ఏతస్మిన్నన్తరే రాజంశ్చిత్రసేనేన వై హృతః। విలలాప సుదుఃఖార్తో నీయమానః సుయోధనః
ఇంతలో రాజా, చిత్రరథుడు సుయోధనుడిని పట్టుకుని తీసుకెళ్తుండగా, అతడు తీవ్ర దుఃఖంతో విలపించాడు.
యుధిష్ఠిర మహాబాహో సర్వధర్మభృతాంవర। సపుత్రాన్సహదారాంశ్చ గన్ధర్వేణ హృతాన్బలాత్
ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన మహాబాహువుతో యుదిష్ఠిరుడు, తన కుమారులు, భార్యలతో కలిసి గంధర్వుని చేత బలవంతంగా పట్టుబడ్డాడు.
పాణ్డుపుత్ర మహాబాహో కౌరవాణాం యశస్కర' సర్వధర్మభృతాం శ్రేష్ఠ గన్ధర్వేణ హృతం బలాత్। రక్షస్వ పురుషవ్యాఘ్ర యుధిష్ఠిర మహాయశః
పాండు కుమారుడా, కౌరవులకు కీర్తిని తెచ్చినవాడా, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో ఉత్తముడా, మహాయశస్వి యుదిష్ఠిరుడు గంధర్వుని చేత పట్టుబడ్డాడు. పురుషశార్దూలా, అతడిని రక్షించు.
భ్రాతరం తే మహాబాహో బద్ధ్వా నయతి మామయమ్। దుశ్శాసనం దుర్విషహం దుర్ముఖం దుర్జయం తథా
మహాబాహువుతో నీ అన్నను, దుశ్శాసనుడు, దుర్విషహుడు, దుర్ముఖుడు, దుర్జయుడిని ఈయన కట్టేసి తీసుకెళ్తున్నాడు.
బద్ధ్వా హరన్తి గన్ధర్వా అస్మాన్దారాంశ్చ సర్వశః। అనుధావత మాం క్షిప్రం రక్షధ్వం పురుషోత్తమాః
గంధర్వులు మమ్మల్ని బంధించి, మన భార్యలను మొత్తం తీసుకెళ్తున్నారు. మీరు వెంటనే నన్ను అనుసరించి, మమ్మల్ని రక్షించండి, ఓ ఉత్తమ పురుషులారా!
యమౌ మామనుధావేతాం రక్షార్థం మమ సాయుధౌ। కురువంశస్య సుమహదయశః ప్రాప్తమీదృశమ్। వ్యపోహయధ్వం గన్ధర్వాఞ్జిత్వా వీర్యేణ పాణ్డవాః
యమునందనులు ఇద్దరూ ఆయుధాలతో నన్ను రక్షించేందుకు వెంట రావాలి. కురు వంశానికి ఇంత గొప్ప పేరు వచ్చింది. పాండవులారా, మీ పరాక్రమంతో గంధర్వులను ఓడించి, వారిని తరిమెయ్యండి.
ఏవం విలపమానస్య కౌరవస్యార్తయా గిరా। శ్రుత్వా విలాపం సంభ్రాన్తో ఘృణయాఽభిపరిప్లుతః
కౌరవుడు బాధతో విలపిస్తూ పిలిచిన మాటలు యుధిష్ఠిరుడు విని, అతని మనసు దయతో నిండిపోయి, కలవరపడ్డాడు.
యుధిష్ఠిరః పునర్వాక్యం భీమసేనమథాబ్రవీత్। సుయోధనస్య మోక్షాయ ప్రయతధ్వమతన్ద్రితాః
తర్వాత యుధిష్ఠిరుడు భీమసేనునితో ఇలా అన్నాడు: 'సుయోధనుడిని విడిపించేందుకు మీరు శ్రద్ధగా ప్రయత్నించండి.'
క ఇవార్యో దయేత్ప్రాణానభిధావేతి చోదితః। ప్రాఞ్జలం శరణాపన్నం దృష్ట్వా శత్రుమపి ధ్రువమ్
ఎవరైనా మంచి మనిషి, ఇలా వేడుకుంటే, చేతులు జోడించి శరణు కోరిన శత్రువునైనా, తన ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి సహాయం చేయకుండా ఉంటాడా?
