ఏవముక్తా వరం వవ్రే గాత్రసౌగన్ధ్యముత్తమమ్। సచాస్యై భగవాన్ప్రాదాన్మనః కాఙ్క్షితం ప్రభుః
అలా అడిగినప్పుడు, ఆమె తన శరీరానికి అపూర్వమైన సుగంధాన్ని వరంగా కోరుకుంది. ఆ ప్రభువు ఆమె మనసులో ఉన్న కోరికను సంతృప్తిపరిచాడు.
తతో లబ్ధవరా ప్రీతా స్త్రీభావగుణభూషితా। జగామ సహ సంసర్గమృషిణాఽద్భుతకర్మణా
ఆమె వరం పొందిన ఆనందంతో, స్త్రీల స్వభావపు లక్షణాలతో అలంకరించబడి, ఆ అద్భుత కార్యాలు చేసే ఋషితో కలిసి జీవనంలోకి అడుగుపెట్టింది.
తస్యాస్తు యోజనాద్గన్ధమాజిఘ్రన్త నరా భువి
భూమిపై మనుషులు ఆమె సుగంధాన్ని ఒక యోజన దూరం నుంచే గమనించగలిగారు.
తస్యా యోజనగన్ధేతి తతో నామాపరం స్మృతమ్। ఇతి సత్యవతీ హృష్టా లబ్ధ్వా వరమనుత్తమమ్
ఆమె సుగంధం యోజన దూరం వ్యాపించేదని, అందువల్ల ఆమెకు మరో పేరు కూడా వచ్చింది. ఇలా సత్యవతి ఆనందంగా, అపూర్వమైన వరాన్ని పొందింది.
పరాశరేణ సంయుక్తా సద్యో గర్భం సుషావ సా। జజ్ఞే చ యమునాద్వీపే పారాశర్యః స వీర్యవాన్
పరాశరునితో కలిసిన వెంటనే ఆమె గర్భవతిగా అయింది. యమునా నదిలోని ద్వీపంలో, పరాశరుని బలమైన కుమారుడు జన్మించాడు.
స మాతరమనుజ్ఞాప్య తపస్యేవ మనో దధే। స్మృతోఽహం దర్శయిష్యామి కృత్యేష్వితి చ సోఽబ్రవీత్
ఆ కుమారుడు తల్లి అనుమతి తీసుకుని తన మనసును తపస్సులో స్థిరపరిచాడు. "నన్ను గుర్తు చేసినప్పుడు, ఏ పని కోసం అయినా నేను ప్రత్యక్షమవుతాను" అని చెప్పాడు.
ఏవం ద్వైపాయనో జజ్ఞే సత్యవత్యాం పరాశరాత్। న్యస్తోద్వీపే యద్బాలస్తస్మాద్ద్వైపాయనఃస్మృతః
ఇలా సత్యవతికి పరాశరుని ద్వారా ద్వైపాయనుడు జన్మించాడు. చిన్నవాడిగా ద్వీపంలో ఉంచబడినందున, అతడిని ద్వైపాయనుడు అని పిలుస్తారు.
పాదాపసారిణం ధర్మం స తు విద్వాన్యుగే యుగే। ఆయుః శక్తిం చ మర్త్యానాం యుగావస్థామవేక్ష్యచ
ఆ మహాజ్ఞాని ప్రతి యుగానికి తగిన ధర్మాన్ని స్థాపించాడు. మానవుల ఆయుష్షు, బలాన్ని, యుగాల స్థితిని పరిశీలించి నిర్ణయించాడు.
బ్రహ్మణో బ్రాహ్మణానాం చ తథానుగ్రహకాఙ్క్షయా। వివ్యాస వేదాన్యస్మత్స తస్మాద్వ్యాస ఇతి స్మృతః
బ్రహ్మ మరియు బ్రాహ్మణులకు అనుగ్రహం కలిగించాలనే కోరికతో, మన కోసం వేదాలను విభజించాడు. అందువల్ల అతడిని వ్యాసుడు అని పిలుస్తారు.
వేదానధ్యాపయామాస మహాభారతపఞ్చమాన్। సుమన్తుం జైమినిం పైలం శుకం చైవ స్వమాత్మజమ్
ఆయన వేదాలను, ఐదవదైన మహాభారతాన్ని కూడా, సుమంతు, జైమిని, పైలుడు మరియు తన కుమారుడు శుకుడికి బోధించాడు.
