తస్యాభిపతతస్తూర్ణం గదాహస్తస్య సంయుగే। గదాం సర్వాయసీం పార్థః శరైశ్చిచ్ఛేద సప్తధా
ఆ యుద్ధంలో చిత్రసేనుడు గదను చేతబట్టి వేగంగా దూసుకొస్తుండగా, పార్థుడు తన బాణాలతో ఆ ఇనుప గదను ఏడు ముక్కలుగా కోసేశాడు.
స గదాం బహుధా దృష్ట్వా కృత్తాం బాణైస్తరస్వినా। సంవృత్య విద్యయాఽఽత్మానం యోధయామాస పాణ్డవం
తన గదను అర్జునుడి బాణాలు ఎన్నో ముక్కలుగా చేసేసినదాన్ని చూసి, చిత్రసేనుడు మాయతో తనను దాచుకొని పాండవునితో యుద్ధం కొనసాగించాడు.
అస్త్రాణఇ తస్య దివ్యాని సంప్రయుక్తాని సర్వశః। దివ్యైరస్త్రైస్తదా వీరః పర్యవారయదర్జునః
ఆయన ప్రయోగించిన అన్ని దివ్యాస్త్రాలను అర్జునుడు కూడా దివ్యాస్త్రాలతో ఎదుర్కొన్నాడు.
స వార్యమాణస్తైరస్త్రైరర్జునేన మహాత్మనా। గన్ధర్వరాజో బలవాన్మాయయాఽన్తర్హితస్తదా
అర్జునుడు ఆ దివ్యాస్త్రాలతో అతన్ని అడ్డుకున్నప్పటికీ, గంధర్వుల రాజు చిత్రసేనుడు మాయతో అదృశ్యమయ్యాడు.
అన్తర్హితం తమాలక్ష్య ప్రహరన్తమథార్జునః। తాడయామాస ఖచరైర్దివ్యాస్త్రప్రతిమన్త్రితైః
చిత్రసేనుడు కనిపించకపోయినా, దాడి చేస్తుండడాన్ని గమనించిన అర్జునుడు, ఆకాశంలో ప్రయాణించే దివ్య మంత్రబలంతో కూడిన బాణాలతో అతనిపై ప్రయోగించాడు.
అన్తర్ధానవధం చాస్య చక్రే క్రుద్ధోఽర్జునస్తదా। శబ్దవేషం సమాశ్రిత్య బహురూపో ధనంజయః
అప్పుడా అర్జునుడు కోపంతో, శబ్దాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని అనేక రూపాలు ధరించి, కనిపించని శత్రువును సంహరించేందుకు ప్రయత్నించాడు.
రస వధ్యమానస్తైరస్త్రైరర్జునేన మహాత్మనా। తతోఽస్య దర్శయామాస తదాఽఽత్మానం ప్రియః సఖా
అర్జునుడు ప్రయోగించిన ఆస్త్రాలతో బాధపడుతూ, చిత్రసేనుడు తన ప్రియ మిత్రుడైన అర్జునుకి తనను ప్రత్యక్షంగా చూపించాడు.
చిత్రసేనస్తథోవాచ సఖాయం యుధి విద్ధి మామ్। చిత్రసేనమథాలక్ష్య సఖాయమితి విస్మితః
అప్పుడు చిత్రసేనుడు యుద్ధంలో, 'నన్ను నీ మిత్రుడిగా తెలుసుకో' అని అన్నాడు. అర్జునుడు చిత్రసేనుడిని తన మిత్రుడిగా గుర్తించి ఆశ్చర్యపోయాడు.
సంజహారాస్త్రమథం తత్ప్రసృష్టం పాణ్డవర్షభః
అప్పుడు పాండవులలో శ్రేష్ఠుడు అర్జునుడు వదిలిన ఆస్త్రాన్ని వెనక్కు తీసుకున్నాడు.
దృష్ట్వా తు పాణ్డవాః సర్వే సంహృతాస్త్రం ధనంజయమ్। సంజహ్రుః ప్రద్రుతానశ్వాఞ్శరవేగాన్ధనూంషి చ
ధనంజయుడు తన ఆస్త్రాన్ని ఉపసంహరించడాన్ని చూసి, పాండవులందరూ పరుగెత్తిపోయిన తమ గుర్రాలను, విల్లులను తిరిగి పిలిపించుకున్నారు.
