సమస్థో విషమస్థాన్హి దుర్హృదో యోఽభివీక్షతే। జగతీస్థనివాద్రిస్థః కిమతః పరమం సుఖమ్
ఎవరైనా శత్రువులు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు తాను స్థిరంగా ఉండి వారిని చూస్తే, అది పర్వతంపై నిలబడి లోకాన్ని చూసిన ఆనందం లాంటిది. దానికంటే గొప్ప సుఖం ఇంకేముంటుంది?
న పుత్రధనలాభేన న రాజ్యేనాపి విన్దతి। ప్రీతిం నృపతిశార్దూల యామమిత్రాధదర్శనాత్
రాజులలో సింహమా, శత్రువులు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు వారిని చూడడం వల్ల వచ్చే ఆనందం, కొడుకులు, ధనం, రాజ్యం వచ్చిన ఆనందంతో సమానం కాదు.
కింను తస్య సుఖం న స్యాదాశ్రమే యో ధనంజయమ్। అభివీక్షేత సిద్ధార్థో వల్కలాజినవాససమ్
అశ్రమంలో నివసిస్తూ, విజయవంతుడైన ధనంజయుడు వల్కలాలు, మృగచర్మం ధరించి ఉన్నాడని చూస్తే, ఆ మనిషికి ఎలాంటి సుఖం రాదో చెప్పండి.
సువాససో హి తే భార్యా వల్కలాజినసంవృతామ్। పశ్యన్తు దుఃఖితాం కృష్ణాం సా చ నిర్విద్యతాం పునః
మీ భార్యలు అందంగా అలంకరించుకుని ఉండగా, వారు దుఃఖంతో వల్కలాలు, మృగచర్మం ధరించిన కృష్ణను చూస్తారు. ఆమె మళ్లీ మనస్తాపానికి లోనవుతుంది.
వినిన్దతాం తథాఽత్మానం జీవితం చ ధనచ్యుతమ్। `దారాణాం తే శ్రియం దృష్ట్వా దీప్తామద్య జనాధిపా
రాజా, మీ భార్యల ఐశ్వర్యాన్ని చూసి, వారు ధనం కోల్పోయి, తమను తాము, తమ జీవితం తక్కువగా భావించాలి.
న తథా హి సభామధ్యే తస్యా భవితుమర్హతి। వైమనస్యం యథా దృష్ట్వా తవ భార్యాః స్వలంకృతాః
సభలో ఆమెకు వచ్చిన బాధ కన్నా, మీ భార్యలు అలంకారాలతో ఉన్నదాన్ని చూసినప్పుడు కలిగే మనస్తాపం మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఏవముక్త్వా తు రాజానం కర్ణః శకునినా సహ। తూష్ణీం బభూవతురుభౌ వాక్యాన్తే జనమేజయ
ఇలా రాజుతో చెప్పిన తర్వాత, కర్ణుడు శకునితో కలిసి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, జనమేజయ.
కర్ణస్య వచనం శ్రుత్వా రాజా దుర్యోధనస్తతః। హృష్టో భూత్వాపునర్దీనో రాధేయమిదమబ్రవీత్
కర్ణుని మాటలు విని, దుర్యోధనుడు మొదట ఆనందపడి, మళ్లీ బాధపడి, రాధేయుడితో ఇలా అన్నాడు.
బ్రవీషి యదిదం కర్ణ సర్వం మనసి మే స్థితమ్। న త్వభ్యనుజ్ఞాం లప్స్యామి గమనే యత్రపాణ్డవాః
కర్ణా, నీవు చెప్పింది అన్నీ నా మనసులోనే ఉన్నాయి. కానీ పాండవులు ఉన్న చోటికి వెళ్లేందుకు అనుమతి నాకు రాదు.
పరిదేవతి తాన్వీరాన్ధృతరాష్ట్రో మహీపతిః। మన్యతేఽభ్యధికాంశ్చాపి తపోయోగేన పాణ్డవాన్
ధృతరాష్ట్రుడు ఆ వీరులను గురించి విచారిస్తుంటాడు. పాండవులు తపస్సు వల్ల మమ్మల్ని మించారని కూడా భావిస్తాడు.
