న కించిదార్యాః ప్రవదన్తి పాపం వనేచరంవా గృహమేధినం వా। తపస్వినం సంపరిపూర్ణవిద్యం భజన్తి చైవం సునరాః సువీర
మంచి మనుషులు ఎప్పుడూ ఎవరి గురించి చెడు మాటలు చెప్పరు — అడవిలో ఉండేవారైనా, గృహస్థులైనా. జ్ఞానంతో నిండిన తపస్వులను, ధర్మవంతులైన వీరులు గౌరవిస్తారు.
అహం తు మన్యే తవ నాస్తి కశ్చి- దేతాదృశే క్షత్రియసంనివేశే। యస్త్వద్య పాతాలముఖే పతన్తం పాణౌ గృహీత్వా ప్రతిసంహరేత
ఈ క్షత్రియుల మధ్య, నిన్ను నరకపు ముఖంలో పడిపోతున్నప్పుడు, చేతితో పట్టుకుని వెనక్కి లాగగలిగే వారు ఒక్కరైనా ఉన్నారని నేను అనుకోవడం లేదు.
నాగం ప్రమిన్నం గిరికూటకల్ప- ముపత్యకాం హైమవతీం చరన్తమ్। దణ్డీవ యూథాదపసేధసి త్వం యో జేతుమాశంససి ధర్మరాజమ్
హిమాలయ పర్వతాల్లో, కొండలా ఉన్న గజాన్ని దండుతో దాని గుంపు నుంచి నువ్వు తరిమివేయలేవు. అలాంటిది, నీవు ధర్మరాజును ఓడించగలవని ఆశపడుతున్నావు.
బాల్యాత్ప్రసుప్తస్య మహాబలస్య సింహస్ పక్ష్మాణి ముఖాల్లునాసి। పదా సమాహత్య పలాయమానః క్రుద్ధం యదా ద్రక్ష్యసి భీమసేనమ్
పిల్లలవాడివి కాబట్టి, నిద్రలో ఉన్న గొప్ప బలవంతుడైన సింహానికి మీసాలు పీకుతున్నావు. నువ్వు పారిపోతున్నప్పుడు కాలితో తన్నినట్టు, కోపంతో ఉన్న భీమసేనుడిని చూస్తావు.
మహాబలం ఘోరతరం ప్రవృద్ధం జాతం హరిం పర్వతకన్దరేషు। ప్రసుప్తముగ్రం ప్రపదేన హంసి యః క్రుద్ధమాయోత్స్యసి జిష్ణుముగ్రమ్
పర్వత గుహల్లో పుట్టిన, భయంకరమైన, పెరిగిన సింహాన్ని నిద్రలో ఉండగా నువ్వు కాలితో తొక్కుతున్నావు. అలాగే, కోపంగా ఉన్న అర్జునుడిని ఎదుర్కొంటావు.
కృష్ణోరగౌ తీక్ష్ణముఖౌ ద్విజిహ్వౌ మత్తః పదా క్రామసి పుచ్ఛదేశే। యః పాణ్డవాభ్యాం పురుషోత్తమాభ్యాం జఘన్యజాభ్యాం ప్రయుయుత్ససే త్వమ్
కృష్ణుని పాములు — పదునైన నోళ్లు, రెండు నాలుకలు ఉన్నవి, మత్తులో ఉన్నవి — వాటి తోకలపై నువ్వు కాలేస్తున్నావు. మానవులలో శ్రేష్ఠులైన పాండవులలో ఇద్దరు చిన్నవారితో యుద్ధం చేయాలని ఆశిస్తున్నావు.
యథా చ వేణుః కదలీ నలో వా ఫలన్త్యభావాయ న భూతయేఽఽత్మనః। తథైవ మాం తైః పరిరక్ష్యమాణా- మాదాస్యసే కర్కటకీవ గర్భమ్
వెదురు, అరటి, కమలం — ఇవి పండినప్పుడు తాము నాశనం అవుతాయి. అలాగే, వాళ్లు నన్ను కాపాడుతున్నా, నువ్వు నన్ను కర్కోటకపు పిల్లల వలె నాశనం చేస్తావు.
