అథ నః సైనికాః కేచిదమాత్యాశ్చ మహారథాః। ఉపగమ్యాబ్రువన్దీనాః పాణ్డవాఞ్శరణప్రదాన్
తర్వాత మా కొంతమంది సైనికులు, మహారథులు, బాధతో పాండవుల దగ్గరకు వచ్చి, రక్షణ కోసం వేడుకున్నారు.
ఏష దుర్యోధనో రాజా ధార్తరాష్ట్రః సహానుజః। సామాత్యదారో హ్రియతే గన్ధర్వైర్దివమాశ్రితైః
ఇదిగో, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు దుర్యోధనుడు తన అన్నదమ్ములు, మంత్రులు, భార్యలతో కలిసి, ఆకాశంలో నివసించే గంధర్వులు లాక్కెళ్తున్నారు అని వారు చెప్పారు.
తం మోక్షయత భద్రం వః సహదారం నరాధిపమ్। పరామర్శో మా భవిష్యత్కురుదారేషు సర్వశః। `ఇత్యబ్రువన్రణఆన్ముక్తా ధర్మరాజముపాగతాః
ఈ రాజును, అతని భార్యలతో పాటు విడిపెట్టండి. కురు వంశపు మహిళల్లో ఎవరికి కూడా మనసులో బాధ ఉండకూడదు అని యుద్ధం నుంచి బయటపడ్డవారు ధర్మరాజుని దగ్గరకు వచ్చి అన్నారు.
ఏవముక్తే తు ధర్మాత్మా జ్యేష్ఠః పాణ్డుసుతస్తదా। ప్రసాద్య సోదరాన్సర్వానాజ్ఞాపయత మోక్షణే
అలా అన్న తర్వాత, పెద్దవాడు అయిన ధర్మాత్ముడు యుదిష్టిరుడు తన అన్నదమ్ములను ఒప్పించి, వారిని విడిపెట్టాలని ఆదేశించాడు.
అథాగమ్య తముద్దేశం పాణ్డవాః పురుషర్షభాః। సాన్త్వపూర్వమయాచన్త శక్తాః సన్తో మహారథాః
అప్పుడే పాండవులు, మానవులలో శ్రేష్ఠులు, ఆ ప్రదేశానికి వెళ్లి, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నా ముందుగా శాంతియుతంగా వినయంగా విడిపెట్టమని అడిగారు.
యదా చాస్మాన్న ముముచుర్గన్ధర్వాః సాన్త్వితా అపి। `ఆకాశచారిణో వీరా నదన్తో జలదా ఇవ
మేము ఎంత వేడుకున్నా, ఆకాశంలో సంచరించే గంధర్వ వీరులు, మేఘాలు గర్జించునట్లు గర్జిస్తూ, మమ్మల్ని విడిపోలేదు.
తతోఽర్జునశ్చ భీమశ్చ యమజౌ చ బలోత్కటౌ। ముముచుః శరవర్షాణి గన్ధర్వాన్ప్రత్యనేకశః
అప్పుడు అర్జునుడు, భీముడు, బలవంతులైన యమజంట, అన్ని వైపుల నుంచి గంధర్వుల మీద బాణవర్షం కురిపించారు.
అథ సర్వే రణం ముక్త్వా ప్రయాతాః ఖేచరా దివమ్। అస్మానేవాభికర్షన్తో దీనాన్ముదితమానసాః
ఆ తర్వాత ఆ దేవతలు యుద్ధాన్ని వదిలేసి, ఆనందంతో మనల్ని లాగుకుంటూ ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయారు.
తతః సమన్తాత్పశ్యామః శరజాలేన వేష్టితమ్। అమానుషాణి చాస్త్రాణి ప్రయుఞ్జానం ఘనంజయమ్
అప్పుడు చుట్టూ అర్జునుడు బాణాల వలయంతో ఆవృతమై, మానవులకు అందని ఆయుధాలు ప్రయోగిస్తున్నాడు అని చూశాము.
సమావృతా దిశో దృష్ట్వా పాణ్డవేన శితైః శరైః। ధనంజయసఖాఽఽత్మానం దర్శయామాస వై తదా
పాండవుడు鋒మైన బాణాలతో అన్ని దిక్కులను కప్పేసినప్పుడు, ధనంజయుని మిత్రుడు తన అసలైన రూపాన్ని చూపించాడు.
