సీతే రాక్షసరాజోఽహంరావణో నామ విశ్రుతః। మమ లఙ్కాపురీ నామ్నా రమ్యా పారే మహోదధేః
సీతా! నేనే రాక్షసుల రాజు రావణుడు. నా పేరు అందరికీ ప్రసిద్ధి. నా లంకా నగరం, అందమైనది, మహాసముద్రం అవతల ఉంది.
తత్ర త్వం నరనారీషు శోభిష్యసి మయా సహ। భార్యా మే భవ సుశ్రోణి తాపసం త్యజ రాఘవమ్
అక్కడ, మానవులు, స్త్రీలు మధ్య నాతో కలిసి నీవు వెలిగిపోతావు. సుందర నడుము కలిగినవాడా! నా భార్యవై, ఆ తపస్వి రాముడిని వదిలెయ్.
ఏవమాదీని వాక్యాని శ్రుత్వా తస్యాథ జానకీ। పిధాయ కర్ణౌ సుశ్రోణీ మైవమిత్యబ్రవీద్వచః
ఇలాంటి మాటలు విని, సుందర నడుము కలిగిన జానకి, తన చెవులను మూసుకుని, "ఇలా మాట్లాడవద్దు" అని స్పష్టంగా చెప్పింది.
ప్రపతేద్ద్యౌః సనక్షత్రా పృథివీ శకలీభవేత్। `శుష్యేత్తోయనిధౌ తోయం చన్ద్రః శీతాంశుతాం త్యజేత్
ఆకాశం నక్షత్రాలతో సహా పడిపోవచ్చు, భూమి ముక్కలైపోవచ్చు, సముద్రంలో నీరు ఎండిపోవచ్చు, చంద్రుడు తన చల్లదనాన్ని వదిలేయచ్చు—
ఉష్ణాంశుత్వమథో జహ్యాదాదిత్యో వహ్నిరుష్ణతామ్'। త్యక్త్వాశైత్యం భజేన్నాహం త్యజేయంరఘునన్దనమ్
సూర్యుడు తన వేడిని వదిలిపెట్టవచ్చు, అగ్ని వేడి కోల్పోవచ్చు, చలిని వదిలిపెట్టవచ్చు—కానీ నేనెప్పటికీ రఘునందనుడిని వదిలిపెట్టను.
కథం హి భిన్నకరటం పద్మినం వనగోచరమ్। ఉపస్థాయ మహానాగం కరేణుః సూకరం స్పృశేత్
అరణ్యంలో పగిలిన కమలాన్ని వదిలేసి, ఏనుగు ఆవిడ గొప్ప ఏనుగును వదిలిపెట్టి, పంది దగ్గరకు వెళ్తుందా?
కథం హి పీత్వా మాధ్వీకం పీత్వా చ మధుమాధవీమ్। లోభం సౌవీరకే కుర్యాన్నారీ కాచిదితి స్మరేః
తేనెను, మధుర మద్యం రుచి చూసిన స్త్రీ, పుల్లని బీరు కోసం ఆశపడుతుందా? ఇదిగో, ఇది గుర్తుంచుకో.
ఇతి సా తం సమాభాష్య ప్రవివేశాశ్రమం తతః। క్రోధాత్ప్రస్ఫురమాణౌష్ఠీ విధున్వానా కరౌ ముహుః
ఇలా చెప్పి, ఆ సీత కోపంతో పెదవులు వణికిస్తూ, చేతులను పదే పదే ఊపుతూ, ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించింది.
తామధిద్రుత్య సుశ్రోణీం రావణః ప్రత్యషేధయత్
అందమైన నడుము కలిగిన సీతను, రావణుడు వేగంగా వచ్చి ఆమె దారిని అడ్డగించాడు.
భర్త్సయిత్వాతు రూక్షేణ స్వరేణ గతచేతనామ్। మూర్ధజేషు నిజగ్రాహ ఊర్ధ్వమాచక్రమే తతః
ఆమెకు జ్ఞానం కోల్పోయినప్పటికీ, రావణుడు కఠినమైన స్వరంతో ఆమెను మందలించి, వెంట్రుకలు పట్టుకుని పైకి లేపడం ప్రారంభించాడు.
