స తైః పరివృతో రాజాతత్రైవోపవివేశ హ। ప్రవివేశాశ్రమం కృష్ణా యమాభ్యాం సహ భామినీ
అక్కడ, వారందరితో చుట్టుముట్టబడి రాజు కూర్చున్నాడు. అప్పుడు ప్రకాశమానమైన కృష్ణా, యముని ఇద్దరు కుమారులతో కలిసి ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించింది.
భీమసేనార్జునౌ చాపి శ్రుత్వా క్రోశగతం రిపుమ్। స్వయమశ్వాంస్తుదన్తౌ తౌ జవేనైవాభ్యధావతామ్
భీమసేనుడు, అర్జునుడు తమ శత్రువు దగ్గరలోనే ఉన్నాడని విని, తాము స్వయంగా గుర్రాలను పరుగెత్తించి, వేగంగా అతని వెంట పరిగెత్తారు.
ఇదమత్యద్భుతం చాత్ర చకారాతిరథోఽర్జునః। క్రోశమాత్రగతానశ్వాన్సైన్ధవస్య జఘాన యత్
అక్కడ అర్జునుడు, మహాశక్తివంతుడు, ఆశ్చర్యకరమైన పని చేశాడు. ఒక అరుపు దూరంలో ఉన్న సింధు రాజు గుర్రాలను బాణాలతో కొట్టి పడగొట్టాడు.
స హి దివ్యాస్త్రసంపన్నః కృచ్ఛ్రకాలేఽప్యసంభ్రమః। అకరోద్దుష్కరం కర్మ శరైరస్త్రానుమన్త్రితైః
దివ్యాస్త్రాలు కలిగి, ఎంత కష్టమైన సమయంలోనైనా భయపడని అర్జునుడు, మంత్రబలంతో కూడిన బాణాలతో చేయలేని కార్యాన్ని సాధించాడు.
తతోఽభ్యధావతాం వీరావుభౌ భీమధనంజయౌ। హతాశ్వం సైన్ధవం భీతమేకం వ్యాకులచేతసమ్
తర్వాత భీముడు, ధనంజయుడు ఇద్దరూ, గుర్రాలు చనిపోయిన, ఒంటరిగా, భయంతో, మనసు కలవరపడిన సింధు రాజు వైపు పరుగెత్తారు.
సైన్ధవస్తు హతాన్దృష్ట్వా తథాఽశ్వాన్స్వాన్సుదుఃఖితః। `రథాత్ప్రస్కన్ద్య పద్భ్యాం వై పలాయనపరోఽభవత్
తన గుర్రాలు చనిపోయినట్టు చూసి, సింధు రాజు చాలా బాధపడి, రథం నుండి దిగి, నడకన పారిపోవడం మొదలుపెట్టాడు.
దృష్ట్వా రవిక్రమకర్మాణి కుర్వాణం చ ధనంజయమ్। పలాయనకృతోత్సాహః ప్రాద్రవద్యేన వై వనమ్
ధనంజయుడు అద్భుతమైన వీరత చూపుతుండగా, సింధు రాజు ప్రాణాలు కాపాడుకోవాలని ఉద్దేశంతో అడవిలోకి పరుగెత్తాడు.
సైన్ధవం త్వమిసంప్రేక్ష్యపరాక్రాన్తం పలాయనే। అనుయాయ మహాబాహుః ఫల్గునో వాక్యమబ్రవీత్
సింధు రాజు ఎంత శక్తిగా పారిపోతున్నాడో గమనించి, బలవంతుడైన ఫల్గుణుడు అతని వెంట వెళ్లి ఇలా అన్నాడు:
అనన వీర్యేణ కథం స్త్రియం ప్రార్థయసే బలాత్। రాజపుత్ర నివర్తస్వ న తే యుక్తం పలాయనమ్
నీకు శక్తి లేకపోతే, బలవంతంగా ఒక స్త్రీని ఎలా తీసుకెళ్లాలని చూస్తున్నావు? రాజకుమారా, తిరిగి రా; పారిపోవడం నీకు తగదు.
కథం హ్యనుచరాన్హిత్వా శత్రుమధ్యే పలాయసే। ఇత్యుచ్యమానః పార్థేన సైన్ధవో న న్యవర్తత
నీ అనుచరులను వదిలేసి, శత్రువుల మధ్యలో ఎలా పారిపోతున్నావు? పార్థుడు ఇలా అడిగినా, సింధు రాజు తిరిగి రాలేదు.
