తే స్వపక్షక్షయం తం తు జ్ఞాత్వా దుర్యోధనస్య వై। ఆహ్వానాయ తదా చక్రుః కర్మ వైతానసంభవమ్
దుర్యోధనుని పక్షం నాశనం అయినదని తెలుసుకుని, వారు ఆహ్వానించేందుకు వైతానిక కర్మను ప్రారంభించారు.
బృహస్పత్యుశనోక్తైశ్చ మన్త్రైర్మన్త్రవిశారదాః। అథర్వవేదప్రోక్తైశ్చ యాశ్చౌపనిషదాః క్రియాః। మన్త్రజప్యసమాయుక్తాస్తాస్తదా సమవర్తయన్
బృహస్పతి, ఉశనసు చెప్పిన మంత్రాలు, అథర్వవేదం, ఉపనిషత్తులు చెప్పిన కర్మలు, మంత్రపఠనంతో కూడిన ఆ క్రతువును వారు నిర్వహించారు.
జుహ్వత్యగ్నౌ హవిః క్షీరం మన్త్రవత్సుసమాహితాః। బ్రాహ్మణా వేదవేదాఙ్గపారగాః సుదృఢవ్రతాః
వేదాలు, వేదాంగాలలో నిపుణులైన, దీక్షలో దృఢులైన బ్రాహ్మణులు, మంత్రాలతో, పాలు హవిగా అగ్నిలో సమర్పించారు.
అధ్వర్యవో దానవానాం కర్మ ప్రావర్తయంస్తతః
ఆ తర్వాత అధ్వర్యువులు దానవుల కోసం ఆ కర్మను ప్రారంభించారు.
కర్మసిద్ధౌ తదా తత్ర జృమ్భమాణా మహాద్భుతా। కృత్యా సముత్థితా రాజన్కిం కరోమీతి చాబ్రవీత్
ఆ కర్మ పూర్తవుతున్నప్పుడు, ఓ రాజా! అద్భుతమైన ఒక శక్తి, కృత్య, ఉద్భవించి, 'ఏం చేయాలి?' అని అడిగింది.
ఆహుర్దైత్యాశ్చ తాం తత్ర సుప్రీతేనాన్తరాత్మనా। ప్రాయోపవిష్టం రాజానం ధార్తరాష్ట్రమిహానయ
అక్కడ దైత్యులు, హర్షంతో, 'ఉపవాసంలో ఉన్న ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన రాజును ఇక్కడికి తీసుకురా' అని ఆ కృత్యను కోరారు.
తథేతి చ ప్రతిశ్రుత్య సా కృత్యా ప్రయయౌ తదా। నిమేషాదగమచ్చాపి యత్ర రాజా సుయోధనః
'అలాగు' అని సమాధానం ఇచ్చి, ఆ కృత్య వెంటనే రాజు సుయోధనుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లింది.
సమాదాయ చ రాజానం ప్రవివేశ రసాతలమ్। దానవానాం ముహూర్తాచ్చ పురతస్తం న్యవేదయత్
రాజును తీసుకొని, పాతాళంలోకి ప్రవేశించి, కొద్దిసేపటికి దానవుల ముందు అతన్ని ఉంచింది.
తమానీతం నృపం దృష్ట్వా రాత్రౌ సంగత్య దానవాః। ప్రహృష్టమనసః సర్వే కించిదుత్ఫుల్లలోచనాః
రాత్రిపూట రాజును అక్కడికి తీసుకొచ్చినదాన్ని చూసి, దానవులు అందరూ చేరి, ఆనందంతో, కళ్ళు వెలిగిపోయాయి.
దృఢమేనం పరిష్యజ్య దృష్ట్వా చ కుశలం తదా'। సాభిమానమిదం వాక్యం దుర్యోధనమథాబ్రువన్
అతన్ని గట్టిగా ఆలింగనం చేసి, క్షేమంగా ఉన్నాడని చూసి, గర్వంతో దుర్యోధనునికి ఇలా అన్నారు.
భోః సుయోధన రాజేన్ద్ర భరతానాం కులోద్వహ। శూరైః పరివృతో నిత్యం తథైవ చ మహాత్మభిః
ఓ సుయోధన మహారాజా, భరత వంశంలో గొప్పవాడవు. నీవు ఎప్పుడూ ధైర్యవంతులు, మహాత్ములు నిన్ను చుట్టుముట్టి ఉంటారు.