అథవాఽప్యనుబుధ్యేత నృపోఽస్మాకం చికీర్షితమ్। ఏతామప్యాయతిం రక్షన్నాభ్యనుజ్ఞాతుమర్హతి
లేదా, రాజు మన ఉద్దేశాన్ని గ్రహించి, ఈ బంధాన్ని కాపాడాలని భావించి, మనకు అనుమతి ఇవ్వకపోవచ్చు.
న హి ద్వైతవనే కించిద్విద్యతేఽన్యత్ప్రయోజనమ్। ఉన్మాథనమృతే తేషాం వనస్థానామపి ద్విషామ్
ద్వైతవనంలో మన శత్రువులు ఉండగా, వారిని బాధించడమే తప్ప, ఇంకేమీ ముఖ్యమైన పని లేదు.
జానాసిహి యథా క్షత్తా ద్యూతకాల ఉపస్థితే। అబ్రవీద్యచ్చ మాం త్వాం చ సౌబలం వచనం తదా
నీవు బాగా గుర్తు పెట్టుకో, పాశాక్రీడ సమయం వచ్చినప్పుడు, రథసారధి నన్నూ, నిన్నూ, శౌబలుడినీ ఏ మాటలు అన్నాడో.
తానిసర్వాణి వాక్యాని యచ్చాన్యత్పరిదేవితమ్। విచిన్త్య నిశ్చయ గచ్ఛే గమనాయేతరాయ వా
ఆ మాటలన్నిటినీ, ఇంకా ఎవరు ఏం బాధపడ్డారో కూడా, బాగా ఆలోచించు. వెళ్ళాలా వద్దా అనేది నిశ్చయించు.
మమాపి హిమహాన్హర్షో యదహం భీమఫల్గునౌ। క్లిష్టావరణ్యే పశ్యేయం కృష్ణయా సహితావితి
నాకు మంచుకొండల్లో ఎంత ఆనందం కలిగినా, అరణ్యంలో కష్టపడి తిరుగుతున్న భీముడు, అర్జునుడు, కృష్ణతో కలసి ఉన్న దృశ్యం చూసినంత సంతోషం కలగదు.
న తథా హ్యాప్నుయాం ప్రీతిమవాప్య వసుధామిమామ్। దృష్ట్వా యథా పాణ్డుసుతాన్వల్కలాజినవాససః
ఈ భూమంతా సంపాదించినా, వల్కలాలు, మృగచర్మాలు ధరించిన పాండవులను చూసినంత ఆనందం నాకు కలగదు.
కింను స్యాదధికం తస్మాద్యదహం ద్రుపదాత్మజామ్। ద్రౌపదీం కర్ణ పశ్యేయం కాషాయవసనాం వనే
కర్ణా! ద్రుపదుని కుమార్తె అయిన ద్రౌపదీ, అరణ్యంలో గోధుమ రంగు వస్త్రాలు ధరించి కనిపిస్తే, దానికంటే గొప్పది ఇంకేముంటుంది?
యది మాం దర్మరాజశ్చ భీమసేనశ్చ పాణ్డవః। యుక్తం రపరమయా లక్ష్మ్యా పశ్యేతాం జీవితం భవేత్
ధర్మరాజు, భీమసేనుడు, గొప్ప అదృష్టంతో నన్ను చూసినట్లయితే, నా జీవితం సార్థకమవుతుంది.
ఉపాయం న తు పశ్యామి యేన గచ్ఛేమ తద్వనమ్। యథాచాభ్యనుజానీయాద్గచ్ఛన్తం మాం మహీపతిః
మనమంతా ఆ అరణ్యానికి వెళ్ళేలా రాజు అనుమతిస్తాడేమో అనే మార్గం నాకు కనబడటం లేదు.
స సౌబలేన సహితస్తథా దుఃశాసనేన చ। ఉపాయం పశ్య రనిపుణం యేన గచ్ఛేమ తద్వనమ్
శౌబలుడితో, దుఃశాసనుడితో కలసి, మనం ఆ అరణ్యానికి వెళ్ళగలిగే సరైన మార్గం ఏదో చూడు.
