ఏతానాస్థాయ వై యత్తా గన్ధర్వాన్యోద్ధుమాహవే। సుయోధనస్య మోక్షాయ ప్రయతధ్వమతనద్రితాః
ఈ రథాలను ఆశ్రయించి, ధైర్యంగా యుద్ధంలో గంధర్వులను ఎదుర్కొని, సుయోధనుడిని విడిపించేందుకు ప్రయత్నించండి.
పరైః పరిభవే ప్రాప్తే వయం పఞ్చోత్తరం శతమ్। పరస్పరవిరోధే తు వయం పఞ్చైవ తే శతమ్
ఇతరుల అవమానంలో మనం నూరు అయిదుగురం; కానీ మన మధ్య విభేదంలో మనం ఐదుగురం, మీరు నూరు మంది.
య ఏవ కశ్చిద్రాజన్యః శరణార్థమిహాగతమ్। పరం శక్త్యాభిరక్షేత కిం పునస్త్వం వృకోదర
ఎవరైనా క్షత్రియుడు ఆశ్రయం కోసం ఇక్కడికి వస్తే, తన శక్తిమేరకు అతడిని కాపాడాలి. మరి నిన్ను, వృకోదరా, ఎంతగా కాపాడాలి!
ఏవముక్తస్తు కౌన్తేయః పునర్వాక్యమభాషత। కోపసంరక్తనయనః పూర్వవైరమనుస్మరన్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, కుంతీ కుమారుడు కోపంతో కళ్లెర్రగా, పాత శత్రుత్వాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ మళ్లీ మాటలాడాడు.
పురా జతుగృహేఽనేన దగ్ధుమస్మాన్యుధిష్ఠిర। దుర్బుద్ధిర్హి కృతా వీర తదా దైవేన రక్షితాః
యుదిష్ఠిరా, ఒకసారి ఈ దుర్మార్గుడు మమ్మల్ని జాతుగృహంలో కాల్చాలని ప్రయత్నించాడు. కానీ ఆ సమయంలో మేము దైవకృపతో రక్షించబడ్డాం.
కాలకూటవిషం తీక్ష్ణం భోజనే మమ భారత। ఉప్త్వా గఙ్గాం లతాపాశైర్వైద్ధ్వా చ ప్రాక్షిపత్ప్రభో
భారతా, నా భోజనంలో కాలకూట విషం కలిపి, నన్ను లతలతో కట్టేసి గంగలో పడేశాడు ప్రభూ.
రసాతలం చ సంప్రాప్య తదా వాసుకిమఞ్జసా। తత్ర దృష్ట్వా తు రాజేన్ద్రపునః ప్రాప్తో మహీతలమ్
అప్పుడు నేనెర్రగానీ లోకానికి చేరి, అక్కడ వాసుకిని చూశాను. తరువాత రాజా, మళ్లీ భూమిపైకి వచ్చాను.
ద్యూతకాలేఽపికౌన్తేయ వృజినాని కృతని వై। ద్రౌపద్యాశ్చ పరాభర్శః కేశగ్రహణమేవ చ। వస్త్రాపహరణం చైవ సభామధ్యే కృతాని వై
కుంతీ కుమారుడా, జూద సమయంలో ఎన్నో అన్యాయాలు జరిగాయి. ద్రౌపదికి ఘోర అవమానం, జుట్టు పట్టడం, సభలో వస్త్ర హరణం—all జరిగినవి.
రాజ్యం చాచ్ఛిద్య రాజేన్ద్ర ఉక్తవాన్పరుషాణి నః। పురా కృతానాం పాపానాం ఫలం భుఙ్క్తే సుయోధనః
రాజా, మన రాజ్యాన్ని లాక్కొని, మాకు కఠినంగా మాట్లాడాడు. ఇప్పుడు సుయోధనుడు గతంలో చేసిన పాపాల ఫలితాన్ని అనుభవిస్తున్నాడు.
అస్మాబిరేవకర్తవ్యం ధార్తరాష్ట్రస్య నిగ్రహమ్। అన్యేన తు కృతం తద్వై మైత్ర్యమస్మాకమిచ్ఛతా। ఉపకారీ తు గన్ధర్వో మా రాజన్విమనా భవ
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని సంహరించాల్సింది మేమే. మరొకరు చేస్తే, అది మన స్నేహం కోసమే. గంధర్వుడు సహాయం చేస్తున్నాడు రాజా, మనసు బాధపడవద్దు.