ప్రభుర్వరిష్ఠో వరదో వైశంపాయనమేవ చ। సంహితాస్తైః పృథక్త్వేన భారతస్య ప్రకాశితాః
ఆ పరమేశ్వరుడు, వరప్రదాత అయినవాడు, వైశంపాయనునికీ బోధించాడు. వారందరి ద్వారా భారత సంహితలు వేర్వేరుగా ప్రచారం అయ్యాయి.
తథా భీష్మః శాన్తనవో గఙ్గాయామమితద్యుతిః। వసువీర్యాత్సమభవన్మహావీర్యో మహాయశాః
అలాగే, శాంతను కుమారుడైన భీష్ముడు, గంగా దేవిలో జన్మించినవాడు, అపారమైన తేజస్సుతో, వసువుల బలంతో, గొప్ప పరాక్రమం, మహాప్రతిష్ట కలిగినవాడిగా పుట్టాడు.
వైదార్థవిచ్చ భగవానృషిర్విప్రో మహాయశాః। శూలే ప్రోతః పురాణర్షిరచోరశ్చోరశఙ్కయా
వైదార్థ విద్యలో నిపుణుడైన, మహా కీర్తి కలిగిన ఆ మహర్షి, ఒకసారి దొంగ అనుమానంతో పురాతన ఋషి శూలంపై పెట్టబడ్డాడు.
అణీమాణ్డవ్య ఇత్యేవం విఖ్యాతః స మహాయశాః। స ధర్మమాహూయ పురా మహర్షిరిదముక్తవాన్
ఆయన అణీ మాండవ్యుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆ మహర్షి ఒకప్పుడు ధర్మదేవుని పిలిచి ఇలా అన్నాడు.
ఇషీకయా మయా బాల్యాద్విద్ధా హ్యేకా శకున్తికా। తత్కిల్బిషం స్మరే ధర్మ నాన్యత్పాపమహం స్మరే
చిన్నప్పటిలో నేను ఒక శకుంతిక పక్షిని ఒక గడ్డి కంచుతో గాయపరిచాను. ధర్మదేవా, నాకు గుర్తున్న పాపం ఇదే తప్ప, ఇంకొకటి లేదు.
తన్మే సహస్రమమితం కస్మాన్నేహాజయత్తపః। గరీయాన్బ్రాహ్మణవధః సర్వభూతవధాద్యతః
అయితే నా అపారమైన తపస్సు ఫలించకపోయినదానికి కారణం ఏమిటి? ఎందుకంటే బ్రాహ్మణ హత్య అన్ని జీవులను హత్య చేయడానికన్నా ఘోరమైనది.
తస్మాత్త్వం కిల్బిషాదస్మాచ్ఛూద్రయోనౌ జనిష్యసి
అందువల్ల, ఈ పాపానికి నీవు శూద్ర యోనిలో జన్మిస్తావు.
విద్వాన్విదురరూపేణ ధార్మికః కిల్బిషాత్తతః। సంజయో మునికల్పస్తు జజ్ఞే సూతో గవల్గణాత్
ఆ పాపం వల్ల, ఆ జ్ఞాని ధార్మికుడు విడురుడిగా జన్మించాడు. మునులకు సమానమైన సంజయుడు గవల్గణుని వంశంలో సూతపుత్రుడిగా పుట్టాడు.
సూర్యాచ్చ కున్తికన్యాయాం జజ్ఞే కర్ణో మహాబలః। సహజం కవచం బిభ్రత్కుణ్డలోద్యోతితాననః
సూర్యుని అనుగ్రహంతో కుంతికి పుట్టినవాడు మహాబలుడు కర్ణుడు. అతని ముఖాన్ని ప్రకాశింపజేసే సహజ కవచం, కుండలాలు అతనికి ఉండేవి.
అనుగ్రహార్థం లోకానాం విష్ణుర్లోకనమస్కృతః। వసుదేవాత్తు దేవక్యాం ప్రాదుర్భూతో మహాయశాః
ప్రపంచాల మేలుకోసం, అందరి పూజకు పాత్రుడైన విష్ణువు, వసుదేవుడు–దేవకుల నుండి గొప్ప ఖ్యాతిని పొందినవాడిగా అవతరించాడు.
