విక్రమైస్త్రిభిరక్షోభ్యో జహారాశు స మేదినీమ్। దదౌ శక్రాయ చ మహీం విష్ణుర్దేవః సనాతనః
మూడు అచలమైన అడుగులతో భూమిని వెంటనే స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. అనంతుడు అయిన విష్ణువు ఆ భూమిని ఇంద్రునికి అప్పగించాడు.
ఏష తే వామనో నామ ప్రాదుర్భావః ప్రకీర్తితః। తేన దేవాః ప్రాదురాసన్వైష్ణవం చోచ్యతే జగత్
ఇదే వామనావతారం గురించి నీకు వివరించాను. ఆయన వల్ల దేవతలు వెలిగారు, ఈ లోకం విష్ణుమయమైందని అంటారు.
అసతాం నిగ్రహార్థాయ ధర్మసంరక్షణాయ చ। అవతీర్ణో మనుష్యాణామజాయత యదుక్షయే। యం దేవంవిదుషోగాన్తి తస్య కర్మాణి సైన్దవ
అధర్ములను నియంత్రించేందుకు, ధర్మాన్ని కాపాడేందుకు, యదువంశంలో చివర్లో మనుష్యులలో అవతరించాడు. దేవతలను తెలుసుకునే వారు ఆయన వద్దకు చేరుకుంటారు, ఓ సైంధవా, ఆయన కార్యాలు అద్భుతమైనవి.
అనాద్యన్తమజం దేవం ప్రభుంలోకనమస్కృతమ్। యం దేవం విదుషోగాన్తితస్ కర్మాణి సైన్ధవ
ఆయనకు ఆది అంతము లేవు, జన్మించని దేవుడు, లోకాలు వందించే ప్రభువు. దేవతలను తెలుసుకునే వారు ఆయన వద్దకు చేరుకుంటారు, ఓ సైంధవా, ఆయన కార్యాలు అద్భుతమైనవి.
యమాహురజితంకృష్ణం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్। శ్రీవత్సధారిణం దేవం పీతకౌశేయవాససమ్
అజేయుడు, కృష్ణుడు, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించినవాడు, ఛాతీపై శ్రీవత్సం ఉన్న దేవుడు, పసుపు పట్టు వస్త్రాలు ధరించినవాడు అని ఆయనను అంటారు.
ప్రధానం సోఽస్త్రవిదుషాం తేన కృష్ణన రక్ష్యతే
ఆయన ఆయుధ విద్యలో నిపుణులందరిలో ప్రధానుడు. ఆయన వల్లే కృష్ణుడు రక్షించబడుతున్నాడు.
సహాయః పుణ్డరీకాక్షః శ్రీమానతులవిక్రమః। సమానస్యన్దనే పార్థమాస్థాయ పరవీరహా
పద్మనేత్రుడు, అపారమైన శౌర్యంతో, పార్థుని రథంలో తోడుగా ఉండి, శత్రువులను సంహరించేవాడు.
న శక్యతే తేన జేతుం త్రిదశైరపి దుఃసహః। కః పునర్మానుషో భావో రణే పార్థం విజేష్యతి
దేవతలందరికీ కూడా ఆయన్ని జయించడం సాధ్యం కాదు. మరి మానవుల్లో ఎవరు యుద్ధంలో పార్థుని ఓడించగలరు?
తమేకం వర్జయిత్వాతు సర్వంయౌధిష్ఠిరం బలమ్। చతురః పాణ్డవాత్రాజన్దినైకం జేప్యసే రిపూన్
ఆయన తప్ప యుదిష్ఠిరుని సైన్యాన్ని నీవు పూర్తిగా జయించగలవు. రాజా, నీవు నలుగురు పాండవులను ఒక్క రోజులో ఓడించగలవు.
తస్మాత్త్వంపార్థరహితాన్పాణ్డవాన్వారయిష్యసి। ఏతద్ధి పురుషవ్యాఘ్ర మయా దత్తో వరస్తవ
కాబట్టి, పార్థుడు లేని సమయంలో నీవు పాండవులను అడ్డుకోగలవు. మానవ సింహా, ఈ వరాన్ని నేను నీకు ఇచ్చాను.