ఏతస్మిన్నన్తరే రాజంశ్చిత్రసేనేన వై హృతః। విలలాప సుదుఃఖార్తో నీయమానః సుయోధనః
ఇంతలో రాజా, చిత్రరథుడు సుయోధనుడిని పట్టుకుని తీసుకెళ్తుండగా, అతడు తీవ్ర దుఃఖంతో విలపించాడు.
యుధిష్ఠిర మహాబాహో సర్వధర్మభృతాంవర। సపుత్రాన్సహదారాంశ్చ గన్ధర్వేణ హృతాన్బలాత్
ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన మహాబాహువుతో యుదిష్ఠిరుడు, తన కుమారులు, భార్యలతో కలిసి గంధర్వుని చేత బలవంతంగా పట్టుబడ్డాడు.
పాణ్డుపుత్ర మహాబాహో కౌరవాణాం యశస్కర' సర్వధర్మభృతాం శ్రేష్ఠ గన్ధర్వేణ హృతం బలాత్। రక్షస్వ పురుషవ్యాఘ్ర యుధిష్ఠిర మహాయశః
పాండు కుమారుడా, కౌరవులకు కీర్తిని తెచ్చినవాడా, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో ఉత్తముడా, మహాయశస్వి యుదిష్ఠిరుడు గంధర్వుని చేత పట్టుబడ్డాడు. పురుషశార్దూలా, అతడిని రక్షించు.
భ్రాతరం తే మహాబాహో బద్ధ్వా నయతి మామయమ్। దుశ్శాసనం దుర్విషహం దుర్ముఖం దుర్జయం తథా
మహాబాహువుతో నీ అన్నను, దుశ్శాసనుడు, దుర్విషహుడు, దుర్ముఖుడు, దుర్జయుడిని ఈయన కట్టేసి తీసుకెళ్తున్నాడు.
బద్ధ్వా హరన్తి గన్ధర్వా అస్మాన్దారాంశ్చ సర్వశః। అనుధావత మాం క్షిప్రం రక్షధ్వం పురుషోత్తమాః
గంధర్వులు మమ్మల్ని బంధించి, మన భార్యలను మొత్తం తీసుకెళ్తున్నారు. మీరు వెంటనే నన్ను అనుసరించి, మమ్మల్ని రక్షించండి, ఓ ఉత్తమ పురుషులారా!
యమౌ మామనుధావేతాం రక్షార్థం మమ సాయుధౌ। కురువంశస్య సుమహదయశః ప్రాప్తమీదృశమ్। వ్యపోహయధ్వం గన్ధర్వాఞ్జిత్వా వీర్యేణ పాణ్డవాః
యమునందనులు ఇద్దరూ ఆయుధాలతో నన్ను రక్షించేందుకు వెంట రావాలి. కురు వంశానికి ఇంత గొప్ప పేరు వచ్చింది. పాండవులారా, మీ పరాక్రమంతో గంధర్వులను ఓడించి, వారిని తరిమెయ్యండి.
ఏవం విలపమానస్య కౌరవస్యార్తయా గిరా। శ్రుత్వా విలాపం సంభ్రాన్తో ఘృణయాఽభిపరిప్లుతః
కౌరవుడు బాధతో విలపిస్తూ పిలిచిన మాటలు యుధిష్ఠిరుడు విని, అతని మనసు దయతో నిండిపోయి, కలవరపడ్డాడు.
యుధిష్ఠిరః పునర్వాక్యం భీమసేనమథాబ్రవీత్। సుయోధనస్య మోక్షాయ ప్రయతధ్వమతన్ద్రితాః
తర్వాత యుధిష్ఠిరుడు భీమసేనునితో ఇలా అన్నాడు: 'సుయోధనుడిని విడిపించేందుకు మీరు శ్రద్ధగా ప్రయత్నించండి.'
క ఇవార్యో దయేత్ప్రాణానభిధావేతి చోదితః। ప్రాఞ్జలం శరణాపన్నం దృష్ట్వా శత్రుమపి ధ్రువమ్
ఎవరైనా మంచి మనిషి, ఇలా వేడుకుంటే, చేతులు జోడించి శరణు కోరిన శత్రువునైనా, తన ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి సహాయం చేయకుండా ఉంటాడా?