చిత్రసేనశ్చ భీమశ్చ సవ్యసాచీ యమావపి। పృష్ట్వా కౌశలమన్యోన్యం రథేష్వేవావతస్థిరే
చిత్రసేనుడు, భీముడు, అర్జునుడు, అశ్వినీదేవతలు పరస్పరం క్షేమాన్ని అడిగి, తమ రథాలపై నిలబడి ఉన్నారు.
తతోఽర్జునశ్చిత్రసేనం ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్। మధ్యే గన్ధర్వసైన్యానాం మహేష్వాసో మహాద్యుతిః
అప్పుడు అర్జునుడు గంధర్వ సైన్యమధ్యంలో ఉన్న మహాశక్తిశాలి ధనుర్ధారి చిత్రసేనుని చూస్తూ నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.
కిం తే వ్యవసితం వీర కౌరవాణాం వినిగ్రహే। కిమర్థం చ సదారోఽయం నిగృహీతః సుయోధనః
'వీరా! కౌరవులను అడ్డుకోవడంలో నీ ఉద్దేశ్యం ఏమిటి? సుయోధనుడు తన భార్యలతో కలిసి ఎందుకు బంధించబడ్డాడు?'
విదితోఽయమభిప్రాయస్తత్రస్థేన దురాత్మనః। ఇన్ద్రేణ ధార్తరాష్ట్రస్య సకర్ణస్య ధనంజయ
'ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు కర్ణుడితో కలసి చేసిన దురాలోచనను ఇంద్రుడు తెలుసుకున్నాడు, ఓ ధనంజయా!'
వనస్థాన్భవతో జ్ఞాత్వా క్లిశ్యమానాననర్హవత్। సమస్థో విషమస్థాంస్తాన్ద్రక్ష్యామీత్యనవస్థితాన్
'మీరు అరణ్యంలో ఉండి అనర్హంగా బాధపడుతున్నారని తెలుసుకొని, ఇంద్రుడు ఎప్పుడో ఉన్నవారిని కష్టంలో ఉన్నవారిగా చూడాలని కోరుకున్నాడు.'
ఇమేఽవహసితుం ప్రాప్తా ద్రౌపదీం చ యశస్వినీమ్। జ్ఞాత్వా చికీర్షితం చైషాం మామువాచ సురేశ్వరః
'ఈ వారు మహాత్మా ద్రౌపదిని అవమానించేందుకు వచ్చారు. వారి ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకొని దేవేంద్రుడు నన్ను ఆ విషయాన్ని చెప్పాడు.'
గచ్ఛ దుర్యోధనం బద్ధ్వా సహామాత్యమిహానయ। ధనంజయశ్చ తే రక్ష్యః రసహ భ్రాతృభిరాహవే
పోయి, దుర్యోధనుని అతని మంత్రులతో కలిసి బంధించి ఇక్కడికి తీసుకురా. అయితే, యుద్ధంలో ధనంజయుని అతని అన్నదమ్ములతో కలిసి నీవు కాపాడాలి.
స చ ప్రియః సఖా తుభ్యం శిష్యశ్ తవ పాణ్డవః। వచనాద్దేవరాజస్ తతోఽస్మీహాగతో ద్రుతమ్
అతడు నీకు ప్రియమైన స్నేహితుడు, నీ శిష్యుడు కూడా. ఆ పాండవుడు. దేవేంద్రుని ఆజ్ఞతో నేను త్వరగా ఇక్కడికి వచ్చాను.
అయం దురాత్మా బద్ధశ్చ గమిష్యామి సురాలయమ్। నేష్యామ్యేనం కదురాత్మానం పాకశాసనశాసనాత్
ఈ దుష్టుడు ఇప్పుడు బంధించబడ్డాడు. నేను దేవతల లోకానికి వెళ్ళిపోతాను. వజ్రాయుధధారి ఆదేశంతో ఈ దుర్మార్గుణ్ణి తీసుకెళ్తాను.
ఉత్సృజ్యతాం చిత్రసేన భ్రాతాఽస్మాకం సుయోధనః। ధర్మరాజస్య సందేశాన్మమ చేదిచ్ఛసి ప్రియమ్
చిత్రసేనా! మా సోదరుడైన సుయోధనుని విడిచిపెట్టు. ధర్మరాజు ఆజ్ఞను నీవు నెరవేర్చాలని, నాకు ఇష్టంగా ఉండాలని అనుకుంటే అలా చేయు.
