భీష్మద్రోణకృపాదీంశ్చ ప్రవేక్ష్యన్త్యపరేఽసురాః। యైరావిష్టా ఘృణాం త్యక్త్వా యోత్స్యన్తే తవ వైరిభిః
ఇంకా, మరికొంతమంది అసురులు భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు మొదలైనవారిలో ప్రవేశిస్తారు. వారు ఆ అసురశక్తితో కరుణను వదిలిపెట్టి నీ శత్రువులతో యుద్ధం చేస్తారు.
నైవ పుత్రాన్న చ భ్రాతౄన్న పితౄన్న చ బాన్ధవాన్। నైవ శిష్యాన్న చ జ్ఞాతీన్న బాలాన్త్యవిరాన్న చ। యుధి సంప్రహరిష్యన్తో మోక్ష్యన్తి కురుసత్తమ
కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడా, యుద్ధంలో వారు కుమారులను, అన్నదమ్ములను, తల్లిదండ్రులను, బంధువులను, శిష్యులను, స్నేహితులను, పిల్లలను, వృద్ధులను ఎవ్వరినీ వదిలిపెట్టరు.
నిఃస్నేహా దానవావిష్టాః సమాక్రాన్తేఽన్తరాత్మని। ప్రహరిష్యన్తి బన్ధుభ్యః స్నేహముత్సృజ్య దూరతః
దానవ శక్తి వల్ల ప్రేమ లేకుండా, అంతరాత్మలో పూర్తిగా ఆక్రమించబడి, బంధువులపై ప్రేమను పూర్తిగా వదిలిపెట్టి వారే వారిని కొడతారు.
హృష్టాః పురుషశార్దూలాః కలుషీకృతమానసాః। అనభిజ్ఞాతమూలాశ్చ దైవాచ్చ విధినిర్మితాత్। వ్యాభాషమాణాశ్చాన్యోన్యం న మే జీవన్విమోక్ష్యసే
పురుషశార్దూలా, వారు ఆనందంగా, చెడు ఆలోచనలతో, తమ అసలు మూలం తెలియకుండా, విధి వల్ల ఏర్పడి, పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ నీవు ప్రాణాలతో తప్పించుకోలేవు.
సర్వే శస్త్రాస్త్రమోక్షేణ పౌరుషే సమవస్థితాః। శ్లాఘమానాః కురుశ్రేష్ఠ కరిష్యన్తి జనక్షయమ్
కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడా, వారు ఆయుధాలు, అస్త్రాలు వాడడంలో నిపుణులు, తమ శౌర్యాన్ని గర్వంగా భావిస్తూ, ప్రజలను నాశనం చేస్తారు.
తేపి పఞ్చ మహాత్మానః ప్రతియోత్సన్తి పాణ్డవాః। వధం చైషాం కరిష్యన్తి దైవయుక్తా మహాబలాః
అయినా, ఆ ఐదుగురు మహాత్ములు అయిన పాండవులు వారికి ప్రతిఘటిస్తారు. వారు దైవశక్తితో, గొప్ప బలంతో, వారిని సంహరిస్తారు.
దైత్యరక్షోగణాశ్చైవ సంభూతాః క్షత్రయోనిషు। యోత్స్యన్తి యుధి విక్రమ్య శత్రుభిస్తవ పార్థివ
రాజా, దైత్యులు, రాక్షసులు కూడా క్షత్రియ వంశాల్లో జన్మించి, నీ శత్రువులతో యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడతారు.
గదాభిర్ముసలైః శూలైః శస్త్రైరుచ్చావచైస్తథా। `ప్రహరిష్యనతి తే వీరాస్తవారిషు మహాబలాః
గదలు, ముసల్లు, శూలాలు, వివిధ ఆయుధాలతో నీ మహాబలశాలి వీరులు నీ శత్రువులను భీకరంగా కొడతారు.
యచ్చ తేఽన్తర్గతం వీర భయమర్జునసంభవమ్। తత్రాపి విహితోఽస్మాభిర్వధోపాయోఽర్జునస్య వై
నీకు లోపల కలిగిన అర్జునుడి విషయంలో భయం గురించి, ఓ వీరా, మేము కూడా అర్జునుడిని సంహరించడానికి ఒక మార్గాన్ని ఏర్పాటుచేశాము.
హతస్య నరకస్యాత్మా కర్ణమూర్తిముపాశ్రితః। తద్వైరం సంస్మరన్వీర యోత్స్యతే కేశవార్జునౌ
హతుడైన నరకాసురుని ఆత్మ కర్ణుని రూపాన్ని ఆశ్రయించింది; ఆ పాత శత్రుత్వాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, ఓ వీరా, కేశవుడు, అర్జునుడు ఇద్దరితో యుద్ధం చేస్తాడు.