వరప్రదానం రాజ్యం చ పుత్రజన్మ చ పాణ్డవాః। శత్రోశ్చ మోక్షణం క్లేశాస్త్రీణి చైకం చ తత్సమమ్
పాండవులారా, వరం ఇవ్వడం, రాజ్యం ఇవ్వడం, కుమారుని జననం, శత్రువును విడిపించడం—ఈ మూడు, అలాగే ఇది ఒకటి, అన్నీ సమానంగా కష్టమైనవి.
న హ్యస్త్యధికమేతస్మాద్యదాపన్నః సుయోధనః। త్వద్బాహుబలమాశ్రిత్య జీవితం పరిమార్గతే
సుయోధనుడు ఇలాంటి అపదలో, నీ బాహుబలాన్ని ఆశ్రయించి తన ప్రాణాన్ని కాపాడాలని చూస్తున్నాడు. దీని కన్నా గొప్పది మరొకటి లేదు.
స్వయమేవ ప్రధావేయం యది న స్యాద్వృకోదర। వితతో మే క్రతుర్వీర న హి మేఽత్ర విచారణా
ఓ వృకోదరా, నా యజ్ఞకార్యం నడుస్తున్నది కాకపోతే, నేనే స్వయంగా వెళ్లేవాడిని. నాకు ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సామ్నైవ తు యథా భీమ మోక్షయేథాః సుయోధనమ్। తథా సర్వైరుపాయైస్త్వం యతేథాః కురునన్దన
భీమా, నువ్వు సాధ్యమైతే, సుయోధనుడిని మృదువుగా మాట్లాడి విడిపించు. అది సాధ్యపడకపోతే, కురునందనా, అన్ని మార్గాలతో ప్రయత్నించు.
న సామ్నా ప్రతిపద్యేత యది గన్ధర్వరాడసౌ। పరాక్రమేణ మృదునా మోక్షయేథాః సుయోధనమ్
గంధర్వరాజు మాటతో ఒప్పుకోకపోతే, మృదువైన శక్తితో సుయోధనుడిని విడిపించు.
అథాసౌ మృదుయుద్ధేన న ముఞ్చేద్భీమ కౌరవాన్। సర్వోపాయైర్పిమోచ్యాస్తే నిగృహ్య పరిపన్థినః
భీమా, మృదువైన యుద్ధంతో కూడా అతడు కౌరవులను విడిపించకపోతే, అడ్డుపడే వారిని జయించి, అన్ని మార్గాలతో వారిని విడిపించు.
ఏతావద్ధి మయా శక్యం సందేష్టుం వై వృకోదర। వైతానే కర్మణి తతే వర్తమానే చ భారత। `వరప్రదానం సుమహద్యాచకస్య ప్రకీర్తితమ్
ఓ వృకోదరా, నా యజ్ఞకార్యం జరుగుతున్నందువల్ల, ఇంతవరకే నేను చెప్పగలను. ఓ భారతా, దానం చేయడం యజ్ఞంలో ఎంతో గొప్పదిగా చెప్పబడింది.
అజాతసత్రోర్వచనం తచ్ఛ్రుత్వా తు ధనంజయః। ప్రతిజజ్ఞే గురోర్వాక్యం కౌరవాణాం విమోక్షణమ్
అజాతశత్రువు మాటలు విని, ధనంజయుడు గురువు ఆజ్ఞను పాటించి, కౌరవులను విడిపించేందుకు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.
యది కకసామ్నా న మోక్ష్యన్తి గన్ధర్వా ధృతరాష్ట్రజాన్। అద్య గన్ధర్వరాజస్య భూమిః పాస్యతి శోణితమ్
గంధర్వులు ధృతరాష్ట్ర కుమారులను మృదువుగా విడిపించకపోతే, ఈరోజు గంధర్వరాజుని రక్తాన్ని భూమి త్రాగుతుంది.
అర్జునస్య తు తాం శ్రుత్వా ప్రతిజ్ఞాం సత్యవాదినః। కౌరవాణాం తదా రాజన్పునః ప్రత్యాగతం మనః
సత్యవాది అర్జునుని ప్రతిజ్ఞ విని, రాజా, కౌరవుల మనసులు మళ్లీ ధైర్యాన్ని పొందాయి.
యుధిష్ఠిరవచః శ్రుత్వా భీమసేనపురోగమాః। ప్రహృష్టవదనాః సర్వే సముత్తస్థుర్నరర్షభాః
యుధిష్ఠిరుని మాటలు విని, భీమసేనుడు ముందుండగా, అందరూ ఆనందంగా ముఖాలతో లేచారు.