జానామి కృష్ణే విదితం మమైత- ద్యథావిధాస్తే నరదేవపుత్రాః। న త్వేవమేతేన విభీషణేన శక్యా వయం త్రాసయితుం త్వయాఽద్య
కృష్ణా! ఈ విషయం నీకు తెలుసు, రాజపుత్రులకు కూడా తెలుసు. కానీ, నీ భయపెట్టే మాటలతో నేడు మమ్మల్ని భయపెట్టడం నీ వల్ల కాదు.
వయం పునః సప్తదశేషు కృష్ణే కులేషు సర్వేఽనవమేషు జాతాః। షడ్భ్యో గుణేభ్యోఽభ్యధికా విహీనా న్మన్యామహే ద్రౌపదీ పాణ్డుపుత్రాన్
కృష్ణా! మేమంతా పదిహేడు గొప్ప వంశాల్లో, ఎలాంటి లోపం లేకుండా పుట్టాం. అయినా ద్రౌపదీ, పాండుపుత్రులను ఆరు గుణాల్లో మాకు మించినవారిగా భావిస్తుంది.
సా క్షిప్రమాతిష్ఠ గజం రథం వా న వాక్యమాత్రేణ వయం హి శక్యాః। ఆశంస వా త్వం కృపణం వదన్తీ సౌవీరరాజస్య పునః ప్రసాదమ్
కాబట్టి, వెంటనే ఏనుగు లేదా రథంపై ఎక్కు. మాటలతో మమ్మల్ని ఓడించలేవు. లేకపోతే, నీకు కావాలంటే, సౌవీరరాజు దయ కోసం మళ్లీ వినయంగా అడుగు.
మహాబలా కింత్విహ దుర్బలేవ సౌవీరరాజస్య మతాఽహమస్మి। నాహం ప్రమాథాదిహ సంప్రతీతా సౌవీరరాజం కృపణం వదేయమ్
నాకు గొప్ప బలం ఉన్నా, ఇక్కడ సౌవీరరాజు నన్ను బలహీనురాలిగా భావిస్తున్నాడు. నేను అతనిని వేడుకోవాలని, లేక వినయంగా మాట్లాడాలని నమ్మడం లేదు.
యస్యా హి కృష్ణౌ పదవీం చరేతాం సమాస్థితావేకరథే సమేతౌ। ఇన్ద్రోఽపితాం నాపహరేత్కథంచి- న్మనుష్యమాత్రః కృపణః కుతోఽన్యః
కృష్ణుడు, అర్జునుడు ఒకే రథంలో కలిసి ప్రయాణిస్తే, ఇంద్రుడే అయినా వాళ్లను ఆపలేడు. మరి మానవుడు, లేదా ఇంకెవరు ఆ పని చేయగలరు?
యథా వికీటీ పరవీరఘాతీ నిఘ్నన్రథస్థో ద్విషతాం మనాంసి। మదన్తరే త్వద్ధ్వజినీం ప్రవేష్టా వక్షం దహన్నగ్నిరివోష్ణగేషు
ఎలా శత్రువులను సంహరించే వీరుడు రథంపై నుంచి శత్రువుల మనసును భయపెడతాడో, అలాగే నేను నీ సైన్యంలోకి ప్రవేశించి, నిప్పు వేడిన బొగ్గుల్లో ఎలా మండుతుందో, అలా నీ హృదయాన్ని దహించేస్తాను.
జనార్దనః సాన్ధకవృష్ణివీరో మహేష్వాసాః కేకయాశ్చాపి సర్వే। ఏతే హి సర్వే మమ రాజపుత్రాః ప్రహృష్టరూపాః పదవీం చరేయుః
జనార్దనుడు, ఆంధక వృష్ణి వంశ వీరుడు, కేకయ వంశపు మహా ధనుర్ధారులు — వీరందరూ రాజపుత్రులు ఆనందంగా నా మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు.
మౌర్వీవిసృష్టాః స్తనయిత్నుఘోషా గాణ్డీవముక్తాస్త్వతివేగవన్తః। హస్తం సమాహత్య ధనంజయస్య భీమాః శబ్దం ఘోరతరం నదనతి
గాండీవం నుండి విడిచిన బాణాలు మేఘగర్జనలా మోగుతూ, అర్జునుని చేతికి తాకి, భయంకరమైన శబ్దంతో మరింత భయపెడుతూ గర్జించాయి.