చిత్రసేనః పాణ్డవేన సమాశ్లిష్య పరస్పరమ్। కుశలం పరిపప్రచ్ఛ తైః పృష్టశ్చాప్యనామయమ్
చిత్రసేనుడు పాండవునితో ఆలింగనం చేసుకుని, ఇద్దరూ పరస్పరం క్షేమం అడిగి తెలుసుకున్నారు. వారు కూడా వారి ఆరోగ్యం గురించి అడిగారు.
తే సమేత్య తథాఽన్యోన్యం సన్నాహాన్విప్రముచ్య చ। ఏకీభూతాస్తతో వీరా గన్ధర్వాః సహ పాణ్డవైః
అలా కలిసిన వీరులు, తమ కవచాలు విప్పి, గంధర్వులు పాండవులతో కలిసి ఒక్కటయ్యారు.
పరస్పరం సమాగమ్య ప్రీత్యా పరమయా యుతౌ'। అపూజయేతామన్యోన్యం చిత్రసేనధనంజయౌ
చిత్రసేనుడు, ధనంజయుడు పరస్పరం ఎంతో ప్రేమతో కలసి, ఒకరిని ఒకరు గౌరవించారు.
చిత్రసేనం సమాగమ్య ప్రహసన్నర్జునస్తదా। ఇదం వచనమక్లీవమబ్రవీత్పరవీరహా
ఆ సమయంలో అర్జునుడు చిత్రసేనుని కలిసినప్పుడు చిరునవ్వుతో, ధైర్యంగా, శత్రువులను జయించినవాడిగా ఇలా అన్నాడు.
భ్రాతృనర్హసి మే వీర మోక్తుం గన్ధర్వసత్తమ। అనర్హధర్షణా హీమే జీవమానేషు పాణ్డుషు
వీరా! గంధర్వులలో శ్రేష్ఠుడవు నువ్వు, నా అన్నను విడిపించాలి. పాండవులు బ్రతికుండగా వారికి అవమానం తగదు.
ఏవముక్తస్తు గన్ధర్వః పాణ్డవేన మహాత్మనా। ఉవాచ యత్కర్ణ వయం మన్త్రయన్తో వినిర్గతాః
అలా మహాత్ముడైన పాండవుడు అడిగినప్పుడు, ఆ గంధర్వుడు ఇలా చెప్పాడు: 'కర్ణుని వల్ల మేము ఆలోచించి బయటకు వచ్చాము.'
స్థితోరాజ్యేచ్యుతాన్స్థానాచ్ఛ్రియాహీనాంశ్రియావృతః' ద్రష్టాస్మి నిఃసుఖాన్వీరాన్సదారాన్పాణ్డవానితి
'రాజ్యం పోయిన, స్థానాన్ని కోల్పోయిన, ఐశ్వర్యం లేని, అపకీర్తి పాలైన, భార్యలతో పాటు బాధపడుతున్న పాండవులను నేను చూడాలని అనుకున్నాను.'
తస్మిన్నుచ్చార్యమాణే తు గన్ధర్వేణ వచస్తథా। భూమేర్వివరమన్వైచ్ఛం ప్రవేష్టుం వ్రీడయాఽన్వితః
ఆ గంధర్వుడు అలా మాట్లాడుతున్నప్పుడు, నాకు చాలా సిగ్గుతో భూమిలో ఏదైనా రంధ్రం దొరికితే అందులోకి పోవాలని అనిపించింది.
యుధిష్ఠిరమథాగమ్ గన్ధర్వాః సహ పాణ్డవైః। అస్మద్దుర్మన్త్రితం తస్మై బద్ధాంశ్చాస్మాన్న్యవేదయన్
తర్వాత గంధర్వులు, పాండవులతో కలిసి యుధిష్ఠిరుని దగ్గరకు వచ్చి, మేము మన తప్పు వల్ల బంధించబడ్డామని చెప్పారు.
స్త్రీసమక్షమహం దీనో బద్ధః శత్రువశం గతః। యుధిష్ఠిరస్యోపహృతః కింను దుఃఖమతః పరమ్
స్త్రీల సమక్షంలో, శత్రువుల చేతిలో బంధించబడి, దురదృష్టవశాత్తు యుధిష్ఠిరుని ముందుకు తీసుకువచ్చిన నాకు, దీని కంటే పెద్ద దుఃఖమేముంటుంది?
యే మే నిరాకృతా నిత్యం రిపుర్యేషామహం సదా। తైర్మోక్షితోఽహం దుర్బుద్ధిర్దత్తం తైరేవ జీవితమ్
ఎప్పుడూ నేను తిరస్కరించినవారు, ఎప్పుడూ నా శత్రువులైనవారు, వాళ్లే నన్ను విడిపించారు. నా మూర్ఖమైన ప్రాణాన్ని వాళ్లే తిరిగి ఇచ్చారు.
