తః స రాజా సిన్ధూనాం వార్ధక్షత్రిర్జయద్రథః। విస్మితస్త్వనవద్యాఙ్గీం దృష్ట్వా తాం దుష్టమానసః
ఆ సింధు రాజు వర్ధక్షత్రి జయద్రధుడు, ఆమె నిష్కళంకమైన రూపాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడి, చెడు ఆలోచనలకు లోనయ్యాడు.
స కోటికాశ్యం రాజానమబ్రవీత్కామమోహితః। కస్య త్వేషాఽనవద్యాఙ్గీ యదివాఽపిన మానుషీ
కామమోహంతో, కోటికాశ్య రాజుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ నిష్కళంకమైన స్త్రీ ఎవరిది? లేక మానవురాలు కాదు ఏమో?'
వివాహార్థో న మే కశ్చిదిమాం దృష్ట్వాఽతిమున్దరీమ్। ఏతామేవాహమాదాయ గమిష్యామి స్వమాలయమ్
ఈ అపూర్వ సౌందర్యవంతురాలిని చూసిన తరువాత కూడా నన్ను పెళ్లి చేసుకోవడానికి ఎవరూ రాలేదు. అందుకే, నేను ఈమెను మాత్రమే తీసుకుని నా ఇంటికి వెళ్తాను.
గచ్ఛ జానీహి సౌమ్యేమాం కస్య వాఽత్ర కుతోపి వా। కిమర్థమాగతా సుభ్రూరిదం కష్టకితం వనమ్
సౌమ్యా, నువ్వు వెళ్లి ఈమె ఎవరిది, ఎక్కడి నుండి వచ్చిందో, ఎందుకు ఈ అందమైన కనుబొమ్మలతో ఉన్న యువతి ఈ కఠినమైన ముల్లుబడి అడవికి వచ్చింది తెలుసుకో.
అపి నామ వరారోహా మామేషా లోకసున్దరీ। భజేదద్యాయతాపాఙ్గీ సుదతీ తనుమధ్యమా
ఈ నాజూకు నడుము, ఆకర్షణీయమైన పళ్లతో, పక్క చూపులతో, లోకసుందరిగా ఉన్న ఈమె నన్ను ఈరోజు ఎంచుకుంటుందేమో అని ఆశిస్తున్నాను.
అప్యహం కృతకామః స్యామిమాం ప్రాప్య వరస్రియమ్। గచ్ఛజానీహి కోన్వస్యా నాథ ఇత్యేవ కోటిక
ఈ అద్భుతమైన స్త్రీని పొందితే నా కోరిక తీరుతుందేమో. కోటికా, నువ్వు వెళ్లి ఈమెకు ఎవరు రక్షకుడో తెలుసుకో.
స కోటికాశ్యస్తచ్ఛ్రుత్వా రథాత్ప్రస్కన్ద్య కుణ్డలీ। ఉపేత్యపప్రచ్ఛ తదా క్రోష్టా వ్యాఘ్రవధూమివ
అప్పుడు కోటికాశ్యుడు ఆ మాటలు విని, రథం నుండి దిగి, చెవి రింగులు మెరుస్తూ, పులి ఆడదానిని అడుగుతున్న నక్కలా ఆమె దగ్గరికి వెళ్లి అడిగాడు.
కా త్వం కదమ్బస్య వినమ్య శాఖాం కిమాశ్రమే తిష్ఠసి శోభమానా। దేదీప్యమానాఽగ్నిశిఖేవ నక్తం వ్యాధూయమానా పవనేన సూభ్రూః
నీవెవరు? కదంబ చెట్టు కొమ్మను వంచి, ఈ ఆశ్రమంలో నిలబడి, రాత్రి అగ్నిశిఖలా ప్రకాశిస్తూ, గాలి తాకిడితో నీ అందమైన కనుబొమ్మలు ఊగిపోతున్నాయి.
అతీవ రూపేణ సమన్వితా త్వం న చాప్యరణ్యేషు బిభేషి కింను। దేవీ ను యక్షీ యదిదానవీ వా వరాప్సరా దైత్యవరాఙ్గనా వా
నీవు ఎంత అపూర్వ సౌందర్యంతో ఉన్నావు! అడవిలో భయపడకుండా ఉండటం ఏమిటి? నీవు దేవతవా, యక్షిణీవా, దానవికావా, అప్సరసవా, లేక దైత్యులలో గొప్పవారాలా?