ఇత్యేవముక్త్వా నృపతిం సర్వపాపహరో హరః। ఉమాపతిః పశుపతిర్యజ్ఞహా త్రిపురార్దనః
ఇలా రాజును ఉద్దేశించి, అన్ని పాపాలను తొలగించేవాడు, ఉమాదేవి భర్త, పశుపతి, యజ్ఞాన్ని ధ్వంసించినవాడు, త్రిపురాసురులను సంహరించిన శివుడు ఇలా చెప్పాడు.
వామనైర్వికటైః కుబ్జైరుగ్రశ్రవణదర్శనైః। వృతః పారిషదైర్ఘోరైర్నానాప్రహరణోద్యతైః
ఆయన చుట్టూ భయంకరమైన, వామనులు, వికారమైన రూపాలు, వంకరమైనవారు, భయానకమైన శబ్దాలు చేసే వారు, వివిధ ఆయుధాలతో సిద్ధంగా ఉన్న భటులతో ఉన్నాడు.
త్ర్యమ్బకో రాజశార్దూల భగనేత్రనిపాతనః। ఉమాసహాయో భగవాంస్తత్రైవాన్తరధీయత
మూడు కళ్లవాడు, రాజులలో సింహుడా, భగదేవుని కంటిని నాశనం చేసినవాడు, ఉమా సహితుడైన పరమేశ్వరుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
ఏవముక్తస్తు నృపతిః స్వమేవ భవనం యయౌ। పాణ్డవాశ్చ వనే తస్మిన్న్యవసన్కామ్యకే తథా
ఇలా విన్న రాజు తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు. పాండవులు ఆ సమయంలో కామ్యక వనంలోనే ఉన్నారు.
ఏవం హృతాయాం కృష్ణాయాం ప్రాప్య క్లేశమనుత్తమమ్। అత ఊర్ద్వం నరవ్యాఘ్రాః కిమకుర్వత పాణ్డవాః
కృష్ణను అపహరించి, ఆమె అపూర్వమైన బాధను అనుభవించిన తరువాత, ఆ మనుషులలో సింహులైన పాండవులు తరువాత ఏమి చేశారు?
ఏవం కృష్ణాం మోక్షయిత్వావినిర్జిత్య జయద్రథమ్। ఆసాంచక్రే మునిగణైర్ధర్మరాజో యుధిష్టిరః
కృష్ణను విమోచించి, జయద్రథుడిని ఓడించిన తర్వాత, యుధిష్ఠిరుడు మహర్షులతో కలిసి శాస్త్రోక్తంగా కర్మలు నిర్వహించాడు.
తేషాం మధ్యేమహర్షీణాం శృణ్వతామనుశోచతామ్। మార్కణ్డేయమిదం వాక్యమబ్రవీత్పాణ్డునన్దనః
ఆ మహర్షుల మధ్య, వారు వినుతూ, విచారిస్తూ ఉండగా, పాండు కుమారుడు మర్కండేయునికి ఇలా అన్నాడు.
భగవన్దేవర్షీణాం త్వం ఖ్యాతో భూతభవిష్యవిత్। సంశయం పరిపృచ్ఛమి చ్ఛిన్ధి మే హృది సంస్థితమ్
భగవంతుడా, దేవర్షులలో నీవు ప్రసిద్ధివంతుడవు, గతాన్ని భవిష్యత్తును తెలిసినవాడవు. నా హృదయంలో ఉన్న సందేహాన్ని నివృత్తి చేయమని అడుగుతున్నాను.
ద్రుపదస్య సుతా హ్యేషా వేదిమధ్యాత్సముత్థితా। అయోనిజా మహాభాగాస్నుషా పాణ్డోర్మహాత్మనః
ఇది ద్రుపదుని కుమార్తె, యజ్ఞవేదిక మధ్యన జన్మించినది, గర్భంలో పుట్టనిది, మహాభాగ్యశాలిని, మహాత్ముడైన పాండువు కోడలు.
మన్యే కాలశ్చ భగవాన్దైవం చ దురతిక్రమమ్। భవితవ్యం చ భూతానాం యస్ నాస్తి వ్యతిక్రమః
భగవంతుడా, కాలమూ, విధియూ దాటలేనివి అని నేను నమ్ముతున్నాను. భూతాలకు జరగాల్సింది తప్పక జరుగుతుంది.