గాణ్డీవముక్తాంశ్చ మహాశరౌఘాన్ పతఙ్గసఙ్ఘానివ శీఘ్రవేగాన్। యదా ద్రష్టాస్యర్జునం వీర్యశాలినం తదా స్వబుద్ధిం ప్రతినిన్దితాసి
గాండీవం నుండి అర్జునుడు ఉప్పెనలా వదిలే గొప్ప బాణాల ప్రవాహం, పుటపుటలుగా ఎగిరే పుట్టల వలె వేగంగా వస్తుంటే, అప్పుడే నువ్వు నీ నిర్ణయాన్ని నీవే నిందించుకుంటావు.
సశఙ్ఖఘోషః సతలత్రఘోషో గాణ్డీవధన్వా ముహురుద్వహంశ్చ। యదా శరానర్పయితా తవోరసి తదా మనస్తే కిమివాభవిష్యత్
గాండీవధారి అర్జునుడు శంఖనాదం, రథచక్రాల గర్జన మధ్యలో, తన విల్లు మళ్లీ మళ్లీ ఎక్కించుకుంటూ నీ ఛాతిపై బాణాలు ఎక్కిస్తుంటే, అప్పుడు నీ మనస్సు ఎలా ఉంటుందో చెప్పు.
గదాహస్తం భీమమభిద్రవన్తం మాద్రీపుత్రౌ సంపతన్తౌ దిశశ్చ। అమర్షజం క్రోధవిషం వమన్తౌ దృష్ట్వా చిరం తాపముపైష్యసేఽధమ
గదా చేతబట్టి భీముడు ఎదురుగా దూసుకొస్తూ, మాద్రీ కుమారులు అన్ని దిశల నుంచి పరిగెత్తుతూ, కోపంతో విషాన్ని ఊదుతూ వస్తే, నువ్వు త్వరలోనే దీర్ఘకాల బాధను అనుభవించాల్సి వస్తుంది, దుర్మార్గుడా.
యథా వాఽహం నాతిచరే కథంచి- త్పతీన్మహార్హాన్మనసాఽపిజాతు। తేనాద్య సత్యేన వశీకృతంత్వాం ద్రష్టాస్మి పార్థైః పరికృష్యమాణమ్
నేను నా మహానుభావులైన భర్తలను ఎప్పుడూ, ఏ ఆలోచనలోనైనా దాటి పోనందుకు, ఆ సత్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని, నిన్ను పాండవులు లాగుతూ తీసుకెళ్తున్న దృశ్యం నేను చూస్తాను.
న సంభ్రమం గన్తుమహం హి శక్ష్యే త్వయా నృశంసేన వికృష్యమాణా। సమాగతాఽహం హి కురుప్రవీరైః పునర్వనం కామ్యకమాగతాఽస్మి
నీవు నన్ను బలవంతంగా లాగుతున్నా, నేను గందరగోళానికి లోనవ్వను, క్రూరుడా. ఎందుకంటే నేను కురు వీరులతో మళ్లీ కలిసాను, ఇప్పుడు మళ్లీ కామ్యక వనానికి వచ్చాను.
ఇత్యేవముక్తస్తు స సిన్ధునాథ- స్తాం ద్రౌపదీమాహవిశాలనేత్రామ్। ఆరుహ్యతామాశు రథం మదీయం మా త్వాం వలాద్దౌపదికర్షయేహమ్
అలా ఆమె చెప్పగానే, సింధు రాజు విశాలమైన కళ్లతో ద్రౌపదిని చూచి, 'ద్రుపద కుమార్తె, త్వరగా నా రథంపై ఎక్కు. నిన్ను బలవంతంగా లాగకూడదనుకుంటున్నాను' అన్నాడు.
సా తాననుప్రేక్ష్య విశాలనేత్రా జిఘృక్షమాణానవభర్త్సయన్తీ। ప్రోవాచ మా మా స్పృశతేతి భీతా ధౌమ్యం ప్రచుక్రోశ పురోహితం సా
ఆమె విశాలమైన కళ్లతో, పట్టుకునే వారిని కోపంగా చూచి, భయంతో 'నన్ను తాకవద్దు, తాకవద్దు' అని పలికింది. వెంటనే పూజారి ధౌమ్యుడిని పిలిచింది.