తిష్ఠతిష్ఠేతి తం భీమః సహసాఽభ్యద్రవద్బలీ। మా వధీరితి పార్థస్తం దయావాన్ప్రత్యభాషత
భీముడు 'నిలు! నిలు!' అంటూ బలంగా పరుగెత్తాడు. కానీ పార్థుడు, దయతో, 'వధించవద్దు' అని అడ్డుకున్నాడు.
జయద్రథస్తు సంప్రేక్ష్యభ్రాతరావుద్యతాయుధౌ। ప్రాదావత్తూర్ణమవ్యగ్రో జీవితేప్సుః సుదుఃఖితః
జయద్రథుడు ఇద్దరు అన్నదమ్ములు ఆయుధాలతో ఎదురుగా వస్తున్నారని చూసి, ప్రాణాలు కాపాడుకోవాలని ఉద్దేశంతో, చాలా బాధతో, భయపడకుండా వేగంగా పారిపోయాడు.
లతాభిః సంవృతే కక్షే కిరీటం రత్నభాస్వరమ్। అపవిధ్యప్రధావన్తం నిలీయన్తం వనాన్తరే
తోటలో లతలతో కప్పబడి ఉండగా, అతని రత్నాలతో మెరిసే కిరీటం పడేసి, అడవి లోతుల్లో దాగుతూ పరుగెత్తాడు.
భీమసేనస్తు తం కక్షే లీయమానం భయాకులమ్। మార్గమాణోఽవతీర్యాశు రథాద్రత్నవిభూపితాత్'। అభిద్రుత్య నిజగ్రాహకేశపక్షే హ్యమర్షణః
భీమసేనుడు భయంతో దాగుతున్న జయద్రథుని తోటలో వెతికాడు. వెంటనే రత్నాలతో అలంకరించిన రథం నుండి దిగి, అతని దగ్గరకు పరుగెత్తి, కోపంతో జుట్టు పట్టుకుని పట్టుకున్నాడు.
సముద్యమ్య చ తం భీమో నిష్పిపేప మహీతలే। గలే గృహీత్వారాజానం పాతయామాస చైవ హ
తర్వాత భీముడు అతన్ని పైకి ఎత్తి నేలమీద పడగొట్టాడు. రాజును మెడ పట్టుకుని బలంగా కింద పడేశాడు.
పునః స జీవమానస్య తస్యోత్పతితుమిచ్ఛతః। పదా మూర్ధ్ని మహాబాహుః ప్రాహరద్విలపిష్యతః
అతను మళ్లీ లేవాలని ప్రయత్నించగా, భీముడు తన పాదంతో అతని తలపై బలంగా తన్నాడు. జయద్రథుడు ఏడుస్తూ పడిపోయాడు.
తస్య జానూ దదౌ భమో జఘ్నే చైనమరత్నినా। స మోహమగమద్రాజా ప్రహారవరపీడితః
భీముడు అతని మోకాళ్లను బలంగా కొట్టి, ముష్టితో కూడా ముద్రించాడు. ఆ గట్టి దెబ్బలకు రాజు స్పృహ కోల్పోయాడు.
సరోషం భీమసేనం తు వారయామాస ఫల్గునః। దుఃశలాయాః కృతేరాజా యత్త్వామాహేతి కౌరవ
అప్పుడు ఫల్గుణుడు కోపంతో ఉన్న భీమసేనుడిని అడ్డుకుని, 'కౌరవా, దుఃశలా కోసం రాజు నీతో మాట్లాడాడు' అని అన్నాడు.
నాయం పాపసమాచారో మత్తో జీవితుమర్హతి। కృష్ణాయాస్తదనర్హాయాః పరిక్లేష్టా నరాధమః
ఈ పాపమైన పనులు చేసిన వాడు బ్రతికే హక్కు లేదు. నిర్దోషురాలైన కృష్ణకు ఇంత బాధ కలిగించిన ఈ దుష్టుడు మనుషులలో అతి నీచుడు.
కింను శక్యం మయా కర్తుం యద్రాజా సతతం ఘృణీ। త్వం చ బాలిశయా బుద్ధ్యా సదైవాస్మాన్ప్రబాధసే
రాజు ఎప్పుడూ దయతో ఉంటాడు. నీవు కూడా పిల్లలా ఆలోచించి మమ్మల్ని ఎప్పుడూ ఆపుతావు. నేను还能 ఏమి చేయగలను?
