తస్మిన్బహుమృగేఽరణ్యే అటమానా మహారథాః। కామ్యకే భరతశ్రేష్ఠా విజహ్వుస్తే యథామరాః
అనేక జంతువులతో నిండిన ఆ అడవిలో, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠులైన మహారథులు కామ్యకవనంలో దేవతల్లా సంచరించారు.
ప్రేక్షమాణా బహువిధాన్వనోద్దేశాన్సమన్తతః। యథర్తుకాలరమ్యాశ్చవనరాజీః సుషుష్పితాః
అందరూ చుట్టూ అడవి ప్రాంతాలను చూస్తూ, ఋతువుకి తగినట్టు పుష్పించిన అందమైన వనరాజులను ఆనందంగా చూశారు.
పాణ్డవా మృగయాశీలాశ్చరన్తస్తన్మహద్వనమ్। విజహ్నరిన్ద్రప్రిమాః కంచిత్కాలమరిందమాః
వేటను ఇష్టపడే పాండవులు ఆ విస్తారమైన అడవిలో కొంతకాలం రాజులలో ఇంద్రుడిలా ఆనందంగా తిరిగారు.
తతస్తే యౌగపద్యేన యయుః సర్వే చతుర్దిశమ్। మృగయాం పురుషవ్యాఘ్రా బ్రాహ్మణార్థే పరతపాః
అంతటా కలిసి, ఆ పురుషసింహులు బ్రాహ్మణుల కోసంగా నలుదిశలా వేటకు వెళ్లారు.
ద్రౌపదీమాశ్రమే న్యస్ తృణబిన్దోరనుజ్ఞయా। మహర్షేర్దీప్తతపసో ఘౌమ్యస్య చ పురోధసః
ద్రౌపదిని తృణబిందు మహర్షి, ఘౌమ్యుడు అనుమతితో ఆశ్రమంలో వదిలి వెళ్లారు.
తస్తు రాజా సింధూనాం వార్ధక్షత్రిర్మహాయశాః। వివాహకామః సాల్వేయాన్ప్రయాతః సోఽభవత్తదా
ఆ సమయంలో, సింధు దేశపు ప్రసిద్ధ రాజు వర్ధక్షత్రి పెళ్లి కోరికతో సాల్వేయుల దేశానికి బయలుదేరాడు.
మహతా పరిబర్హేణ రాజయోగ్యేన సంవృతః। రాజభిర్బహుభిః సార్ధముపాయాత్కామ్యకం చ సః
రాజుకు తగిన గొప్ప పరివారంతో, అనేకమంది రాజులతో కలిసి, అతడు కామ్యకవనానికి చేరుకున్నాడు.
తత్రాపశ్యత్ప్రియాం భార్యాం పాణ్డవానాం యశస్వినీమ్। తిష్ఠన్తీమాశ్రమద్వారి ద్రౌపదీం నిర్జనే వనే
అక్కడ పాండవుల కీర్తివంతమైన భార్య ద్రౌపదిని, ఆశ్రమ ద్వారంలో ఒంటరిగా నిలబడి ఉండగా చూశాడు.
విభ్రాజమానాం వపుషా బిభ్రతీం రూపముత్తమమ్। భ్రాజయన్తీం వనోద్దేశం నీలాభ్రమివ విద్యుతమ్
అద్భుతమైన అందంతో మెరిసిపోతూ, ఆ అడవి ప్రాంతాన్ని నీలి మేఘంలో మెరుపులా ప్రకాశింపజేసింది.
అప్సరా దేవకన్యా వా మాయా వా దేవనిర్మితా। ఇతికృత్వాఞ్జలిం సర్వే దదృశృస్తామనిన్దితామ్
'ఇది అప్సరసా, దేవకన్యా లేదా దేవతలు సృష్టించిన మాయా?' అని అనుకుంటూ, అందరూ చేతులు జోడించి ఆ నిందలేని ద్రౌపదిని ఆశ్చర్యంగా చూశారు.
తః స రాజా సిన్ధూనాం వార్ధక్షత్రిర్జయద్రథః। విస్మితస్త్వనవద్యాఙ్గీం దృష్ట్వా తాం దుష్టమానసః
ఆ సింధు రాజు వర్ధక్షత్రి జయద్రధుడు, ఆమె నిష్కళంకమైన రూపాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడి, చెడు ఆలోచనలకు లోనయ్యాడు.
స కోటికాశ్యం రాజానమబ్రవీత్కామమోహితః। కస్య త్వేషాఽనవద్యాఙ్గీ యదివాఽపిన మానుషీ
కామమోహంతో, కోటికాశ్య రాజుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ నిష్కళంకమైన స్త్రీ ఎవరిది? లేక మానవురాలు కాదు ఏమో?'