అనాదినిధనో దేవః స కర్తా జగతః ప్రభుః। అవ్యక్తమక్షరం బ్రహ్మ ప్రధానం త్రిగుణాత్మకమ్
ఆ దేవుడు ఆదియంతములేని వాడు, జగత్తుకు సృష్టికర్త, ప్రభువు; కనిపించని, నశించని బ్రహ్మ, మూడు గుణాలతో కూడిన మూలతత్త్వం.
ఆత్మానమవ్యయం చైవ ప్రకృతిం ప్రభవం ప్రభుమ్। పురుషం విశ్వకర్మాణం సత్వయోగం ధ్రువాక్షరమ్
అతడు మారని ఆత్మ, ప్రకృతికి మూలమూ అధిపతియూ, జగతిని సృష్టించేవాడు, సత్వగుణంలో స్థిరంగా ఉండే, ఎప్పటికీ మారని వాడు.
అనన్తమచలం దేవం హంసం నారాయణం ప్రభుమ్। ధాతారమజమవ్యక్తం యమాహుః పరమవ్యయమ్
అతడు అనంతుడు, అచలుడు, హంస స్వరూపుడూ నారాయణుడూ, జగతికి అధిపతి; సృష్టికర్త, జన్మలేని, కనిపించని, పరమమైన, నశించని వాడని వారు అంటారు.
కైవల్యం నిర్గుణం విశ్వమనాదిమజమవ్యయమ్। పురుషః స విభుః కర్తా సర్వభూతపితామహః
అతడు పరమాత్మ, గుణరహితుడు, విశ్వమంతా అతడే; ఆదిలేని, జన్మించని, నశించని వాడు; ఆ పురుషుడు అన్నింటినీ వ్యాపించి, సృష్టికర్తగా, సమస్త భూతాలకు పితామహుడుగా ఉన్నాడు.
ధర్మసంస్థాపనార్థాయ ప్రజజ్ఞేఽన్ధకవృష్ణిషు। అస్త్రజ్ఞౌ తు మహావీర్యౌ సర్వశాస్త్రవిశారదౌ
ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు, అంధకులు–వృష్ణివంశాల్లో జన్మించాడు; ఆయుధాలలో నిపుణులైన, మహాశక్తివంతులైన ఇద్దరు యోధులు పుట్టారు.
సాత్యకిః కృతవర్మా చ నారాయణమనువ్రతౌ। సత్యకాద్ధృదికాచ్చైవ జజ్ఞాతేఽస్త్రవిశారదౌ
సత్యకి, కృతవర్మ అనే వారు నారాయణునికి భక్తిగా ఉండేవారు; సత్యకుడి, హృదికుడి నుండి ఆయుధ నైపుణ్యం కలిగిన వారు పుట్టారు.
భరద్వాజస్య చ స్కన్నం ద్రోణ్యాం శుక్రమవర్ధత। సహర్షేరుగ్రతపసస్తస్మాద్ద్రోణో వ్యజాయత
భరద్వాజుని వీర్యం ద్రోణి గర్భంలో పెరిగి, మహా తపస్సుతో ప్రసిద్ధుడైన ద్రోణుడు జన్మించాడు.
గౌతమాన్మిథునం జజ్ఞే శరస్తమ్బాచ్ఛరద్వతః। అశ్వత్థామ్నశ్చ జననీ కృపశ్చైవ మహాబలః
గౌతముని నుండి కృపుడు అనే మహాబలుడు, బాణస్తంభం నుండి జన్మించాడు; అశ్వత్థాముడి తల్లీ కూడా అక్కడే పుట్టింది.
అశ్వత్థామా తతో జజ్ఞే ద్రోణాదేవ మహాబలః। తథైవ ధృష్టద్యుమ్నోఽపి సాక్షాదగ్నిసమద్యుతిః
ద్రోణుని నుండి మహాబలుడు అశ్వత్థాముడు జన్మించాడు; అలాగే అగ్నికి సమానమైన తేజస్సుతో ధృష్టద్యుమ్నుడు కూడా పుట్టాడు.
వైతానే కర్మణి తతే పావకాత్సమజాయత। వీరో ద్రోణవినాశాయ ధనురాదాయ వీర్యవాన్
వేదిక యజ్ఞంలో, అగ్నిలో నుండి ధైర్యవంతుడైన యోధుడు, ధనుస్సుతో, ద్రోణుని నాశనం చేయడానికి పుట్టాడు.