వరప్రదానం రాజ్యం చ పుత్రజన్మ చ పాణ్డవాః। శత్రోశ్చ మోక్షణం క్లేశాస్త్రీణి చైకం చ తత్సమమ్
పాండవులారా, వరం ఇవ్వడం, రాజ్యం ఇవ్వడం, కుమారుని జననం, శత్రువును విడిపించడం—ఈ మూడు, అలాగే ఇది ఒకటి, అన్నీ సమానంగా కష్టమైనవి.
న హ్యస్త్యధికమేతస్మాద్యదాపన్నః సుయోధనః। త్వద్బాహుబలమాశ్రిత్య జీవితం పరిమార్గతే
సుయోధనుడు ఇలాంటి అపదలో, నీ బాహుబలాన్ని ఆశ్రయించి తన ప్రాణాన్ని కాపాడాలని చూస్తున్నాడు. దీని కన్నా గొప్పది మరొకటి లేదు.
స్వయమేవ ప్రధావేయం యది న స్యాద్వృకోదర। వితతో మే క్రతుర్వీర న హి మేఽత్ర విచారణా
ఓ వృకోదరా, నా యజ్ఞకార్యం నడుస్తున్నది కాకపోతే, నేనే స్వయంగా వెళ్లేవాడిని. నాకు ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సామ్నైవ తు యథా భీమ మోక్షయేథాః సుయోధనమ్। తథా సర్వైరుపాయైస్త్వం యతేథాః కురునన్దన
భీమా, నువ్వు సాధ్యమైతే, సుయోధనుడిని మృదువుగా మాట్లాడి విడిపించు. అది సాధ్యపడకపోతే, కురునందనా, అన్ని మార్గాలతో ప్రయత్నించు.
న సామ్నా ప్రతిపద్యేత యది గన్ధర్వరాడసౌ। పరాక్రమేణ మృదునా మోక్షయేథాః సుయోధనమ్
గంధర్వరాజు మాటతో ఒప్పుకోకపోతే, మృదువైన శక్తితో సుయోధనుడిని విడిపించు.
అథాసౌ మృదుయుద్ధేన న ముఞ్చేద్భీమ కౌరవాన్। సర్వోపాయైర్పిమోచ్యాస్తే నిగృహ్య పరిపన్థినః
భీమా, మృదువైన యుద్ధంతో కూడా అతడు కౌరవులను విడిపించకపోతే, అడ్డుపడే వారిని జయించి, అన్ని మార్గాలతో వారిని విడిపించు.
ఏతావద్ధి మయా శక్యం సందేష్టుం వై వృకోదర। వైతానే కర్మణి తతే వర్తమానే చ భారత। `వరప్రదానం సుమహద్యాచకస్య ప్రకీర్తితమ్
ఓ వృకోదరా, నా యజ్ఞకార్యం జరుగుతున్నందువల్ల, ఇంతవరకే నేను చెప్పగలను. ఓ భారతా, దానం చేయడం యజ్ఞంలో ఎంతో గొప్పదిగా చెప్పబడింది.
అజాతసత్రోర్వచనం తచ్ఛ్రుత్వా తు ధనంజయః। ప్రతిజజ్ఞే గురోర్వాక్యం కౌరవాణాం విమోక్షణమ్
అజాతశత్రువు మాటలు విని, ధనంజయుడు గురువు ఆజ్ఞను పాటించి, కౌరవులను విడిపించేందుకు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
యది కకసామ్నా న మోక్ష్యన్తి గన్ధర్వా ధృతరాష్ట్రజాన్। అద్య గన్ధర్వరాజస్య భూమిః పాస్యతి శోణితమ్
గంధర్వులు ధృతరాష్ట్ర కుమారులను మృదువుగా విడిపించకపోతే, ఈరోజు గంధర్వరాజుని రక్తాన్ని భూమి త్రాగుతుంది.
అర్జునస్య తు తాం శ్రుత్వా ప్రతిజ్ఞాం సత్యవాదినః। కౌరవాణాం తదా రాజన్పునః ప్రత్యాగతం మనః
సత్యవాది అర్జునుని ప్రతిజ్ఞ విని, రాజా, కౌరవుల మనసులు మళ్లీ ధైర్యాన్ని పొందాయి.
యుధిష్ఠిరవచః శ్రుత్వా భీమసేనపురోగమాః। ప్రహృష్టవదనాః సర్వే సముత్తస్థుర్నరర్షభాః
యుధిష్ఠిరుని మాటలు విని, భీమసేనుడు ముందుండగా, అందరూ ఆనందంగా ముఖాలతో లేచారు.