జగ్రాహ తాముత్తరవస్త్రదేశే జయద్రథస్తం సమవాక్షిపత్సా। తయా సమాక్షిప్తతనుః స పాపః పపాత శాఖీవ నికృత్తమూలః
జయద్రథుడు ఆమె పైవస్త్రాన్ని పట్టుకుని లాగగా, ఆమె ఎదిరించగా, ఆ దుష్టుడు ఆమె చేత లాగబడి, వేరుకట్టిన కొమ్మలా నేలపై పడిపోయాడు.
ప్రగృహ్యమాణా తు మహాజవేన ముహుర్వినిఃశ్వస్య చ రాజపుత్రీ। సా మృష్యమాణా రథమారురోహ ధౌమ్యస్య పాదావభివాద్య కృష్ణా
బలంగా లాగబడుతున్నా, ఆ రాజకుమారి మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి పీల్చుకుంటూ, సహించుకుంటూ, ధౌమ్యుని పాదాలకు నమస్కరించి, రథంపై ఎక్కింది.
నేయం శక్యా త్వయా నేతుమవిజిత్య మహారథాన్। ధర్మం క్షత్రస్ పౌరాణమవేక్షస్వ జయద్రథ
జయద్రథా! గొప్ప రథయోధులను జయించకుండా నువ్వు ఆమెను తీసుకెళ్లలేవు. క్షత్రియ ధర్మాన్ని, పురాతన నియమాలను గుర్తు పెట్టుకో.
క్షుద్రం కృత్వాఫలంపాపం త్వం ప్రాప్స్యసి న సంశయః। ఆసాద్య పాణ్డవాన్వీరాన్ధర్మరాజపురోగమాన్
నీవు చేసిన ఈ నీచమైన పాపానికి ఫలితం తప్పకుండా అనుభవించవు. ధర్మరాజుతో కూడిన వీర పాండవులను ఎదుర్కొన్నావు కదా.
ఇత్యుక్తవాహ్రియమాణాం తాం రాజపుత్రీం యశస్వినీమ్। అన్వగచ్ఛత్తదా ధౌమ్యః పదాతిగణమధ్యగః
అలా యశస్సుగల రాజకుమార్తెను లాక్కెళ్తుంటే, ధౌమ్యుడు కాలినడకదారిలోని సైనికుల మధ్య ఆమెను అనుసరించాడు.
తతో దిశః సంపరివృత్య పార్థా మృగాన్వరాహాన్మహిపాంస్చ హన్వా। ధనుర్ధరాః శ్రేష్ఠతమాః పృథివ్యాం పృథక్చరన్తః సహితా బభూవుః
ఆ తరువాత పాండవులు అన్ని దిశలలో తిరుగుతూ, జింకలు, పందులు, ఇతర మృగాలను వేటాడారు. భూమిపై అత్యుత్తమ ధనుర్ధారులు అయిన వారు, వేర్వేరుగా తిరిగినా, కలిసే ఉన్నారు.
తతో మృగవ్యాలజనానుకీర్ణం మహావనం తద్విహగోపఘుష్టమ్। భ్రాతౄంశ్చ తానభ్యవదద్యుధిష్ఠిరః శ్రుత్వా గిరో వ్యాహరతాం మృగాణామ్
అటు, అడవి మృగాలు, పక్షులతో నిండిన ఆ మహావనంలో, జంతువుల అరుపులు విని, యుధిష్ఠిరుడు తన అన్నదమ్ములతో మాట్లాడాడు.
ఆదిత్యదీప్తాం దిశమభ్యుపేత్య మృగా ద్విజాః క్రూరమిమే వదన్తి। ఆయాసముగ్రం ప్రతివేదయన్తో మహాభయం శత్రుభిర్వాఽవమానమ్
సూర్యకాంతి తివాచిన దిశవైపు వెళ్లినప్పుడు, మృగాలు గట్టిగా అరుస్తున్నాయి, ద్విజులారా! ఇవి తీవ్రమైన అలసట, భయంకరమైన ప్రమాదం లేదా శత్రువుల అవమానం గురించి హెచ్చరిస్తున్నాయి.