స తే విక్రమశౌణ్డీరో రణే పార్థం విజేష్యతి। కర్ణః ప్రహరతాంశ్రేష్ఠః సర్వాంశ్చారీన్మహారథః
యుద్ధంలో ధైర్యవంతుడైన, పరాక్రమశాలి అయిన ఆ కర్ణుడు, మహారథులలో శ్రేష్ఠుడు, పార్థుడిని ఓడించి, తన శత్రువులందరిని జయిస్తాడు.
జ్ఞాత్వైతచ్ఛద్మనా వజ్రీ రక్షార్థం సవ్యసాచినః। కుణ్డలే కవచం చైవ కర్ణస్యాపహరిష్యతి
ఈ యుక్తిని తెలుసుకున్న వజ్రాయుధుడు, సవ్యసాచిని రక్షించేందుకు, కర్ణుని కుండలాలు, కవచాన్ని తీసుకుపోతాడు.
తస్మాదస్మాభిరప్యత్ర దైత్యాః శతసహస్రశః। నియుక్తా రాక్షసాశ్చైవ యే తే సంశప్తకా ఇతి। ప్రఖ్యాతాస్తేఽర్జునం వీరం యుధి హింస్యన్తి మా శుచః
కాబట్టి, మేము కూడా ఇక్కడ శతసహస్రాల సంఖ్యలో దైత్యులను, రాక్షసులను, సంశప్తకులుగా ప్రసిద్ధులైన వారిని నియమించాము; వారు యుద్ధంలో ఆ వీరుడైన అర్జునుడిపై దాడి చేస్తారు — నీవు చింతించవద్దు.
అసపత్నా త్వయా హీయం భోక్తవ్యా వసుధా నృప। మా విషాదం గమస్తస్మాన్నైతత్త్వయ్యుపపద్యతే
ఓ రాజా, నీవు ప్రత్యర్థులు లేకుండా భూమిని అనుభవించాలి; కాబట్టి, నిరాశకు లోనవద్దు, ఇది నీకు తగదు.
వినష్టే త్వయి చాస్మాకం పక్షో హీయేత కౌరవ। గచ్ఛ వీర న తే బుద్ధిరన్యా కార్యా కథంచన। త్వమస్మాకం గతిర్నిత్యం దేవతానాం చ పాణ్డవాః
నీవు నశిస్తే, మా పక్షం బలహీనమవుతుంది, ఓ కౌరవా; పో, వీరా, నీ మనసులో వేరే ఆలోచన పెట్టుకోకు. నీవు ఎప్పుడూ మాకు ఆశ్రయం, పాండవులు దేవతలకు ఎలా ఉంటారో అలాగే.
ఏవముక్త్వా పరిష్వజ్య దైత్యాస్తం రాజకుఞ్జరమ్। సమాశ్వాస్య చ దుర్ధర్షం పుత్రవద్దానవర్షభాః
అలా చెప్పి, దైత్యులు ఆ రాజకుఞ్జరుడిని ఆలింగనం చేసి, అతడిని కుమారుడిలా ఆదరిస్తూ ధైర్యం చెప్పారు.
స్థిరాం కృత్వా బుద్ధిమస్య ప్రియాణ్యుక్త్వా చ భారత। గమ్యతామిత్యనుజ్ఞాయ జయమాప్నుహి చేత్యథ
అతని మనస్సు బలపరిచి, మధురమైన మాటలు చెప్పి, అనుమతి ఇచ్చి, 'వెళ్ళు, విజయాన్ని సాధించు' అని ఆశీర్వదించారు.
తైర్విసృష్టం మహాబాహుం కృత్యా సైవానయత్పురః। తమేవ దేశం యత్రాసౌ తదా ప్రాయముపావిశత్
వారు విడిచిపెట్టిన తరువాత, మహాబాహువు కృత్య ద్వారా ముందుకు తీసుకుపోయి, తాను ఉన్న ఆ ప్రదేశానికే తీసుకెళ్ళబడాడు; అక్కడే అలసిపోయి కూర్చున్నాడు.
ప్రతినిక్షిప్యతం వీరం కృత్యా సమభిపూజ్య చ। అనుజ్ఞాతా చ రాజ్ఞా సా తత్రైవాన్తరధీయత
కృత్య ఆ వీరుణ్ని గౌరవంగా ఉంచి, రాజు ఆమెను సత్కరించి అనుమతిచ్చాడు; వెంటనే ఆమె అక్కడే అంతర్ధానమైంది.
