నైతామతిశయే జాతు వస్త్రభూషణభోజనైః। న వదే చాప్యతివాచా తాం పృథాం పృథివీసమామ్
ఆ పృథకు నేను ఎప్పుడూ వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, భోజనంలో మించిపోను. ఆమెతో ఎప్పుడూ కఠినంగా మాట్లాడను. ఆమె భూమిలా సహనశీలురాలు.
అష్టావగ్రే బ్రాహ్మణానాం సహస్రాణి స్మ నిత్యదా। భుఞ్జతే రుక్మపాత్రీషు యుధిష్ఠిరనివేశనే
యుదిష్ఠిరుని ఇంట్లో ఎనిమిది వేల బ్రాహ్మణులు ప్రతిరోజూ బంగారు పాత్రల్లో భోజనం చేస్తారు.
అష్టాశీతిసహస్రాణి స్నాతకా గృహమేధినః। త్రింశద్దాసీక ఏకైకో యాన్విభర్తి యుధిష్ఠిరః
ఎనభై ఎనిమిది వేల విద్యావంతులైన గృహస్థులు, ఒక్కొక్కరికి ముప్పై దాసులు ఉండేలా, యుదిష్ఠిరుడు పోషిస్తాడు.
దశాన్యాని సహస్రాణి యేషామన్నం సుసంస్కృతమ్। హ్రియతే రుక్మపాత్రీభిర్యతీనామూర్ధ్వరేతసామ్
ఇంకా పది వేల యతులు, శుద్ధాచారులు, వారికి బంగారు పాత్రల్లో బాగా సిద్ధం చేసిన అన్నం అందించబడుతుంది.
తాన్సర్వానగ్రహారేణ బ్రాహ్మణాన్వేదవాదినః। యథార్హం పూజయామి స్మ పానాచ్ఛాదనభోజనైః
వేదాలు నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణులను గ్రామంలో యథావిధిగా పానీయం, వస్త్రాలు, భోజనం ఇచ్చి గౌరవించేవాడిని.
శతం దాసీసహస్రాణి కౌన్తేయస్య మహాత్మనః। కమ్బుకేయూరధారిణ్యో నిష్కకణ్ఠ్యః స్వలంకృతాః
కుంతీ కుమారుడైన మహాత్ముడికి లక్ష మంది దాసీలు ఉండేవారు. వారు అందరూ చేతికంకణాలు, గొంతులో హారాలు ధరించి, అందంగా అలంకరించుకుని ఉండేవారు.
మహార్హమాల్యాభరణాః సువర్ణాశ్చన్దనోక్షితాః। మణీన్హేమ చ విభ్రత్యో నృత్తగీతవిశారదాః
వారు విలువైన పుష్పమాలలు, ఆభరణాలు ధరించి, పసుపు, గంధంతో అలంకరించబడి, రత్నాలు, బంగారు ఆభరణాలతో మెరిసిపోతూ, నాట్యం, పాటల్లో నైపుణ్యం కలవారు.
తాసాం నామ చ రూపంచ భోజనాచ్ఛాదనాని చ। సర్వాసామేవ వేదాహం కర్మ చైవ కృతాకృతమ్
వారి పేర్లు, రూపాలు, భోజనం, వస్త్రాలు, వారు చేసిన పనులు, చేయని పనులన్నీ నాకు తెలుసు.
శతం దాసీసహస్రాణి కున్తీపుత్రస్య ధీమతః। పాత్రీపస్తా దివారాత్రమతిథీన్భోజయన్త్యుత
కుంతీ కుమారుడైన ధీరుడికి లక్ష మంది దాసీలు ఉండేవారు. వారు పాత్రలు పట్టుకుని, పగలు రాత్రి అతిథులకు భోజనం పెడుతుండేవారు.
శతమశ్వసహస్రాణి దశనాగాయుతాని చ। యుధిష్ఠిరస్యానుయాత్రమిన్ద్రప్రస్థనివాసినః
ఇంద్రప్రస్థంలో నివసించే యుధిష్ఠిరునికి లక్ష గుర్రాలు, పది వేల ఏనుగులు అనుచరంగా ఉండేవి.
ఏతదాసీత్తదా రాజ్ఞో యన్మహీం పర్యపాలయత్। యేషాం సఙ్ఖ్యావిధిం చైవ ప్రదిశామి శృణోమి చ
రాజు భూమిని పాలించేటప్పుడు ఇంతటి ఐశ్వర్యం ఉండేది. వీటి సంఖ్య, వ్యవస్థ అన్నీ నాకు తెలుసు, చెప్పగలను కూడా.
అన్తఃపూరాణాం సర్వేషాం భృత్యానాం చైవ సర్వశః। ఆగోపాలావిపాలేభ్యః సర్వం వేద కృతాకృతమ్
అంతఃపురాల్లోని అందరి విషయాలు, సేవకుల విషయాలు, గోవులను కాపాడేవాళ్లు, గొర్రెలు కాపాడేవాళ్ల వరకు అందరి పనులు, చేయని పనులు నాకు తెలుసు.
