ఏవముక్త్వా సటాస్తస్య పఞ్చచక్రే వృకోదరః। అర్ధచన్ద్రేణ వాణేన కించిదబ్రువతస్తదా
ఇలా చెప్పి, వృకోదరుడు అతనిపై అయిదుసార్లు అర్ధచంద్రాకార బాణాలతో కొట్టాడు, కొద్దిగా మాటలు పలుకుతూ.
వికల్పయిత్వా రాజానం తతః ప్రాహ వృకోదరః। జీవితుం చేచ్ఛసే మూఢ హేతుం మే గదతః శృణు
రాజును చూసి ఆ తర్వాత వృకోదరుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీవు బ్రతకాలని అనుకుంటే, ఓ మూర్ఖా, నేను చెప్పే షరతు విను.'
దాసోస్మీతి త్వయా వాచ్యం సంసత్సు చ సభాసు చ। ఏవం చేజ్జీవితం దద్యామేష యుద్ధజితో విధిః
'నేను దాసుడిని' అని నీవు సభల్లో, సమాజాల్లో అందరి ముందు చెప్పాలి. అలా చేస్తే నీకు ప్రాణం విడిచిపెడతాను. యుద్ధంలో ఓడినవాడికి ఇదే నియమం.'
ఏవమస్త్వితి తం రాజా కృచ్ఛ్రమాణో జయద్రథః। ప్రోవాచ పురుషవ్యాఘ్రం భీమమాహవశోభినమ్
అప్పుడు కష్టంగా ఉన్న జయద్రథుడు, యుద్ధంలో ప్రకాశించిన భీముని చూసి, 'అలా జరుగనీ' అని అంగీకరించాడు.
తత ఏనం విచేష్టన్తం వద్ధ్వా పార్థో వృకోదరః। రథమారోపయామాస విసంజ్ఞం పాంసుకుణ్ఠితమ్
ఆ తర్వాత వృకోదరుడు అతన్ని కట్టేసి, అపస్మార స్థితిలో మట్టి కప్పినట్టుగా ఉన్న జయద్రథుడిని రథంపైకి ఎక్కించాడు.
తతస్తం రథమాస్థాయ భీమః పార్తానుగస్తదా। అగ్ర్యమాశ్రమమధ్యస్థామభ్యగచ్ఛద్యుధిష్ఠిరమ్
తర్వాత భీముడు పార్థుడితో కలిసి రథంపై ఎక్కి, అగ్రాశ్రమంలో ఉన్న యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వెళ్లాడు.
దర్శయామాస భీమస్తు తదవస్థం జయద్రథమ్। తం రాజా ప్రాహసద్దృష్ట్వా ముచ్యతామితి చాబ్రవీత్
భీముడు ఆ స్థితిలో ఉన్న జయద్రథుడిని చూపించాడు. రాజు చూసి నవ్వి, 'విడుదల చేయండి' అని అన్నాడు.
రాజానం చాబ్రవీద్భీమో ద్రౌపద్యై కథయేతి వై। దాసభావం గతో హ్యేష పాణ్డూనాం పాపచేతనః
భీముడు రాజుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ పాపమయమైన మనసున్న వాడు పాండవులకు దాసుడయ్యాడని ద్రౌపదికి చెప్పండి.'
తమువాచ చ తతో జ్యేష్ఠో భ్రాతా సప్రణయం వచః। ముఞ్చేమమధమాచారం ప్రమాణా యది తే వయమ్
అప్పుడు పెద్ద అన్నయ్య ప్రేమతో ఇలా అన్నాడు: 'మన దృష్టిలో మేము నీకు ప్రామాణికులమైతే, ఈ దుష్టుని విడిచిపెడదాం.'
ద్రౌపదీ చాబ్రవీద్భీమమభిప్రేక్ష్య యుధిష్ఠిరమ్। దాసోఽయంముచ్యతాం రాత్రస్త్వయాపఞ్చశిఖః కృతః
ద్రౌపది భీముని, యుధిష్ఠిరుని చూసి ఇలా చెప్పింది: 'ఇతడు ఇప్పుడు దాసుడు. విడిచిపెట్టు. నువ్వు అయిదు జుట్టు ముద్రలు పెట్టావు.'
ఏవముక్తః స భీమస్తు భ్రాత్రా చైవ చ కృష్ణయా। ముమోచ తం మహాపాపం జయద్రథమచేతనమ్
అలా అన్న తరువాత అన్నయ్య, కృష్ణ ఇద్దరూ చెప్పిన ప్రకారం భీముడు, అపస్మార స్థితిలో ఉన్న మహాపాపి జయద్రథుడిని విడిచిపెట్టాడు.