వపుష్మతీ వోరగరాజకన్యా వనేచరీ వా క్షణదాచరస్త్రీ। త్వం దేవరాజ్ఞో వరుణస్య పత్నీ యమస్య సోమస్య ధనేశ్వరస్య
నీవు నాగరాజు కుమార్తెవా, అడవిలో తిరిగే స్త్రీవా, రాత్రి సంచరించే ఆత్మవా? నీవు ఇంద్రుడు, వరుణుడు, యముడు, సోముడు, ధనేశ్వరుడు వీరిలో ఎవరి భార్యవో?
ధాతుర్విధాతుః సవితుర్విభోర్వా శక్రస్య వా త్వం సదనాత్ప్రపన్నా। న హ్యేవ నః పృచ్ఛసి యే వయం స్మ న చాపి జానీమ తవేహ నాథమ్
నీవు ధాతువు, విధాతువు, సవితృవు, పరమేశ్వరుడు లేదా శక్రుని ఇంటివారివా? నువ్వు మమ్మల్ని ఎవరో అడగడం లేదు, మేము కూడా నీ రక్షకుడు ఎవరో తెలియదు.
వయం హి మానం తవ వర్ధయన్తః పృచ్ఛామ భద్రేప్రభవం ప్రభుం చ। ఆచక్ష్వ బన్ధూంశ్చ పతిం కులం చ జాతిం చ యచ్చేగహ కరోషి కార్యమ్
మేము నీ గౌరవాన్ని పెంచాలని కోరుకుంటూ, నీ వంశం, ప్రభువు గురించి అడుగుతున్నాం. నీ బంధువులు, భర్త, కుటుంబం, జాతి, ఇక్కడ నీవు చేసే పని ఏమిటో చెప్పు.
అహం తు రాజ్ఞః సురథస్య పుత్రో యం కోటికాశ్యేతి విదుర్మనుష్యాః। `వశ్యేన్ద్రియః సత్యరతిర్వరోరు వృద్ధోపసేవీ గురుపూజకశ్చ
నేను రాజు సురథుని కుమారుడిని. మానవుల్లో నన్ను కోటికాశ్యుడు అని పిలుస్తారు. నేను ఇంద్రియాలను వశపరిచేవాడిని, నిజాన్ని ప్రేమించేవాడిని, వృద్ధులను సేవించేవాడిని, గురువులను గౌరవించేవాడిని, ఓ సుందరీ.
అసౌ తు యస్తిష్ఠతికాఞ్చనాఙ్గే తథే హుతోఽగ్నిశ్చయనే యథైవ। తరిగర్తరాజః కమలాయతాక్షః క్షేమంకరో నామ స ఏష వీరః
అక్కడ బంగారు వర్ణంతో నిలబడి ఉన్నవాడు, యజ్ఞవేదికపై అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, కమలాకార కన్నులతో ఉన్న వాడు, రాజు క్షేమంకరుడు అనే వీరుడు.
అస్మాత్పరస్త్వేష మహాధనుష్మా- న్పుత్రః కులిన్దాధిపతేర్వరిష్ఠః। నిరీక్షతే త్వాం విపులాయతాక్షః సుపుష్పితః పర్వతవాసనిత్యః
ఆయన తరువాత ఉన్నవాడు గొప్ప విలువిద్వాడు, కులింద రాజు కుమారుల్లో ముఖ్యుడు, విశాలమైన, పొడవైన కళ్లతో, ఎల్లప్పుడూ పుష్పిత పర్వతంలో నివసిస్తూ, నిన్ను చూస్తున్నాడు.
అసౌ తు యః పుష్కరిణీసమీపే శ్యామో యువా తిష్ఠతి దర్శనీయః। ఇక్ష్వాకురాజః సుబలస్య పుత్రః స ఏవ హన్తా ద్విషతాం సుగాత్రి
ఆ పుష్కరిణి దగ్గర నిలబడి ఉన్న యువకుడు, నల్లని వర్ణంతో, ఆకర్షణీయంగా ఉన్నవాడు, ఇక్ష్వాకుల వంశానికి చెందిన రాజు సుబలుని కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఓ సుందరీ.
