తథాఽఽసీనేషు సర్వేషు తేషు రాజసు భారత। `కోటికాశ్యో జగామాశు సిన్ధురాజనివేశనమ్
అందరూ అక్కడ కూర్చున్నప్పుడు, ఓ భారతా, కోటికాశ్యుడు వెంటనే సింధు రాజు శిబిరానికి వెళ్లిపోయాడు.
యదుక్తం కృష్ణయా సార్ధం తత్సర్వం ప్రత్యవేదయత్। కోటికాశ్యవచః శ్రుత్వా శైబ్యం సౌవీరకోఽబ్రవీత్
కృష్ణతో జరిగిన మాటలన్నీ కోటికాశ్యుడు వివరంగా చెప్పాడు. అతని మాటలు విని, శౌవీర రాజు శైబ్యునితో ఇలా అన్నాడు.
యదా వాచం వ్యాహరన్త్యామస్యాం మే రమతే మనః। సీమన్తినీనాం సుఖ్యాయాం వినివృత్తః కథం భవాన్
ఆమె మాటలు వింటూ నా హృదయం ఆనందించింది. గొప్ప గౌరవం ఉన్న స్త్రీలలో నీవు ప్రసిద్ధివంతుడివి, ఆమెను వదిలి ఎలా వచ్చావు?
ఏతాం దృష్ట్వా స్త్రియో మేఽన్యా యథా శాఖామృగస్త్రియః। ప్రతిభాన్తి మహాబాహో సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
ఆమెను చూసిన తర్వాత, మిగతా స్త్రీలు నాకు చెక్కిలి మధ్య సింహిని చూసినట్టు అనిపిస్తున్నాయి. మహాబాహువా, నేను నిజం చెప్పుతున్నాను.
దర్శనాదేవ హి మనస్తయా మేఽపహృతం భృశమ్। తాం సమాచక్ష్వ కల్యాణీం యది స్యాచ్ఛైబ్య మానుషీ
ఆమెను చూసిన క్షణంలోనే నా మనసు పూర్తిగా ఆకర్షించబడింది. ఓ శైబ్యా, ఆ భాగ్యవంతురాలు నిజంగా మనుష్యురాలేనా? వివరంగా చెప్పు.
ఏషా వై ద్రౌపదీ కృష్ణా రాజపుత్రీ యశస్వినీ। పఞ్చానాం పాణ్డుపుత్రాణాం మహిషీ సంమతా భృశమ్
ఆమెనే ద్రౌపది, కృష్ణ, యశస్సు గల రాజకుమార్తె. ఆమెను పాండవుల ఐదుగురు భార్యగా ఎంతో గౌరవిస్తారు.
సర్వేషాం చైవ పార్థానాం ప్రియా బహుమతా సతీ। తయా సమేత్య సౌవీర సౌవీరాభిముఖో వ్రజ
ఆమె పాండవులందరికీ ప్రియమైనది, ఎంతో గౌరవించబడినది. ఓ శౌవీరా, ఆమె వద్దకు వెళ్లి, నీను ఆమెకు పరిచయం చేసుకో.
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ పశ్యామి ద్రౌపదీమితి। పతిః సౌవీరసిన్ధూనాం దుష్టభావో జయద్రథః
అలా చెప్పగానే, శౌవీర, సింధు దేశాధిపతి జయద్రథుడు, చెడు ఆలోచనతో, 'నేను ద్రౌపదిని చూస్తాను' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
స ప్రవిశ్యాశ్రమం పుణ్యం సింహగోష్ఠం వృకో యథా। ఆత్మనా సప్తమః కృష్ణామిదం వచనమబ్రవీత్
ఆ సింహాల గుట్టలోకి నక్క దూరినట్టు, అతడు పవిత్రమైన ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించి, తన ఏడవ కుమారుడిగా ఉన్నాడు. అప్పుడు అతడు కృష్ణను ఇలా అడిగాడు.
కుశలం తే వరారోహే భర్తారస్తేఽప్యనామయాః। యేషాం కుశలకామాసి తేఽపికచ్చిదనామయాః
ఓ అందమైనవాడా! నీవు బాగున్నావా? నీ భర్తలు కూడా క్షేమంగా ఉన్నారా? నీవు శ్రేయస్సు కోరే వారు అందరూ సుఖంగా ఉన్నారా?
అపి తే కుశలం రాజన్రాష్ట్రే కోశే బలే తథా। కచ్చిదేకః శిబీనాఢ్యాన్సౌవీరాన్సహ సిన్ధుభిః। అనుతిష్ఠసి ధర్మేణ యే చాన్యే విదితాస్త్వయా
ఓ రాజా! నీ రాజ్యంలో, ధనంలో, సైన్యంలో అన్నీ బాగున్నాయా? శిబి, సౌవీర, సింధు ప్రజలను, ఇంకా నీకు తెలిసిన వారందరిని నీవు ఒంటరిగా ధర్మబద్ధంగా పాలిస్తున్నావా?