స ముక్తోఽభ్యేత్యరాజానమభివాద్య యుధిష్ఠిరమ్। వవన్దే విహ్వలోరాజాతాంశ్చ వృద్ధాన్మునీంస్తదా
విడిపోతూ, అతడు రాజును దగ్గరకి వచ్చి, యుధిష్ఠిరుని నమస్కరించాడు. భయంతో వణుకుతూ అక్కడ ఉన్న వృద్ధులకు, మునులకు కూడా నమస్కరించాడు.
తమువాచ ధృణీ రాజా ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః। తథాజయద్రథం దృష్ట్వా గృహీతం సవ్యసాచినా
ధర్మపుత్రుడు, దయతో ఉన్న యుధిష్ఠిరుడు, సవ్యసాచితో పట్టుబడిన జయద్రథుడిని చూసి అతనితో ఇలా అన్నాడు.
అదాసో గచ్ఛ ముక్తోసి మైవం కార్షీః పునః క్వచిత్। స్త్రీకాముక ధిగస్తు త్వాం క్షుద్రః క్షత్రసహాయవాన్
ఇప్పుడు నీవు దాసుడు కాదు, నీవు స్వతంత్రుడివి. ఇకపై ఎక్కడా ఇలాంటి పని చేయవద్దు. స్త్రీల పట్ల ఆశపడి, నీచ క్షత్రియులతో కలిసిన నీకు సిగ్గు లేదు.
ఏవంవిధం హి క కుర్యాత్త్వదనయః పురుషాధమః। `కర్మ ధర్మవిరుద్ధం వై లోకదుష్టం చ దుర్మతే
ఓ దుష్టుడా! నీవు చేసిన పనిని మరెవరైనా చేస్తారా? ఇది ధర్మానికి విరుద్ధంగా ఉంది. నీచమైన పని చేసి, లోకాన్ని చెడగొడుతున్నావు.
గతసత్త్వమివ జ్ఞాత్వా కర్తారమశుభస్య తమ్। సంప్రేక్ష్యభరతశ్రేష్ఠః కృపాం చక్రే నరాధిపః
ఆ అపవిత్రమైన పనిని చేసిన అతడు ప్రాణం లేని వాడిలా కనిపించగా, భారత వంశంలో శ్రేష్ఠుడైన రాజు అతనిపై కరుణ చూపాడు.
ధర్మే తే వర్ధతాం వుద్ధిర్మా చాధర్మే మనః కృథాః। సాశ్చ సాథపాదాతః స్వస్తి గచ్ఛ జయద్రథ
నీ బుద్ధి ధర్మంలో పెరిగిపోవాలి; అధర్మంలో మనసు పెట్టకూడదు. ఈ మాటలు చెప్పి, శాంతిగా వెళ్ళు జయద్రథా.
ఏవముక్తస్తు సవ్రీజం తూష్ణీం కించిదవాఙ్యుఖః। జగామ రాజా దుఃఖార్తో గఙ్గాద్వారాయ భారత
అలా చెప్పిన తర్వాత, రాజు తన సేవకులతో కలిసి, నిశ్శబ్దంగా, తలవంచుకుని, దుఃఖంతో గంగా ద్వారానికి బయలుదేరాడు, ఓ భారతా.
స దేవం శరణం గత్వా విరూపాక్షముమాపతిమ్। తపశ్చచార విపులం తస్య ప్రీతో వృషధ్వజః
అతడు విరూపాక్షుడు, ఉమాదేవి భర్త అయిన దేవుని ఆశ్రయించి, ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు. వృషధ్వజుడు అతనిపై సంతోషించాడు.
బలిం స్వయం ప్రత్యగృహ్ణాత్ప్రీయమాణస్త్రిలోచనః। వరం చాస్మై దదౌ దేవః స జగ్రాహ చ తచ్ఛృణు
త్రినేత్రుడు ఆనందంతో స్వయంగా అతని బలిని స్వీకరించాడు. ఆ దేవుడు అతనికి వరమిచ్చాడు. అతను ఏ వరం పొందాడో విను.
సమస్తాన్సరథాన్పఞ్చజయేయం యుధి పాణ్డవాన్। ఇతి రాజాఽబ్రవీద్దేవం నేతి దేవస్తమబ్రవీత్
యుద్ధంలో పాండవులను వారి రథసారథులతో కలిసి నేను ఓడించాలనుకుంటున్నాను అని రాజు దేవునితో అన్నాడు. దేవుడు 'అది సాధ్యం కాదు' అన్నాడు.