అకార్షీః సాహసమిదం కస్మాత్ప్రాయోపవేశనమ్। ఆత్మత్యాగీ హ్యధో యాతి వాచ్యతాం చాయశస్కరీమ్
ఈ విధంగా ప్రాణత్యాగానికి ఉపవాసం చేయడం ఎందుకు చేశావు? తనను తాను వదిలేసినవాడు దిగజారిపోతాడు, ఎప్పటికీ చెడ్డ పేరు తెచ్చుకుంటాడు.
న హి కార్యవిరుద్ధేషు బహుపాపేషు కర్మసు। మూలఘాతిషు సజ్జన్తే బుద్ధిమన్తో భవద్విధాః
నీ వంటి తెలివిగలవారు, ధర్మానికి విరుద్ధంగా, పాపకార్యాలలో, మూలంగా నాశనం చేసే పనుల్లో ఆసక్తి చూపరు.
నియచ్ఛైనాం మతిం రాజన్ధర్మార్థసుఖనాశినీమ్। యశఃప్రతాపవీర్యఘ్నీం శత్రూణాం హర్షవర్ధనీమ్
రాజా, నీ ధర్మాన్ని, ధనాన్ని, సంతోషాన్ని నాశనం చేసే, నీ కీర్తిని, ప్రతాపాన్ని, శక్తిని హరించే, శత్రువులకు ఆనందాన్ని కలిగించే ఆ ఆలోచనను నియంత్రించు.
శ్రూయతాం తు ప్రభో తత్త్వం దివ్యతాం చాత్మనో నృప। నిర్మాణం చ రశరీరస్య తతో ధైర్యమవాప్నుహి
ప్రభూ, ఇప్పుడు నీ ఆత్మ యొక్క నిజమైన స్వరూపాన్ని, దివ్యత్వాన్ని, నీ అసాధారణ శరీర నిర్మాణాన్ని విను. అప్పుడు ధైర్యంగా ఉండు.
పురా త్వ తపసాఽస్మాభిర్లబ్ధో రాజన్మహేశ్వరాత్। పూర్వకాయశ్చ తే సర్వో నిర్మితో వజ్రసంచయైః
రాజా, మేము పూర్వం తపస్సుతో మహేశ్వరుని నుండి నిన్ను పొందాము. నీ పూర్వ శరీరం మొత్తం వజ్రాల సమాహారంతో తయారైంది.
అస్త్రైరభేద్యః శస్త్రైశ్చాప్యధఃకాయశ్చ తేఽనఘ। కృతః పుష్పమయో దేవ్యా రూపతస్త్రీమనోహరః
నిర్దోషుడా, నీ దిగువ శరీరం ఆయుధాలతో, అస్త్రాలతో దెబ్బ తగలని విధంగా తయారైంది. దేవీ పుష్పాలతో ఆకర్షణీయమైన రూపాన్ని సృష్టించింది.
ఏవమీశ్వరసంయుక్తస్తవ దేహో నృపోత్తమ। దేవ్యా చ రాజశార్దూల దివ్యస్త్వం హి న మానుషః
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నీ శరీరం ఇలాగే దేవతా శక్తితో కలిసిపోయింది. దేవీ వల్ల కూడా నీవు మానవుడు కాదురా, దివ్యుడు.
క్షత్రియాశ్చ మహావీర్యా భగదత్తపురోగమాః। దివ్యాస్త్రవిదుషః శూరాః క్షపయిష్యన్తి తే రిపూన్
భగదత్తుడు మొదలైన మహా వీర క్షత్రియులు, దివ్యాస్త్రాలలో నిపుణులు, ధైర్యవంతులు, నీ శత్రువులను సంహరిస్తారు.
తదలం తే విషాదేన భయం తవ న విద్యతే। సహాయార్థం చ తే వీరాః సంభూతా బువి దానవాః
కాబట్టి నీ నిరాశను విడిచిపెట్టు. నీకు భయం అవసరం లేదు. నీకు సహాయంగా ధైర్యవంతులైన దానవులు భూమిపై పుట్టారు.
భీష్మద్రోణకృపాదీంశ్చ ప్రవేక్ష్యన్త్యపరేఽసురాః। యైరావిష్టా ఘృణాం త్యక్త్వా యోత్స్యన్తే తవ వైరిభిః
ఇంకా, మరికొంతమంది అసురులు భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు మొదలైనవారిలో ప్రవేశిస్తారు. వారు ఆ అసురశక్తితో కరుణను వదిలిపెట్టి నీ శత్రువులతో యుద్ధం చేస్తారు.