వివాహార్థో న మే కశ్చిదిమాం దృష్ట్వాఽతిమున్దరీమ్। ఏతామేవాహమాదాయ గమిష్యామి స్వమాలయమ్
ఈ అపూర్వ సౌందర్యవంతురాలిని చూసిన తరువాత కూడా నన్ను పెళ్లి చేసుకోవడానికి ఎవరూ రాలేదు. అందుకే, నేను ఈమెను మాత్రమే తీసుకుని నా ఇంటికి వెళ్తాను.
గచ్ఛ జానీహి సౌమ్యేమాం కస్య వాఽత్ర కుతోపి వా। కిమర్థమాగతా సుభ్రూరిదం కష్టకితం వనమ్
సౌమ్యా, నువ్వు వెళ్లి ఈమె ఎవరిది, ఎక్కడి నుండి వచ్చిందో, ఎందుకు ఈ అందమైన కనుబొమ్మలతో ఉన్న యువతి ఈ కఠినమైన ముల్లుబడి అడవికి వచ్చింది తెలుసుకో.
అపి నామ వరారోహా మామేషా లోకసున్దరీ। భజేదద్యాయతాపాఙ్గీ సుదతీ తనుమధ్యమా
ఈ నాజూకు నడుము, ఆకర్షణీయమైన పళ్లతో, పక్క చూపులతో, లోకసుందరిగా ఉన్న ఈమె నన్ను ఈరోజు ఎంచుకుంటుందేమో అని ఆశిస్తున్నాను.
అప్యహం కృతకామః స్యామిమాం ప్రాప్య వరస్రియమ్। గచ్ఛజానీహి కోన్వస్యా నాథ ఇత్యేవ కోటిక
ఈ అద్భుతమైన స్త్రీని పొందితే నా కోరిక తీరుతుందేమో. కోటికా, నువ్వు వెళ్లి ఈమెకు ఎవరు రక్షకుడో తెలుసుకో.
స కోటికాశ్యస్తచ్ఛ్రుత్వా రథాత్ప్రస్కన్ద్య కుణ్డలీ। ఉపేత్యపప్రచ్ఛ తదా క్రోష్టా వ్యాఘ్రవధూమివ
అప్పుడు కోటికాశ్యుడు ఆ మాటలు విని, రథం నుండి దిగి, చెవి రింగులు మెరుస్తూ, పులి ఆడదానిని అడుగుతున్న నక్కలా ఆమె దగ్గరికి వెళ్లి అడిగాడు.
కా త్వం కదమ్బస్య వినమ్య శాఖాం కిమాశ్రమే తిష్ఠసి శోభమానా। దేదీప్యమానాఽగ్నిశిఖేవ నక్తం వ్యాధూయమానా పవనేన సూభ్రూః
నీవెవరు? కదంబ చెట్టు కొమ్మను వంచి, ఈ ఆశ్రమంలో నిలబడి, రాత్రి అగ్నిశిఖలా ప్రకాశిస్తూ, గాలి తాకిడితో నీ అందమైన కనుబొమ్మలు ఊగిపోతున్నాయి.
అతీవ రూపేణ సమన్వితా త్వం న చాప్యరణ్యేషు బిభేషి కింను। దేవీ ను యక్షీ యదిదానవీ వా వరాప్సరా దైత్యవరాఙ్గనా వా
నీవు ఎంత అపూర్వ సౌందర్యంతో ఉన్నావు! అడవిలో భయపడకుండా ఉండటం ఏమిటి? నీవు దేవతవా, యక్షిణీవా, దానవికావా, అప్సరసవా, లేక దైత్యులలో గొప్పవారాలా?
వపుష్మతీ వోరగరాజకన్యా వనేచరీ వా క్షణదాచరస్త్రీ। త్వం దేవరాజ్ఞో వరుణస్య పత్నీ యమస్య సోమస్య ధనేశ్వరస్య
నీవు నాగరాజు కుమార్తెవా, అడవిలో తిరిగే స్త్రీవా, రాత్రి సంచరించే ఆత్మవా? నీవు ఇంద్రుడు, వరుణుడు, యముడు, సోముడు, ధనేశ్వరుడు వీరిలో ఎవరి భార్యవో?
ధాతుర్విధాతుః సవితుర్విభోర్వా శక్రస్య వా త్వం సదనాత్ప్రపన్నా। న హ్యేవ నః పృచ్ఛసి యే వయం స్మ న చాపి జానీమ తవేహ నాథమ్
నీవు ధాతువు, విధాతువు, సవితృవు, పరమేశ్వరుడు లేదా శక్రుని ఇంటివారివా? నువ్వు మమ్మల్ని ఎవరో అడగడం లేదు, మేము కూడా నీ రక్షకుడు ఎవరో తెలియదు.