తాం దదర్శ తతో గృధ్రో జటాయుర్గిరిగోచరః। రుదతీం రామరామేతి హియమాణాం తపస్వినీమ్
ఆ సమయంలో కొండల్లో నివసించే జటాయువు అనే గద్ద, 'రామా రామా' అని ఏడుస్తూ అపహరించబడుతున్న తపస్సు చేసిన సీతను చూశాడు.
తతస్తాం భర్తృశోకార్తాం దీనాం మలినవాససమ్। మణిశేషాభ్యలంకారాం రుదతీం చ పతివ్రతామ్
ఆ తరువాత భర్త కోసం దుఃఖంతో బాధపడుతూ, దురదృష్టవశాత్తు మలినమైన వస్త్రాలు ధరించి, మణులు మిగిలిన ఆభరణాలతో, కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ, భర్తకు నమ్మకంగా ఉన్న సీతను చూశాడు.
రాక్షసీభిరుపాస్యన్తీం సమాసీనాం శిలాతలే। రావణఃకామబాణార్తో దదర్శోపససర్ప చ
రాక్షసస్త్రీలు చుట్టూ ఉన్న ఆమె, రాయి మీద కూర్చొని ఉండగా, కామబాణాలతో బాధపడుతూ రావణుడు ఆమెను చూసి దగ్గరికి వచ్చాడు.
దేవదానవగన్ధర్వయక్షకింపురుషైర్యుధి। అజితోశోకవనికాం యయౌ కన్దర్పపీడితః
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, కింకరులు యుద్ధంలో ఓడించలేని రావణుడు, ప్రేమ బాధతో శోకవనంలోకి ప్రవేశించాడు.
దివ్యామ్బరధరః శ్రీమన్సుమృష్టమణికుణ్డలః। విచిత్రమాల్యముకుటో వసన్త ఇవ మూర్తిమాన్
దివ్య వస్త్రాలు ధరించి, మెరిసే మణికుండలాలు, అందమైన పుష్పమాల, మకుటంతో అలంకరించబడి, వసంత ఋతువు స్వరూపంలో ఉన్నట్టు కనిపించాడు.
న కల్పవృక్షసదృశోయత్నాదపి విభూషితః। శ్మశానచైత్యద్రుమవద్భూషితోఽపి భయంకరః
ఎంత అలంకరించినా, అతడు కల్పవృక్షంలా కనిపించలేదు; అలంకరణతో ఉన్నా, శ్మశానంలోని చెట్లలా భయంకరంగా కనిపించాడు.
స తస్యాస్తనుమధ్యాయాః సమీపే రజనీచరః। దదృశే రోహిణీమేత్య శనైశ్చర ఇవ గ్రైహః
ఆ రాత్రివేళ సంచరించే రావణుడు, సీత దగ్గరకు వచ్చి, శని గ్రహం రోహిణిని చేరినట్లు ఆమెను చూశాడు.
స తామామన్త్ర్య సుశ్రోణీం పుష్పకేతుశరాహతః। ఇదమిత్యబ్రవీద్వాక్యం త్రస్తాం రౌహీమివాబలామ్
కామబాణాలతో బాధపడుతూ, అందమైన నడుము కలిగిన సీతను ఉద్దేశించి, భయంతో వణికుతున్న ఆ బాలికను మృగశావకాన్ని ఉద్దేశించినట్టు ఇలా అన్నాడు.
సీతే పర్యాప్తమేతావత్కృతోభర్తురనుగ్రహః। ప్రసాదం కురు తన్వఙ్గి క్రియతాం పరికర్మ తే
సీతా, నీ భర్తకు ఇంత వరకు చేసిన సేవ చాలును; దయచూపు, సన్నని శరీరముగలవాడా, నీకు అలంకారాలు చేయించుకో.
భజస్వమాం వరారోహే మహార్హాభరణామ్బరా। భవమే సర్వనారీణాముత్తమా వరవర్ణినీ
అందమైనవాడా, విలువైన ఆభరణాలు, వస్త్రాలు ధరించి నన్ను ఆనందించు; అందమైన రంగు కలిగినవాడా, అన్ని స్త్రీలలో నీవు నాకు శ్రేష్ఠురాలవు.