గతాయామథ తస్యాం తు రాజా దుర్యోధనస్తదా। స్వప్నభూతమిదం సర్వమచిన్తయత భారత
ఆమె వెళ్లిపోయిన తర్వాత, రాజు దుర్యోధనుడు ఈ జరిగినదంతా కలలా అనిపించిందని ఆలోచించాడు, ఓ భారత.
సంమృశ్య తాని వాక్యాని దానవోక్తాని దుర్మతేః'। విజేష్యామి రణే పాణ్డూనితి చాస్యాభవనమతిః
దానవులు చెప్పిన ఆ మాటలను మనసులో తులన చేసుకుని, ఆ దుర్మతి, 'నేను పాండవులను యుద్ధంలో ఓడిస్తాను' అని సంకల్పించాడు.
కర్ణం సంశప్తకాంశ్చైవ పార్థస్యామిత్రఘాతినః। అమన్యత వధే యుక్తాన్సమర్థాంశ్చ సుయోధనః
సుయోధనుడు, అర్జునుని శత్రువులను సంహరించగల కర్ణుని, సంశప్తకులను అతని వధకు తగినవారిగా, సమర్థులుగా భావించాడు.
ఏవమాశా దృఢా తస్ ధార్తరాష్ట్రస్ దుర్మతేః। వినిర్జయే పాణ్డవానామభవద్భరతర్షభ
ఇలా, ఓ భారతవంశశ్రేష్ఠా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, దుర్మార్గుడు, పాండవులను ఓడించగలనని గట్టి ఆశ పెట్టుకున్నాడు.
కర్ణోఽప్యావిష్టచిత్తాత్మా నరకస్యాన్తరాత్మనా। అర్జునస్య వధే క్రూరాం కరోతి స్మ తదా మతిమ్
కర్ణుడూ, నరకాసురుని ఆత్మతో ఆక్రమించబడి, అర్జునుడిని సంహరించాలనే క్రూరమైన సంకల్పం చేసుకున్నాడు.
సంశప్తకాశ్చ తే వీరా రాక్షసావిష్టచేతసః। రజస్తమోభ్యామాక్రాన్తాః ఫాల్గునస్య వధైషిణః
ఆ వీరులైన సంశప్తకులు, రాక్షసులు వారి మనస్సును ఆక్రమించి, రజోగుణం, తమోగుణంతో మునిగిపోయి, ఫాల్గుణుని వధకాంక్షతో ఉన్నారు.
భీష్మద్రోణకృపాద్యాశ్చ దానవాక్రాన్తచేతసః। న తథా పాణ్డుపుత్రాణాం స్నేహవన్తోఽభవంస్తదా
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు మొదలైనవారు కూడా దానవులు వారి మనస్సును ఆక్రమించడంతో, అప్పట్లో పాండవులపై అంతగా స్నేహభావం చూపలేదు.
న చాచచక్షే కస్మైచిదేతద్రాజా సుయోధనః। `కృత్యయాఽఽనాయ్యకథితం యదస్య నిశి దానవైః
రాజు సుయోధనుడు రాత్రి దానవులు కృత్య ద్వారా చెప్పిన విషయాన్ని ఎవరికీ చెప్పలేదు.
దుర్యోధనం నిశన్తే చ కర్ణో వైకర్తనోఽబ్రవీత్। స్మయన్నివాఞ్జలిం కృత్వా పార్థివం హేతుమద్వచః
రాత్రి సమయంలో రాధేయుడు కర్ణుడు చిరునవ్వుతో చేతులు జోడించి, రాజు దుర్యోధనునికి బుద్ధిమంతమైన మాటలు చెప్పాడు.
న మృతో జయతే శత్రూఞ్జీవన్భద్రాణి పశ్యతి। మృతస్య భద్రాణి కుతః కౌరవేయ కుతో జయః
చనిపోయినవాడు శత్రువులను జయించలేడు; బ్రతికినవాడే శుభాన్ని చూస్తాడు. మరణించినవాడికి శుభం ఎక్కడ, విజయమేం వస్తుంది కౌరవా?
న కాలాఽద్య విషాదస్య భయస్య మరణస్య వా। పరిష్వజ్యాబ్రవీచ్చైవనం భుజాభ్యాం స మహాభుజః
ఇప్పుడు బాధ, భయం లేదా మరణానికి సమయం కాదు. ఆ మహాబాహుడు అతన్ని చేతులతో ఆలింగనం చేసి మరింత చెప్పాడు.