అజయ్యాంశ్చాప్యవధ్యాంశ్చ వారయిష్యసి తాన్యుధి। ఋతేఽర్జునం మహాబాహుం నరం నామ సురేశ్వరమ్
యుద్ధంలో నువ్వు వారిని ఓడించలేకపోయినా, వారిని ఎవ్వరూ చంపలేరు, ఓడించలేరు. కానీ మహాబాహుడు అర్జునుడిని మాత్రం అడ్డుకోలేవు. అతడు దేవతల అధిపతి అని తెలుసుకో.
బదర్యాం తప్తతపసం నారాయణసహాయకమ్। అజితం సర్వలోకానాం దేవైరపి దురాసదమ్
బదరిలో నారాయణుని తోడుగా, అతడు ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్నాడు. అతడిని లోకాలందరూ ఓడించలేరు; దేవతలకు కూడా అతడిని చేరడం చాలా కష్టం.
మయా దత్తం పాశుపతం దివ్యమప్రతిమం శరమ్। అవాప లోకపాలేభ్యో వజ్రాదీన్స మహాశరాన్
నేను అతనికి అపూర్వమైన పాశుపతాస్త్రాన్ని ఇచ్చాను. లోకపాలుల నుండి వజ్రాది మహాశస్త్రాలు కూడా అతడు పొందాడు.
దేవదేవో హ్యనన్తాత్మా విష్ణుః సురగురుః ప్రభుః। ప్రధానపురుషోఽవ్యక్తోవిశ్వాత్మావిశ్వమూర్తిమాన్
దేవతల దేవుడు, అనంతాత్మ, విష్ణువు, దేవతలకు గురువు, ప్రభువు, ప్రధానపురుషుడు, అవ్యక్తుడు, విశ్వానికి ఆత్మ, విశ్వరూపుడు.
యుగాన్తకాలే సంప్రాప్తే కాలాగ్నిర్దహతే జగత్। సపర్వతార్ణవద్వీపం సశైలవనకాననమ్। నిర్దహన్నాగలోకాంశ్చపాతాలతలచారిణః
యుగాంతం వచ్చినప్పుడు, కాలాగ్ని ఈ లోకాన్ని పర్వతాలు, సముద్రాలు, ద్వీపాలు, అడవులు, వనాలు సహా కాల్చేస్తుంది. పాతాళంలో ఉండే నాగ లోకాలు, లోతుల్లో నివసించే వారిని కూడా కాల్చేస్తుంది.
అథాన్తరిక్షే సుమహన్నానావర్ణాః పయోధరాః। ఘోరస్వరా వినదినస్తటిన్మాలావలమ్బినః। సముత్తిష్ఠన్దిశః సర్వావివర్షన్తః సమన్తతః
ఆ తర్వాత ఆకాశంలో అనేక రంగుల గొప్ప మేఘాలు ఉద్భవిస్తాయి. అవి భయంకరమైన శబ్దాలు చేస్తూ, మెరుపులతో అలంకరించబడి, అన్ని దిశల్లో పైకి లేచి, ఎక్కడికక్కడ వర్షం కురిపిస్తాయి.
తతోఽగ్నీం శమయామాసుః సంవర్తాగ్నినియామకాః। అక్షమాత్రైశ్చ ధారాభిస్తిష్ఠన్త్యాపూర్య సర్వశః
అవి సంహారాగ్నిని నియంత్రించే వారు. వారు ఎక్కడికక్కడ నిలబడి, అక్షం పరిమాణంలో నీటి జలధారలతో అంతటా నింపి, అగ్నిని ఆర్పేస్తారు.
ఏకార్ణవే తదాతస్మిన్నుపశాన్తచరాచరే। నష్టచన్ద్రార్కపవనే గ్రహనక్షత్రవర్జితే। చతుర్యుగసహస్రాన్తే సలిలేనాప్లుతా మహీ
అప్పుడు ఆ ఒక్క సముద్రంలో, చలించేవి, నిలిచేవి అన్నీ నిశ్శబ్దంగా ఉంటాయి. చంద్రుడు, సూర్యుడు, గాలి, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు లేవు. నాలుగు యుగాల వెయ్యి చివరికి, భూమి నీటిలో మునిగిపోతుంది.
తతో నారాయణాఖ్యస్తు సహస్రాక్షః సహస్రపాత్। సహస్రశీర్పా పురుషః స్వప్నుకామస్త్వతీన్ద్రియః
అప్పుడు నారాయణుడు, వేల కన్నులు, వేల కాళ్లు, వేల తలలు కలిగిన పురుషుడు, ఇంద్రియాలకు అతీతుడు, నిద్రలో లీనమై ఉంటాడు.