత్ ।।]
దశకంఠుడైన రాక్షసరాజు, రాజపుత్రులతో ఘోరమైన యుద్ధం చేశాడు. ఆ యుద్ధానికి వీరిద్దరిని తప్ప మరెవరూ సమానం కారు.
సరామాయ మహాఘోరం విససర్జ నిశాచరః। శూలమిన్ద్రాశనిప్రఖ్యం బ్రహ్మదణ్డభివోద్యతమ్
ఆ రాత్రివాసి రాక్షసుడు రాముడిపై ఇంద్రాయుధానికి సమానమైన, బ్రహ్మదండంలా ఉన్న భయంకరమైన శూలాన్ని విసిరాడు.
తచ్ఛూలం సత్వరం రామశ్చచ్ఛేద నిశితైః శరైః। తద్దృష్ట్వా దుష్కరం కర్మ రావణం భయమావిశత్
ఆ శూలాన్ని రాముడు తన పదునైన బాణాలతో వెంటనే నరికేశాడు. ఆ కష్టమైన కార్యాన్ని చూసి, రావణుడికి భయం పట్టుకుంది.
తతః క్రుద్ధః ససర్జాశు దశగ్రీవః శితాఞ్ఛరాన్। సహస్రాయుతశో రామే శస్త్రాణి వివిధాని చ
అప్పుడు కోపంతో దశముఖుడైన రావణుడు వేల కొద్దీ పదునైన బాణాలు,色色 ఆయుధాలను రాముడిపై వేగంగా వదిలాడు.
తతో భుశుణ్డీః శూలాని ముసలాని పరశ్వథాన్। శక్తీశ్చ వివిధాకారాః శతఘ్నీశ్చ శితాన్క్షురాన్
తర్వాత భుశుండీలు, శూలాలు, గదలు, పరశువాలు,色色 రూపాలైన శక్తులు, శతఘ్నులు, పదునైన క్షురాలు కూడా విసిరాడు.
తాం మాయాంవివిధాం దృష్ట్వా దశగ్రీవస్య రక్షసః। భయాత్ప్రదుద్రువుః సర్వే వానరాః సర్వతోదిశమ్
దశముఖుడైన రాక్షసుడు చూపిన色色 మాయలను చూసి, అందరు వానరులు భయంతో四దిక్కులా పారిపోయారు.
తతః సుపత్రం సుముఖంహేమపుఙ్గం శరోత్తమమ్। తూణాదాదాయ కాకుత్స్థో బ్రహ్మాస్త్రేణ యుయోజ హ
తర్వాత కాకుత్స్థుడు తన తుంచిలోంచి బాగా రెక్కలు, బంగారు కాండం, పదునైన అంచు కలిగిన ఉత్తమమైన బాణాన్ని తీసి, దానిని బ్రహ్మాస్త్రంతో సిద్ధం చేశాడు.
తం ప్రేక్ష్యబాణం రామేణ బ్రహ్మాస్త్రేణానుమన్త్రితమ్। జహృషుర్దేవగన్ధర్వా దృష్ట్వా శక్రపురోగమాః
రాముడు బ్రహ్మాస్త్రంతో అభిషేకించిన ఆ బాణాన్ని చూసి, ఇంద్రుడు ముందుండి దేవతలు, గంధర్వులు అందరూ ఎంతో ఆనందించారు.
అల్పావశేషమాయుశ్చ తతోఽమన్యన్త రక్షసః। బ్రహ్మాస్త్రోదీరణాచ్ఛత్రోర్దేవదానవకింనరాః
బ్రహ్మాస్త్రాన్ని రాక్షసాధిపతిపై ప్రయోగించిన తర్వాత, దేవతలు, దానవులు, కిన్నరులు రాక్షసుని ఆయుష్షు ఇక చాలా తక్కువగా మిగిలిందని అనుకున్నారు.