యస్యానుయాత్రం ధ్వజినః ప్రయాన్తి సౌవీరకా ద్వాదశరాజపుత్రాః। శోణాశ్వయుక్తేషు రథేషు సర్వే మస్వేషు దీప్తా ఇవ ఇవ్యవాహాః
ఆయన వెంట సౌవీర దేశానికి చెందిన పన్నెండు రాజుల కుమారులు, ఎర్రగుర్రాలు లాగుతున్న రథాల్లో, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ వెళ్తున్నారు.
అఙ్గారకః కుఞ్జరో గుప్తకశ్చ శ్రుంజయః సంజయసుప్రవృద్ధౌ। ప్రభంకరోఽథ భ్రమరో రవిశ్చ శూరః ప్రతాపఃకుహనశ్చ నామ
అంగారకుడు, కుంజరుడు, గుప్తకుడు, శృంజయుడు, సంజయుడు, సుప్రవృద్ధుడు, ప్రభంకరుడు, భ్రమరుడు, రవిడు, శూరుడు, ప్రతాపుడు, కుహనుడు అనే వీరులు.
యం షట్సహస్రా రథినోఽనుయాన్తి నాగా హయాశ్చైవ పదాతినశ్చ। జయద్రథో నామ యది శ్రుతస్తే సౌవీరరాజః సుభగే స ఏషః
ఆయన వెంట ఆరు వేల రథస్వారులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, pěదాళులు ఉన్నారు. జయద్రథుడు అని నీవు వినివుంటే, అదే సౌవీర రాజు, ఓ భాగ్యవతీ.
తస్యాపరే భ్రాతరోఽదీనసత్వా బలాహకానీకవిదారణాద్యాః। సౌవీరవీరాః ప్రవరా యువానో రాజానమేతే బలినోఽనుయాన్తి
ఆయనకి మరికొంత మంది సాహసికమైన సహోదరులు ఉన్నారు. బలాహకుడు, అనీకవిదారణుడు మొదలైన యువ సౌవీర వీరులు, వీరందరూ రాజును అనుసరిస్తున్నారు.
ఏతైః సహాయైరుపయాతి రాజా మరుద్గణైరిన్ద్ర ఇవాభిగుప్తః। అజానతాం ఖ్యాపయ నః సుకేశి కస్యాసి భార్యా దుహితా చ కస్య
ఈ స్నేహితులతో కలిసి రాజు వస్తున్నాడు, మరుత్గణాలతో ఇంద్రుడు ఎలా రక్షించబడతాడో అలా. ఓ సుందరి, నీవు ఎవరి భార్యవో, ఎవరి కుమార్తెవో మాకు స్పష్టంగా చెప్పు.
అథాబ్రవీద్ద్రౌపదీ రాజపుత్రీ పృష్టా శిబీనాం కప్రవరేణ తేన। అవేక్ష్య మన్దం ప్రవిముచ్య శాఖాం సంగృహ్ణతీ కౌశికముత్తరీయమ్
అప్పుడు రాజకుమార్తె ద్రౌపది, ఆ శిబి వంశీయుడైన రాజుతో అడిగిన ప్రశ్న విని, నెమ్మదిగా చూసి, చెట్టు కొమ్మను వదిలి, తన పై వస్త్రాన్ని సర్దుకుంది.
బుద్ధ్యాఽభిజానామి నరేనద్రపుత్ర న మాదృశీ త్వామభిభాష్టుమర్హతి। న త్వేహ వక్తాఽస్తి తవేహ వాక్య- మన్యో నరో వాఽప్యథవాఽపి నారీ
ప్రభూ, నేను నిన్ను గుర్తించగలను. నా వంటి స్త్రీ నీవంటి వాడితో మాట్లాడటం తగదు. కానీ ఇక్కడ నీకు సమాధానం చెప్పే మరొకరు లేరు—ఇక్కడ మరొక పురుషుడు లేదా స్త్రీ లేరు.