నైవ పుత్రాన్న చ భ్రాతౄన్న పితౄన్న చ బాన్ధవాన్। నైవ శిష్యాన్న చ జ్ఞాతీన్న బాలాన్త్యవిరాన్న చ। యుధి సంప్రహరిష్యన్తో మోక్ష్యన్తి కురుసత్తమ
కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడా, యుద్ధంలో వారు కుమారులను, అన్నదమ్ములను, తల్లిదండ్రులను, బంధువులను, శిష్యులను, స్నేహితులను, పిల్లలను, వృద్ధులను ఎవ్వరినీ వదిలిపెట్టరు.
నిఃస్నేహా దానవావిష్టాః సమాక్రాన్తేఽన్తరాత్మని। ప్రహరిష్యన్తి బన్ధుభ్యః స్నేహముత్సృజ్య దూరతః
దానవ శక్తి వల్ల ప్రేమ లేకుండా, అంతరాత్మలో పూర్తిగా ఆక్రమించబడి, బంధువులపై ప్రేమను పూర్తిగా వదిలిపెట్టి వారే వారిని కొడతారు.
హృష్టాః పురుషశార్దూలాః కలుషీకృతమానసాః। అనభిజ్ఞాతమూలాశ్చ దైవాచ్చ విధినిర్మితాత్। వ్యాభాషమాణాశ్చాన్యోన్యం న మే జీవన్విమోక్ష్యసే
పురుషశార్దూలా, వారు ఆనందంగా, చెడు ఆలోచనలతో, తమ అసలు మూలం తెలియకుండా, విధి వల్ల ఏర్పడి, పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ నీవు ప్రాణాలతో తప్పించుకోలేవు.
సర్వే శస్త్రాస్త్రమోక్షేణ పౌరుషే సమవస్థితాః। శ్లాఘమానాః కురుశ్రేష్ఠ కరిష్యన్తి జనక్షయమ్
కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడా, వారు ఆయుధాలు, అస్త్రాలు వాడడంలో నిపుణులు, తమ శౌర్యాన్ని గర్వంగా భావిస్తూ, ప్రజలను నాశనం చేస్తారు.
తేపి పఞ్చ మహాత్మానః ప్రతియోత్సన్తి పాణ్డవాః। వధం చైషాం కరిష్యన్తి దైవయుక్తా మహాబలాః
అయినా, ఆ ఐదుగురు మహాత్ములు అయిన పాండవులు వారికి ప్రతిఘటిస్తారు. వారు దైవశక్తితో, గొప్ప బలంతో, వారిని సంహరిస్తారు.
దైత్యరక్షోగణాశ్చైవ సంభూతాః క్షత్రయోనిషు। యోత్స్యన్తి యుధి విక్రమ్య శత్రుభిస్తవ పార్థివ
రాజా, దైత్యులు, రాక్షసులు కూడా క్షత్రియ వంశాల్లో జన్మించి, నీ శత్రువులతో యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడతారు.
గదాభిర్ముసలైః శూలైః శస్త్రైరుచ్చావచైస్తథా। `ప్రహరిష్యనతి తే వీరాస్తవారిషు మహాబలాః
గదలు, ముసల్లు, శూలాలు, వివిధ ఆయుధాలతో నీ మహాబలశాలి వీరులు నీ శత్రువులను భీకరంగా కొడతారు.
యచ్చ తేఽన్తర్గతం వీర భయమర్జునసంభవమ్। తత్రాపి విహితోఽస్మాభిర్వధోపాయోఽర్జునస్య వై
నీకు లోపల కలిగిన అర్జునుడి విషయంలో భయం గురించి, ఓ వీరా, మేము కూడా అర్జునుడిని సంహరించడానికి ఒక మార్గాన్ని ఏర్పాటుచేశాము.
హతస్య నరకస్యాత్మా కర్ణమూర్తిముపాశ్రితః। తద్వైరం సంస్మరన్వీర యోత్స్యతే కేశవార్జునౌ
హతుడైన నరకాసురుని ఆత్మ కర్ణుని రూపాన్ని ఆశ్రయించింది; ఆ పాత శత్రుత్వాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ, ఓ వీరా, కేశవుడు, అర్జునుడు ఇద్దరితో యుద్ధం చేస్తాడు.