ప్రాప్తః స్యాం యద్యహం వీర వధం తస్మిన్మహారణే। శ్రేయస్తద్భవితా మహ్యం నైవంభూతస్య జీవితమ్
ఆ మహా సంగ్రామంలో నేను మరణించి ఉంటే, ఈ స్థితిలో బ్రతకడం కన్నా అది నాకు మేలుగా ఉండేది.
భవేద్యశః పృథివ్యాం మే ఖ్యాతం గన్ధర్వతో వధాత్। ప్రాప్తాశ్చ పుణ్యలోకాః స్యుర్మహేన్ద్రసదనేఽక్షయాః
గంధర్వుని చేతిలో నేను చనిపోయి ఉంటే, నా కీర్తి భూమంతా వ్యాపించేది, మహేంద్రుని లోకాల్లో శాశ్వతమైన పుణ్యలోకాలు నాకు లభించేవి.
యత్త్వద్య మే వ్యవసితం తచ్ఛృణుధ్వం నరర్షభాః। ఇహ ప్రాయముపాసిష్యే యూయం వ్రజత వై గృహాన్। భ్రాతరశ్చైవ మే సర్వే యాన్త్వద్య స్వపురం ప్రతి
నరశ్రేష్ఠులారా! నేను ఇప్పుడు నిర్ణయించుకున్నది వినండి: నేను ఇక్కడ ఉపవాసదీక్ష చేస్తాను. మీరు అందరూ ఇళ్లకు వెళ్లండి. నా అన్నదమ్ములు కూడా నేడు మన ఊరికి వెళ్లిపోవాలి.
కర్ణప్రభృతయశ్చైవ సుహృదో బాన్ధవాశ్చ యే। దుఃశాసనం పురస్కృత్య ప్రయాన్త్వద్య పురం ప్రతి
కర్ణుడు, నా మిత్రులు, బంధువులు, దుఃశాసనుని ముందుగా పెట్టుకుని, నేడు ఊరికి వెళ్లిపోవాలి.
న హ్యహం సంప్రయాస్యామి పురం శత్రునిరాకృతః। శత్రుమానాపహో భూత్వా సుహృదాం మానకృత్తథా
శత్రువుల చేత అవమానించబడి, మిత్రులకు అపకీర్తి కలిగించిన నేను, ఊరికి తిరిగి వెళ్లను.
కామం రణశిరస్యద్య శత్రుభిర్వై విమానితః'। స సుహృచ్ఛోకదో జాతః శత్రూణాం హర్వర్ధనః। వారణాహ్వయమాసాద్య కిం వక్ష్యామి జనాధిపమ్
ఈ రోజు యుద్ధరంగంలో శత్రువుల చేత అవమానించబడి, మిత్రులకు దుఃఖాన్ని, శత్రువులకు ఆనందాన్ని కలిగించిన నేను, హస్తినాపురానికి వెళ్లి రాజును ఏమంటాను?
భీష్మద్రోణౌ కృపద్రౌణీ విదురః సంజయస్తథా। బాహ్లీకః సౌమదత్తిశ్చ యే చాన్యే వృద్ధసంమతాః
భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృప, అశ్వత్థామ, విదురుడు, సంజయుడు, బాహ్లికుడు, సౌమదత్తి మరియు ఇతర వృద్ధులు, ఎవరికీ గౌరవం ఉన్నదో వారు—
బ్రాహ్మణాః శ్రేణిముఖ్యాశ్చ తథోదాసీనవృత్తయః। కిం మాం వక్ష్యంతి కిం చాపి ప్రతివక్ష్యామి తానహం
బ్రాహ్మణులు, వృత్తిదారుల నాయకులు, అలాగే నిష్పక్షపాతంగా ఉండేవారు — వీరు నన్ను చూసి ఏమంటారు? వారికి నేను ఏమని సమాధానం చెప్పగలను?
రిపూణాం శిరసి స్థిత్వా తథా విక్రమ్య చోరసి। ఆత్మదోషాత్పరిభ్రష్టః కథం వక్ష్యామి తానహమ్
శత్రువుల తలపై నిలబడి, యుద్ధంలో ధైర్యంగా పోరాడిన నేను, ఇప్పుడు నా తప్పుల వల్ల ధర్మాన్ని కోల్పోయిన ఈ స్థితిలో, వారికి నేను ఏమని చెప్పగలను?