ఏవముక్త్వా సటాస్తస్య పఞ్చచక్రే వృకోదరః। అర్ధచన్ద్రేణ వాణేన కించిదబ్రువతస్తదా
ఇలా చెప్పి, వృకోదరుడు అతనిపై అయిదుసార్లు అర్ధచంద్రాకార బాణాలతో కొట్టాడు, కొద్దిగా మాటలు పలుకుతూ.
వికల్పయిత్వా రాజానం తతః ప్రాహ వృకోదరః। జీవితుం చేచ్ఛసే మూఢ హేతుం మే గదతః శృణు
రాజును చూసి ఆ తర్వాత వృకోదరుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీవు బ్రతకాలని అనుకుంటే, ఓ మూర్ఖా, నేను చెప్పే షరతు విను.'
దాసోస్మీతి త్వయా వాచ్యం సంసత్సు చ సభాసు చ। ఏవం చేజ్జీవితం దద్యామేష యుద్ధజితో విధిః
'నేను దాసుడిని' అని నీవు సభల్లో, సమాజాల్లో అందరి ముందు చెప్పాలి. అలా చేస్తే నీకు ప్రాణం విడిచిపెడతాను. యుద్ధంలో ఓడినవాడికి ఇదే నియమం.'
ఏవమస్త్వితి తం రాజా కృచ్ఛ్రమాణో జయద్రథః। ప్రోవాచ పురుషవ్యాఘ్రం భీమమాహవశోభినమ్
అప్పుడు కష్టంగా ఉన్న జయద్రథుడు, యుద్ధంలో ప్రకాశించిన భీముని చూసి, 'అలా జరుగనీ' అని అంగీకరించాడు.
తత ఏనం విచేష్టన్తం వద్ధ్వా పార్థో వృకోదరః। రథమారోపయామాస విసంజ్ఞం పాంసుకుణ్ఠితమ్
ఆ తర్వాత వృకోదరుడు అతన్ని కట్టేసి, అపస్మార స్థితిలో మట్టి కప్పినట్టుగా ఉన్న జయద్రథుడిని రథంపైకి ఎక్కించాడు.
తతస్తం రథమాస్థాయ భీమః పార్తానుగస్తదా। అగ్ర్యమాశ్రమమధ్యస్థామభ్యగచ్ఛద్యుధిష్ఠిరమ్
తర్వాత భీముడు పార్థుడితో కలిసి రథంపై ఎక్కి, అగ్రాశ్రమంలో ఉన్న యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వెళ్లాడు.
దర్శయామాస భీమస్తు తదవస్థం జయద్రథమ్। తం రాజా ప్రాహసద్దృష్ట్వా ముచ్యతామితి చాబ్రవీత్
భీముడు ఆ స్థితిలో ఉన్న జయద్రథుడిని చూపించాడు. రాజు చూసి నవ్వి, 'విడుదల చేయండి' అని అన్నాడు.
రాజానం చాబ్రవీద్భీమో ద్రౌపద్యై కథయేతి వై। దాసభావం గతో హ్యేష పాణ్డూనాం పాపచేతనః
భీముడు రాజుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ పాపమయమైన మనసున్న వాడు పాండవులకు దాసుడయ్యాడని ద్రౌపదికి చెప్పండి.'
తమువాచ చ తతో జ్యేష్ఠో భ్రాతా సప్రణయం వచః। ముఞ్చేమమధమాచారం ప్రమాణా యది తే వయమ్
అప్పుడు పెద్ద అన్నయ్య ప్రేమతో ఇలా అన్నాడు: 'మన దృష్టిలో మేము నీకు ప్రామాణికులమైతే, ఈ దుష్టుని విడిచిపెడదాం.'
ద్రౌపదీ చాబ్రవీద్భీమమభిప్రేక్ష్య యుధిష్ఠిరమ్। దాసోఽయంముచ్యతాం రాత్రస్త్వయాపఞ్చశిఖః కృతః
ద్రౌపది భీముని, యుధిష్ఠిరుని చూసి ఇలా చెప్పింది: 'ఇతడు ఇప్పుడు దాసుడు. విడిచిపెట్టు. నువ్వు అయిదు జుట్టు ముద్రలు పెట్టావు.'