సన్తి మే దేవక్న్యాశ్చ గన్ధర్వాణఆం చ యోషితః। సన్తి దానవన్యాశ్ దైత్యానాం చాపి యోషితః। `తాసామద్యవిశాలాక్షి సర్వాసాం మే భవోత్తమా
నా వద్ద దేవకన్యలు, గంధర్వ స్త్రీలు, దానవ స్త్రీలు, దైత్య స్త్రీలు ఉన్నారు; వీరిలో నువ్వే నేడు విశాలవిల్లు కలిగినవాడా, నాకు శ్రేష్ఠురాలవు.
చతుర్దశ పిశాచీనాం కోట్యో మే వచనే స్థితాః। ద్విస్తావత్పురుషాదానాం రక్షసాం భీమకర్మణామ్
పద్నాలుగు కోట్ల పిశాచస్త్రీలు నా ఆజ్ఞకు లోబడివున్నారు; అంతకంటే రెట్టింపు మంది మానవ మాంసం తినే భయంకరమైన రాక్షసులు ఉన్నారు.
తతో మే త్రిగుణా యక్షా యే మద్వచనకారిణః। కేచిదేవ ధనాధ్యక్షం భ్రాతరం మే సమాశ్రితాః
దీనికన్నా మూడింతలు యక్షులు నా మాట వినేవారు; వారిలో కొందరు నా సోదరుడు ధనాధ్యక్షుని ఆశ్రయించారు.
గన్దర్వాప్సరసో భద్రే మామాపానగతం సదా। ఉపతిష్ఠన్తి వామోరు యథైవ భ్రాతరం మమ
మృదువైనవాడా, గంధర్వులు, అప్సరసలు ఎప్పుడూ నన్ను సేవిస్తారు, అందమైన తొడలు కలిగినవాడా, వారు నా సోదరుని సేవించినట్లే నన్ను కూడా సేవిస్తారు.
పుత్రోఽహమపి విప్రర్షేః సాక్షాద్విశ్రవసో మునేః। పఞ్చమో లోకపాలానామితి మే ప్రథితం యశః
ఓ మునివరా, నేను విశ్రవసు మునికి పుత్రుడను; లోకపాలుల్లో ఐదవవాడిగా నా కీర్తి ప్రసిద్ధంగా ఉంది.
దివ్యాని భక్ష్యభోజ్యాని పానాని వివిధాని చ। యథైవ త్రిదశేశస్యతథైవ మమ భామిని
దివ్యమైన భోజ్య పదార్థాలు, వివిధ రకాల పానీయాలు, భామినీ, దేవేంద్రునికి ఉన్నట్లే నాకు కూడా ఉన్నాయి.
క్షీయతాం దుష్కృతం కర్మ వనవాసకృతం తవ। భార్యా మే భవసుశ్రోణి యథా మణ్డోదరీతథా
నీ అడవిలో ఉన్నప్పుడు చేసిన చెడు పనులు తగ్గిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను. అందమైన నడుము కలిగిన సీతా, మణ్డోదరి నాకు భార్య అయినట్లే నువ్వు కూడా నా భార్యవైయవు.
ఇత్యుక్తా తేన వైదేహీ పరివృత్య సుభాననా। తృణమనతరతః కృత్వాతమువాచ నిశాచరమ్
అతడు ఇలా పలికిన వెంటనే, అందమైన ముఖం కలిగిన వైదేహి తల తిప్పి, వారి మధ్య ఒక గడ్డి తుప్పు పెట్టి, ఆ రాత్రివాసిని ఇలా అడిగింది.
అశివేనాతివామోరూరజస్రం నేత్రవారిణా। స్తనావపతితౌ బాలా సంహతావభివర్షతీ
ఆమె అందమైన తొడలు వణికుతూ, కన్నీళ్లు ఆగకుండా కళ్ల నుంచి పారుతూ, చిన్న వయసు కలిగిన ఆమె, గుండెలు దగ్గరగా ఉంచుకుని, ఏడుస్తూ ఇలా చెప్పింది.
వ్యవస్థాప్యకథంచిత్సా విషాదాదతిమోహితా'। ఉవాచ వాక్యం తం క్షుద్రం వైదేహీ పతిదేవతా
ఆమె తీవ్ర విషాదంతో, మూర్ఛతో, కష్టంగా తనను తాను అదుపులో పెట్టుకుని, భర్తను దేవతలాగా భావించే వైదేహి, ఆ నీచుడిని ఇలా అడిగింది.