అభేద్యాని తతః సర్వే సమనహ్యన్త భారత। జామ్బూనదవిచిత్రాణి కవచాని మహారథాః। ఆయుధాని చ దివ్యాని వివిధాని సమాదధుః
అందరూ గొప్ప యోధులు, బంగారు కవచాలు ధరించి, విభిన్నమైన దివ్యాయుధాలు పట్టుకున్నారు.
తే దంశితా రథైః సర్వే ధ్వజినః సశరాసనాః। పాణ్డవాః ప్రత్యదృశ్యన్త జ్వలితా ఇవపావకాః
వారు అందరూ అలంకరించబడి, రథాలపై ఎక్కి, జెండాలు, విల్లు పట్టుకుని, పాండవులు అగ్ని లాంటి తేజంతో కనిపించారు.
తాన్రథాన్సాధుసంపన్నాన్సంయుక్తాఞ్జవనైర్హయైః। ఆస్థాయ రథశార్దూలాః శీఘ్రమేవ యయుస్తతః
ఆ వీరులు బలమైన రథాలలో, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలను జోడించి, సిద్ధంగా ఎక్కి, వెంటనే అక్కడి నుంచి బయలుదేరారు.
తతః కౌరవసైన్యానాం ప్రాదురాసీన్మహాస్వనః। ప్రయాతాన్సహితాన్దృష్ట్వా పాణ్డుపుత్రాన్మహారథాన్
అప్పుడు కౌరవుల సైన్యంలో గొప్ప అరుపు వినిపించింది, ఎందుకంటే పాండవ కుమారులు, మహారథులు, అందరూ కలసి ముందుకు సాగిపోతున్నారని చూశారు.
జితకాశినశ్చ స్వచరాస్త్వరితాశ్చ మహారథాః। క్షణేనైవ వనే తస్మిన్సమాజగ్మురభీతవత్
విజయవంతమైన గంధర్వులు, వారి సైనికులు, వేగంగా పరిగెత్తే మహారథులు—all—ఆ అడవిలో క్షణంలోనే భయమేమీ లేకుండా చేరుకున్నారు.
న్యవర్తన్త తతః సర్వే గన్ధర్వా జితకాశినః। దృష్ట్వా రథగతాన్వీరాన్పాణ్డవాంశ్చతురో రణే
రథాలలో ఉన్న నలుగురు పాండవ వీరులను యుద్ధరంగంలో చూసి, కౌరవులను జయించిన ఆ గంధర్వులందరూ అక్కడి నుంచి వెనక్కు తగ్గారు.
తాంస్తు విభ్రాజితాన్దృష్ట్వా లోకపాలానివోద్యతాన్। వ్యూఢానీకా వ్యతిష్ఠన్త గన్ధమాదనవాసినః
వారు లోకపాలుల్లా ప్రకాశిస్తూ, యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్న పాండవులను చూసి, గంధమాదన పర్వతంలో నివసించే గంధర్వులు తమ సైన్యాన్ని అమర్చుకున్నారు.
రాజ్ఞస్తు వచనం శ్రుత్వా ధర్మపుత్రస్య ధీమతః। క్రమేణ మృదునా యుద్ధముపక్రాన్తం చ భారత
ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుని జ్ఞానపూర్వకమైన మాటలు విని, అక్కడ యుద్ధం క్రమంగా, మృదువుగా ప్రారంభమైంది, ఓ భారత.
న తు గన్ధర్వరాజస్య సైనికా మన్దచేతసః। శక్యన్తే మృదునా శ్రేయః ప్రతిపాదయితుం తదా
అయితే ఆ సమయంలో గంధర్వ రాజు సైనికులు, మాంద్యంగా ఉండి, మృదువైన మాటలతో మంచిదానికి ఒప్పించలేకపోయారు.
తతస్తాన్యుధి దుర్ధర్షాన్సవ్యసాచీ పరంతపః। సాన్త్వపూర్వమిదం వాక్యమువాచ ఖచరాన్రణే
అప్పుడు శత్రువులను భయపెట్టే అర్జునుడు, యుద్ధంలో గెలవడం కష్టమైన ఆ గంధర్వులను ముందుగా శాంతంగా పలకరించి ఇలా అన్నాడు.