కథం హి పత్నీమస్మాకం ధర్మజ్ఞాం ధర్మచారిణీమ్। సంస్పృశేదీదృశో భావః శుచిం స్తైన్యమివానృతమ్
ధర్మాన్ని తెలిసిన, ధర్మాన్ని ఆచరించే మన భార్యకు ఇలాంటి దురదృష్టం ఎలా సంభవించగలదు? ఇది పవిత్రతను దొంగతనం లేదా అబద్ధం మచ్చపెట్టినట్లే.
న హి పాపం కృతంకించిత్కర్మ వా నిన్దితం క్వచిత్। ద్రౌపద్యా బ్రాహ్మణేష్వేవ ధర్మః సుచరితో మహాన్
ద్రౌపదీ ఎప్పుడూ పాపం చేయలేదు, ఎక్కడా నిందించదగిన పని చేయలేదు. బ్రాహ్మణుల మధ్య ఆమె ధర్మాచరణ ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
తాం జహార బలాద్రాజా మూఢబుద్ధిర్జయద్రథః। తస్యాః సంహరణాత్పాపః శిరసః కేశవాపనమ్
అయినా, జయద్రథుడు అనే మూర్ఖుడు ఆమెను బలవంతంగా అపహరించాడు. ఆ పాపానికి అతని తలపైని జుట్టు కత్తిరించబడింది.
పరాజయం చ సంగ్రామే ససహాః సమాప్తవాన్। ప్రత్యాహృతా తథాఽస్మాభిర్హత్వా తత్సైన్ధవం బలమ్
ఆయన యుద్ధంలో ఓడిపోయాడు, ఆ అపమానాన్ని భరించాడు. మేము ఆ సింధు సేనను సంహరించి, ఆమెను తిరిగి తీసుకొచ్చాము.
తద్దారహరణం ప్రాప్తమస్మాభిరవితర్కితమ్। దుఃఖశ్చాయం వనే వాసో మృగయాయాం చ జీవికా
మన భార్యను అపహరించబడటం అనుకోకుండా మాపై వచ్చిపడింది. ఈ అరణ్యవాస బాధను, వేటతో జీవనం సాగించడాన్ని మేము అనుభవిస్తున్నాము.
హింసా చ మృగజాతీనాం వనౌకోభిర్వనౌకసామ్। జ్ఞాతిభిర్విప్రవాసశ్చ మిథ్యావ్యవసితైరియమ్
అరణ్యవాసులు అడవిలోని జంతువులను హింసిస్తున్నారు. మన బంధువుల నుండి వేరుపడటం కూడా తప్పు నిర్ణయాల వల్లే జరిగింది.
అస్తి నూనం మయా కశ్చిదల్పభాగ్యతరో నరః। భవతా దృష్టపూర్వో వా శ్రుతపూర్వోఽపి వా క్వచిత్
నాకు కన్నా దురదృష్టవంతుడు ఇంకెవరైనా ఉందా? లేదా భగవంతుడా, నీవు ఎప్పుడైనా అలాంటి వారిని చూశావా, వినావా?
ప్రాప్తమప్రతిమం దుఃఖం రామేణ భరతర్షభ। రక్షసా జానకీ తస్య హృతా భార్యా బలీయసా
భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడా, రాముడు కూడా అపూర్వమైన దుఃఖాన్ని అనుభవించాడు. అతని భార్య సీతను బలవంతంగా రాక్షసుడు అపహరించాడు.
ఆశ్రమాద్రాక్షసేన్ద్రేణ రావణేన దురాత్మనా। మాయామాస్థాయ తరసా హత్వా గృధ్రం జటాయుషమ్
ఆశ్రమం నుండి దుర్మార్గుడైన రాక్షసేంద్రుడు రావణుడు మాయతో, బలంగా, జటాయువు అనే గద్దను చంపాడు.
ప్రత్యాజహార తాం రామః సుగ్రీవబలమాశ్రితః। బద్ధ్వా సేతుం సముద్రస్య దగ్ధ్వా లఙ్కాం శితైః శరైః
రాముడు సుగ్రీవుని సేనపై ఆధారపడి, సముద్రంపై ఒక వంతెన కట్టి, పదునైన బాణాలతో లంకను కాల్చి, సీతను తిరిగి తీసుకొచ్చాడు.