ఏకా హ్యహం సంప్రతి తేన వాచం దదాని వై భద్ర నిబోధ చేదమ్। అహం హ్యరణ్యేకథమేకమేకా త్వామాలపేయం నిరతా స్వధర్మే
ఇప్పుడు నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను కనుక నీతో మాట్లాడుతున్నాను. ధర్మానికి నిబద్ధురాలిన నేను, ఈ అడవిలో ఒంటరిగా ఉండి, నీతో ఎలా మాట్లాడగలను చెప్పు.
జానామి చ త్వాం సురథస్య పుత్రం యం కోటికాశ్యేతి విదుర్మనుష్యాః। తస్మాదహం శైబ్య తథైవ తుభ్య- మాఖ్యామి బన్ధూన్ప్రథితం కులం చ
నిన్ను నేను సురథుని కుమారుడని, ప్రజలు నిన్ను కోటికాశ్యుడని పిలుస్తారని తెలుసు. అందుకే, ఓ శైబ్యా, నా బంధువుల గురించి, మా ప్రసిద్ధ వంశాన్ని నిజంగా చెబుతాను.
అపత్యమస్మి ద్రుపదస్య రాజ్ఞః కృష్ణేతి మాం శైబ్య విదుర్మనుష్యాః। సాఽహం వృణే పఞ్చ జనాన్పతిత్వే యే ఖాణ్డవప్రస్థగతాః శ్రుతాస్తే
నేను ద్రుపదుని కుమార్తెను, ప్రజలు నన్ను కృష్ణ అని పిలుస్తారు. ఖాండవప్రస్థంలో నివసించే ఐదుగురు మహాపురుషులను నేను నా భర్తలుగా ఎంచుకున్నాను.
యుధిష్ఠిరో భీమసేనార్జునౌ చ మాద్ర్యాశ్చ పుత్రౌ పురుషప్రవీరౌ। తే మాం నివేశ్యహ దిశశ్చతస్రో విబజ్య పార్థా మృగయాం ప్రయాతాః
యుధిష్ఠిరుడు, భీమసేనుడు, అర్జునుడు, మాద్రి కుమారులు ఇద్దరూ—ఈ ఐదుగురు పాండవులు, నన్ను ఇక్కడ వదిలి, నలుదిశలా వేటకు వెళ్లారు.
ప్రాచీం రాజా దక్షిణాం భీమసేనో జయః ప్రతీచీం యమజావుదీచీమ్। మన్యే తు తేషాం రథసత్తమానాం కాలో బహుః ప్రాప్తా ఇహోపయాతుమ్
రాజు తూర్పు దిశకు, భీమసేనుడు దక్షిణ దిశకు, అర్జునుడు పశ్చిమ దిశకు, మాద్రి కుమారులు ఉత్తర దిశకు వెళ్లారు. ఆ రథయోధులకు తిరిగి రావడానికి చాలాసేపు అయిందని అనిపిస్తోంది.
సంమానితా యాస్యథ తైర్యథేష్టం విముచ్య వాహానవరోహయధ్వమ్। ప్రియాతిథిర్ధర్మసుతో మహాత్మా ప్రీతో భవిష్యత్యభివీక్ష్య యుప్మాన్
వారు వచ్చినప్పుడు మిమ్మల్ని గౌరవంగా ఆహ్వానిస్తారు. మీ గుర్రాలను విడిచిపెట్టి, రథాల నుంచి దిగండి. ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, గొప్ప మనసున్నవాడు, మిమ్మల్ని చూసి ఆనందిస్తాడు.
ఏతావదుక్త్వా ద్రుపదాత్మజా సా శైవ్యాత్మజం చన్ద్రసుఖీ ప్రతీతా। వివేశ తాం పర్ణశాలాం ప్రశస్తాం సంచిన్త్య తేషామతిథిస్వధర్మమ్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, ద్రుపదుని కుమార్తె, చంద్రబింబంలా ప్రకాశిస్తూ, ధైర్యంగా, అతిథి ధర్మాన్ని ఆలోచిస్తూ, ఆ ఆకుల గుడిసెలోకి ప్రవేశించింది.