అహమప్యనుగచ్ఛామి గమనాయేతరాయ చ। కల్యమేవ గమిష్యామి సమీపం పార్థివస్య హ
వెళ్ళాలా వద్దా అన్నది ఏదైనా, నేనూ మీతో వస్తాను. త్వరలోనే రాజును దగ్గరగా కలుస్తాను.
మయి తత్రోపవిష్టే తు భీష్మే చ కురుసత్తమే। ఉపాయో యో భవేద్దృష్టస్తం బ్రూయాః సహసౌబలః
నేను అక్కడ కూర్చున్నపుడు, కురువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు కూడా ఉన్నపుడు, ఏదైనా మార్గం కనబడితే, శౌబలుడితో కలసి చెప్పు.
తతో భీష్మస్య రాజ్ఞశ్చ నిశమ్య రగమనం ప్రతి। వ్యవసాయం కరిష్యేఽహమనునీయ పితామహమ్
ఆ తరువాత భీష్ముడు, రాజు ప్రయాణం గురించి ఏం చెబుతారో విని, నేను పెద్దవారిని ఒప్పించి నిర్ణయం తీసుకుంటాను.
తథేత్యుక్త్వా తు తే సర్వేగ్మురావసథాన్ప్రతి। వ్యుషితాయాం రజన్యాం తు కర్ణో రాజానమభ్యయాత్
అవును అని అందరూ చెప్పి తమ తమ గదులకు వెళ్లారు. రాత్రి గడిచిన తరువాత, కర్ణుడు రాజును కలిసేందుకు వచ్చాడు.
తతో దుర్యోధనం కర్ణః ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్। ఉపాయః పరిదృష్టోఽయం తం నిబోధజనేశ్వర
అప్పుడు కర్ణుడు నవ్వుతూ దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఒక మార్గం దొరికింది, రాజా! విను.'
ఘోషా ద్వైతవనే సర్వేత్వత్ప్రతీక్షా నరాధిప। ఘోషయాత్రాపదేశేన గమిష్యామో న సంశయః
రాజా! ద్వైతవనంలో ఉన్న గొల్లెలు అందరూ నిన్ను ఎదురు చూస్తున్నారు. గొల్లెల పర్యటన పేరుతో మనం అక్కడికి వెళ్దాం; ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఉచితం హి సదా గన్తుం ఘోషయాత్రాం విశాంపతే। ఏవం చేత్త్వాం పితా రాజన్సమనుజ్ఞాతుమర్హతి
ప్రజలలో ప్రభువా! గొల్లెల పర్యటనకు వెళ్ళడం ఎప్పుడూ సముచితమే. ఇలా చేస్తే నీ తండ్రి రాజు తప్పక అనుమతి ఇస్తాడు.
తథా కథయమానౌ తు ఘోషయాత్రావినిశ్చయమ్। గాన్ధారరాజః శకునిరిత్యువాచ హసన్నివ
వారు గొల్లెల పర్యటన గురించి మాట్లాడుతుండగా, గాంధారరాజు శకుని నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.
ఉపాయోఽయంమయా దృష్టో గమనాయ నిరామయః। అనుజ్ఞాస్యతినో రాజా చోదయిష్యతి చాప్యుత
'ఈ ప్రయాణానికి అడ్డంకులు లేని మార్గం నేనూ చూశాను. రాజు అనుమతి ఇస్తాడు, ఇంకా ప్రోత్సహిస్తాడు కూడా.'
ఘోషా ద్వైతవ్రనే సర్వేత్వత్ప్రతీక్షా నరాధిప। ఘోషయాత్రాపదేశేన గమిష్యామః సరః ప్రతి
రాజా! ద్వైతవనంలో ఉన్న గొల్లెలు అందరూ నిన్ను ఎదురు చూస్తున్నారు. గొల్లెల పర్యటన పేరుతో మనం చెరువు దగ్గరకు వెళ్దాం.