వయం హి మానం తవ వర్ధయన్తః పృచ్ఛామ భద్రేప్రభవం ప్రభుం చ। ఆచక్ష్వ బన్ధూంశ్చ పతిం కులం చ జాతిం చ యచ్చేగహ కరోషి కార్యమ్
మేము నీ గౌరవాన్ని పెంచాలని కోరుకుంటూ, నీ వంశం, ప్రభువు గురించి అడుగుతున్నాం. నీ బంధువులు, భర్త, కుటుంబం, జాతి, ఇక్కడ నీవు చేసే పని ఏమిటో చెప్పు.
అహం తు రాజ్ఞః సురథస్య పుత్రో యం కోటికాశ్యేతి విదుర్మనుష్యాః। `వశ్యేన్ద్రియః సత్యరతిర్వరోరు వృద్ధోపసేవీ గురుపూజకశ్చ
నేను రాజు సురథుని కుమారుడిని. మానవుల్లో నన్ను కోటికాశ్యుడు అని పిలుస్తారు. నేను ఇంద్రియాలను వశపరిచేవాడిని, నిజాన్ని ప్రేమించేవాడిని, వృద్ధులను సేవించేవాడిని, గురువులను గౌరవించేవాడిని, ఓ సుందరీ.
అసౌ తు యస్తిష్ఠతికాఞ్చనాఙ్గే తథే హుతోఽగ్నిశ్చయనే యథైవ। తరిగర్తరాజః కమలాయతాక్షః క్షేమంకరో నామ స ఏష వీరః
అక్కడ బంగారు వర్ణంతో నిలబడి ఉన్నవాడు, యజ్ఞవేదికపై అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, కమలాకార కన్నులతో ఉన్న వాడు, రాజు క్షేమంకరుడు అనే వీరుడు.
అస్మాత్పరస్త్వేష మహాధనుష్మా- న్పుత్రః కులిన్దాధిపతేర్వరిష్ఠః। నిరీక్షతే త్వాం విపులాయతాక్షః సుపుష్పితః పర్వతవాసనిత్యః
ఆయన తరువాత ఉన్నవాడు గొప్ప విలువిద్వాడు, కులింద రాజు కుమారుల్లో ముఖ్యుడు, విశాలమైన, పొడవైన కళ్లతో, ఎల్లప్పుడూ పుష్పిత పర్వతంలో నివసిస్తూ, నిన్ను చూస్తున్నాడు.
అసౌ తు యః పుష్కరిణీసమీపే శ్యామో యువా తిష్ఠతి దర్శనీయః। ఇక్ష్వాకురాజః సుబలస్య పుత్రః స ఏవ హన్తా ద్విషతాం సుగాత్రి
ఆ పుష్కరిణి దగ్గర నిలబడి ఉన్న యువకుడు, నల్లని వర్ణంతో, ఆకర్షణీయంగా ఉన్నవాడు, ఇక్ష్వాకుల వంశానికి చెందిన రాజు సుబలుని కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఓ సుందరీ.
యస్యానుయాత్రం ధ్వజినః ప్రయాన్తి సౌవీరకా ద్వాదశరాజపుత్రాః। శోణాశ్వయుక్తేషు రథేషు సర్వే మస్వేషు దీప్తా ఇవ ఇవ్యవాహాః
ఆయన వెంట సౌవీర దేశానికి చెందిన పన్నెండు రాజుల కుమారులు, ఎర్రగుర్రాలు లాగుతున్న రథాల్లో, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ వెళ్తున్నారు.
అఙ్గారకః కుఞ్జరో గుప్తకశ్చ శ్రుంజయః సంజయసుప్రవృద్ధౌ। ప్రభంకరోఽథ భ్రమరో రవిశ్చ శూరః ప్రతాపఃకుహనశ్చ నామ
అంగారకుడు, కుంజరుడు, గుప్తకుడు, శృంజయుడు, సంజయుడు, సుప్రవృద్ధుడు, ప్రభంకరుడు, భ్రమరుడు, రవిడు, శూరుడు, ప్రతాపుడు, కుహనుడు అనే వీరులు.
యం షట్సహస్రా రథినోఽనుయాన్తి నాగా హయాశ్చైవ పదాతినశ్చ। జయద్రథో నామ యది శ్రుతస్తే సౌవీరరాజః సుభగే స ఏషః
ఆయన వెంట ఆరు వేల రథస్వారులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, pěదాళులు ఉన్నారు. జయద్రథుడు అని నీవు వినివుంటే, అదే సౌవీర రాజు, ఓ భాగ్యవతీ.
తస్యాపరే భ్రాతరోఽదీనసత్వా బలాహకానీకవిదారణాద్యాః। సౌవీరవీరాః ప్రవరా యువానో రాజానమేతే బలినోఽనుయాన్తి
ఆయనకి మరికొంత మంది సాహసికమైన సహోదరులు ఉన్నారు. బలాహకుడు, అనీకవిదారణుడు మొదలైన యువ సౌవీర వీరులు, వీరందరూ రాజును అనుసరిస్తున్నారు.