కౌరవ్యః కుశలీ రాజా కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః। అహం చ భ్రాతరశ్చాస్య యాంశ్చాన్యాన్పరిపృచ్ఛసి
కౌరవుడు, కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు బాగున్నాడు. నేనూ, అతని అన్నదమ్ములూ, నీవు అడిగిన ఇతరులూ అందరూ క్షేమంగా ఉన్నారు.
పాద్యం ప్రతిగృహాణేదమాసనం చ నృపాత్మజ। మృగాన్వితా మృగీశ్చైవ ప్రాతరాశం దదాని తే
ఓ రాజకుమారుడా! ఈ పాద్యాన్ని తీసుకో, ఈ ఆసనాన్ని కూడా స్వీకరించు. నీవు మృగాలతో వచ్చినందున, నీకు ఉదయం భోజనం నేను ఇస్తాను.
ఐణేయాన్పృషతాన్న్యఙ్కూన్హరిణాఞ్శరభాఞ్శశాన్। ఋక్షావ్రురూఞ్శమ్బరాంశ్చ గవయాంశ్చ మృగాన్బహూన్
ఇక్కడ నీలగొర్రెలు, చిత్తితవులు, కృష్ణమృగాలు, మొసళ్ళు, ఎలుకలు, ఎద్దులు, శాంబర్లు, ఇంకా అనేక రకాల అడవి జంతువులు ఉన్నాయి.
వరాహామహిషాంశ్చైవ యాశ్చాన్యా మృగజాతయః। ప్రదాస్యతి స్వయం తుభ్యం కున్తీపుత్రో యుధిష్టిరః
పందులు, మహిషాలు, ఇంకా ఇతర రకాల అడవి జంతువులను కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు స్వయంగా నీకు ఇస్తాడు.
కుశలం ప్రాతరాశస్య సర్వం మే దిత్సితం త్వయా। ఏహి మే రథమారోహ సుఖమాప్నుహి కేవలమ్
నీకు కావలసిన ఉదయం భోజనం అన్నీ నా వద్ద సిద్ధంగా ఉన్నాయి. రా, నా రథంపై ఎక్కి సుఖంగా ఉండు.
గతశ్రీకాన్హృతరాజ్యాన్కృపణాన్గతచేతసః। అరణ్యవాసినః పార్థాన్నానురోద్ధుం త్వమర్హసి
ఓ సుందరి! ఐశ్వర్యం పోయిన, రాజ్యం కోల్పోయిన, బాధలో ఉన్న, అరణ్యంలో నివసిస్తున్న పాండవులను నీవు ఆదరించకూడదు.
నైవ ప్రాజ్ఞా గతశ్రీకం భర్తారముపయుఞ్జతే। యుఞ్జానమనుయుఞ్జీత న శరియః సంక్షయే వసేత్
తెలివైన స్త్రీ ఐశ్వర్యం కోల్పోయిన భర్తను ఎప్పుడూ ఎంచుకోదు. ఎంచుకుంటే అతడితో పాటు పోవచ్చు, కానీ నాశనమైన జీవితంలో ఉండకూడదు.
శ్రియా విహీనా రాష్ట్రాచ్చ వినష్టాః శాశ్వతీః సమాః। అలం తే పాణ్డుపుత్రాణాం భక్త్యా క్లేశముపాసితుమ్
ధనం, రాజ్యం లేని వారు శాశ్వతంగా నాశనం అయ్యారు. పాండు కుమారుల పట్ల నీ భక్తితో ఇంత బాధ అనుభవించడం చాలును.
భార్యా మే భవ సుశ్రోణి త్యజైనాన్ముఖమాప్నుహి। అఖిలాన్సిన్ధుసౌవీరానాప్నుహి త్వం మయా సహ
ఓ సుందరి! నీవు నా భార్యవై, వారిని వదిలిపెట్టి నన్ను అంగీకరించు. నా తోడుగా సింధు, సౌవీర దేశాలన్నీ పొందు.
ఇత్యుక్తా సిన్ధురాజేన వాక్యం హృదయకమ్పనమ్। కృష్ణా తస్మాదపాక్రామద్దేశాత్సభ్రుకుటీముఖీ
సింధు రాజు చెప్పిన ఆ హృదయాన్ని కదిలించే మాటలు విని, కృష్ణ తన ముఖంలో కోపంతో, ఆ ప్రదేశం నుండి వెనక్కు వెళ్లింది.