పాపోఽయం నిత్యసందుష్టో న విమోక్షణమర్హతి। ప్రలబ్ధా ధర్మరాజస్య కృష్ణాయాశ్చ ధనంజయ
ఈ పాపి ఎప్పుడూ చెడ్డదారిలోనే ఉంటాడు. ఇతడు విడిపోవడానికి అర్హుడు కాదు. ఇతడు ధర్మరాజును, కృష్ణను, ధనంజయుని అవమానించాడు.
నేదం చికీర్షితం తస్ కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః। జానాతి ధర్మరాజో హి శ్రుత్వా కురు యథేచ్ఛసి
కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు ఇలా చేయాలని కోరుకోలేదు. ధర్మరాజు ధర్మాన్ని బాగా తెలుసు. అతడు విన్నాడు. నీవు నీ ఇష్టానుసారం చేయవచ్చు.
తే సర్వ ఏవ రాజనమభిజగ్ముర్యుధిష్ఠిరమ్। అభిగమ్య చ తత్సర్వం శశంసుస్తస్య చేష్టితమ్
వారు అందరూ రాజు యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వచ్చి, జరిగిన సంగతులన్నీ అతనికి వివరంగా చెప్పారు.
అజాతశత్రుస్తచ్ఛ్రుత్వా గన్ధర్వస్య వచస్తదా। మోక్షయామాస తాన్సర్వాన్గన్ధర్వాన్ప్రశశంస చ
అజాతశత్రువు ఆ సమయంలో గంధర్వుని మాటలు విని, అక్కడ ఉన్న గంధర్వులను అందరినీ విడిపెట్టి వారిని ప్రశంసించాడు.
చిత్రసేనస్తదా వాక్యమువాచ ప్రౌఢయా గిరా। ముఞ్చధ్వంసానుజామాత్యం సదారం చ సుయోధనమ్
ఆ సమయంలో చిత్రసేనుడు ధైర్యంగా ఇలా అన్నాడు: 'సుయోధనుని, అతని తమ్ముడిని, మంత్రులను, భార్యలను విడిపెట్టండి.'
గన్ధర్వాస్తు వచః శ్రుత్వా చిత్రసేనస్య వై ద్రుతమ్। రాజానం మోచయామాసుర్బద్ధం నిగడబన్ధనైః
చిత్రసేనుని మాట విని, గంధర్వులు వెంటనే బంధనాల్లో ఉన్న రాజును విడిపెట్టారు.
సదారం సానుగామాత్యం బాలజాలమయేన యే। లుఛన్తశ్చాపి తే సర్వే యుధిష్ఠిరసమీపతః
భార్యలు, అనుచరులు, మంత్రులు, పిల్లలు అందరూ బంధనాల నుంచి విడిపడి యుధిష్ఠిరుని దగ్గరకు వచ్చారు.
పతితా లజ్జితాశ్చైవ తస్థుశ్చాధోముఖాస్తదా। యుధిష్ఠిరోపి దయయా తాన్సమీక్ష్య తథాగతాన్
వారు పడిపోయి, సిగ్గుతో తలవంచి నిలబడ్డారు. యుధిష్ఠిరుడు వారిని అలా చూసి, దయతో చూశాడు.
దిష్ట్యా భవద్భిర్బలిభిః శక్తైః సర్వైర్న హింసితః। దుర్వృత్తో ధార్తరాష్ట్రోఽయం సామాత్యజ్ఞాతిబాన్ధవః
మీరు అందరూ బలవంతులైనా, ధృతరాష్ట్రుని చెడ్డ కుమారుడిని, అతని మంత్రులను, బంధువులను, స్నేహితులను ఎవరూ హింసించకపోవడం అదృష్టం.
ఉపకారో మసాంస్తాత కృతోఽయం మమ ఖేచర। కులం న పరిభూతం మే మోక్షేణాస్య దురాత్మనః
ఓ ఆకాశవాసీ! మీరు నాకు చేసిన ఈ ఉపకారం వల్ల మా కుటుంబానికి ఈ దుష్టుని విడిపెట్టడంవల్ల అపమానం కలగలేదు.