అవమత్యాస్య తద్వాంక్యమాక్షిప్య చ సుమధ్యమా। మైవమిత్యబ్రవీత్కృష్ణా లజ్జస్వేతి చ సైన్ధవమ్
అతని మాటలను లెక్కచేయకుండా, దుశ్శీలతను గద్దించుతూ, సన్నని నడుముతో ఉన్న కృష్ణ, 'ఇలా మాట్లాడవద్దు' అని, సింధు రాజును సిగ్గుపడమని చెప్పింది.
సా కాఙ్క్షమాణా భర్తృణాముపయాతమనిన్దితా। విలమ్బయామాస పరం వాక్యైర్వాక్యాని యుఞ్జతీ
తన భర్తలు వచ్చినందుకు ఆశతో ఉన్న ఆ నిందలేని కృష్ణ, అతని మాటలకు తన మాటలతో సమాధానం ఇస్తూ ఆలస్యంగా వ్యవహరించింది.
నైవం వద మహాబాహో న్యాయ్యం త్వం న చ మన్యసే। పాణ్డూనాం ధార్తరాష్ట్రాణాం స్వసా చైవ కనీయసీ
ఓ బలవంతుడా! ఇలా మాట్లాడవద్దు. నీవు న్యాయాన్ని పరిగణించడంలేదు. నేను పాండవులకూ, ధృతరాష్ట్ర కుమారులకూ చెల్లెలిని.
దుశ్శలా నామ తస్యాస్త్వం భర్తా రాజకులోద్వహ। మమ భ్రాతా చ న్యాయ్యేన త్వయా రక్ష్యా మహారథ
దుశ్శలా అనే ఆమె నీ భార్య, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నా అన్నయ్యను నీవు ధర్మబద్ధంగా రక్షించాలి, ఓ మహారథుడా!
ధర్మిష్ఠానాం కులే జాతో న ధర్మం త్వమవేక్షసే। ఇత్యుక్తః సిన్ధురాజోథ వాక్యముత్తరమబ్రవీత్
ధర్మాన్ని పాటించే కుటుంబంలో పుట్టినా, నీవు ధర్మాన్ని గౌరవించడంలేదు. ఇలా అన్న కృష్ణకు, సింధు రాజు సమాధానంగా ఇలా చెప్పాడు.
రాజ్ఞాం ధర్మం న జానీషే స్త్రియో రత్నాని చైవ హి। సాధారణాని లోకేఽస్మిన్ప్రవదన్తి మనీషిణః
రాజుల ధర్మం, స్త్రీలు, రత్నాలు — ఇవన్నీ ఈ లోకంలో అందరికీ సాధారణమైనవే అని పండితులు చెబుతారు. నువ్వు వీటి స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకోలేదు.
స్వసా చ స్వస్రియా చైవ భ్రాతృభార్యా తథైవ చ। సుఖం గృహ్ణన్తి రాజానస్తాశ్చ తత్ర నృపోద్భవాః
తమ్ముళ్లు, సోదరీమణులు, అన్నయ్యల భార్యలు — వీరితో రాజులు సుఖంగా కలిసిపోతారు. రాజవంశంలో పుట్టినవారు కూడా అలాగే ప్రవర్తిస్తారు.
సరోషరాగోపహతేన వల్గునా సరాగనేత్రేణ నతోన్నతభ్రువా। ముఖేన విస్ఫూర్య సువీరరాష్ట్రపం తతోఽబ్రవీత్తం ద్రుపదాత్మజా పునః
కోపం, మనసు కలవరంతో మెరిసే ముఖంతో, ఎడుపు పెరిగిన కళ్లతో, ఒక్కసారి పైకి, ఒక్కసారి క్రిందికి వంగిన కనుబొమ్మలతో, దృపదుని కుమార్తె ఆ మహావీరుడైన రాజును మళ్లీ ఉత్సాహంగా పలికింది.
యశస్వినస్తీక్ష్ణవిషాన్మహారథా- నభిబ్రువన్మూఢ న లజ్జసే కథమ్। మహేన్ద్రకల్పాన్నిరతాన్స్వకర్మసు స్తితాన్సమూహేష్వపి యక్షరక్షసామ్
ఓ మూర్ఖా! మహా యోధులు, విషంలా పదును గలవారు, తమ కర్తవ్యాల్లో స్థిరంగా ఉండే వారు, ఇంద్రుడితో సమానమైనవారు, యక్షులు రాక్షసుల మధ్య కూడా ఉన్నప్పుడు, నువ్వు వాళ్లతో మాట్లాడేటప్పుడు నీకు సిగ్గు రావడం లేదు.