సర్వం రాజ్ఞః సముదయమాయం చ వ్యయమేవ చ। ఏకాఽహంవేద్మి కల్యాణి పాణ్డవానాం యశస్విని
ఓ కల్యాణి! పాండవుల గొప్పతనాన్ని, రాజు సంపాదన, ఖర్చు అన్నీ ఒక్క నేనే తెలుసు.
మయి సర్వం సమాసజ్యకుటుమ్బం భరతర్షభాః। ఉపాసనరతాః సర్వే ఘటయన్తి వరాననే
భరత వంశీయులలో శ్రేష్ఠుడా! ఇంటి వ్యవహారాలన్నీ నాపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. అందరూ సేవలో నిమగ్నమై, నా చెప్పినట్లు కృషి చేస్తారు, సుందరీ!
తమహం భారమాసక్తమనాధృష్యం దురాత్మభిః। సుఖం సర్వంపరిత్యజ్యరాత్ర్యహాని ఘటామి వై
దుర్మార్గుల వల్ల బాధపడకుండా, మనస్సు నిలకడగా ఉంచి, ఆ భారాన్ని నేను మోస్తూ, పగలు రాత్రి సుఖాన్ని వదిలిపెట్టి అన్ని పనులు నిర్వహిస్తాను.
అధృష్యం వరుణస్యేవ నిధిపూర్ణమివోదధిమ్। ఏకాహం వేద్మి కోశం వై పతీనాం ధర్మచారిణామ్
ధర్మాన్ని పాటించే నా భర్తల ధనాన్ని, అది వరుణుని నిధిలా ఎవ్వరూ అందుకోలేని విధంగా ఉండేది, ఒక్క నేనే తెలుసు.
అనిశాయాం నిశాయాం చ విహాయ క్షుత్పిపాసయోః। ఆరాధయన్త్యాః కౌరవ్యాంస్తుల్యా రాత్రిరహశ్చ మే
రాత్రి, పగలు అన్న తేడా లేకుండా, ఆకలి దప్పికను మర్చిపోయి, కౌరవులను సేవిస్తూ ఉంటాను. నాకు రాత్రి, పగలు ఒకటే.
ప్రథమం ప్రతిబుధ్యామి చరమం సంవిశామి చ। నిత్యకాలమహం సత్యే ఏతత్సంవననం మమ
నేను ముందుగా లేచి, చివరగా పడుకుంటాను. ఎప్పుడూ సత్యాన్ని పాటిస్తూ ఉంటాను. ఇదే నా జీవన విధానం.
ఏతజ్జానామ్యహం కర్తుం భర్తృసంవననం మహత్। అసత్స్త్రీణాం సమాచారం నాహం కుర్యాం న కామయే
భర్తల సేవ అనే ఈ గొప్ప విధిని ఎలా చేయాలో నాకు తెలుసు. చెడ్డ స్త్రీల ప్రవర్తనను నేను చేయను, కోరను కూడా.
తచ్ఛ్రుత్వా ధర్మసహితం వ్యాహృతం కృష్ణయా తదా। ఉవాచ సత్యా సత్కృత్య పాఞ్చాలీం ధర్మచారిణీం
కృష్ణా ధర్మబద్ధంగా చెప్పిన మాటలు విని, సత్యభామ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, పాంచాలిని గౌరవించి ఇలా మాట్లాడింది.
అభిపన్నాఽస్మి పాఞ్చాలి యాజ్ఞసేని క్షమస్వ మే। కామకారః సఖీనం హి సోపహాసం ప్రభాషితమ్
ఓ పాంచాలి! ఓ యజ్ఞసేని! నేను తప్పు చేసాను, నన్ను క్షమించు. స్నేహితుల మధ్య కోరికతో సరదాగా మాట్లాడాను.
ఇమం తు తే మార్గమపేతదోషం వక్ష్యామి చిత్తగ్రహణాయ భర్తుః। అస్మిన్యథావత్సఖి వర్తమానా భర్తారమాచ్ఛేత్స్యసి కామినీభ్యః
ఇప్పుడు నీకు తప్పులేని మార్గాన్ని చెబుతాను. ఈ మార్గాన్ని నువ్వు నిబద్ధతతో పాటిస్తే, సఖీ! నీ భర్తను ఇతర స్త్రీల నుండి దూరంగా ఉంచగలవు.
నైతాదృశం దైవతమస్తి కించి- త్సర్వేషులోకేషు సదేవకేషు। యథా పతిస్తస్య తు సర్వకామా లభ్యాః ప్రసాదే కుపితశ్ హన్యాత్
ఈ లోకాల్లో దేవతలకైనా, మనుషులకైనా, భర్తతో సమానమైన దైవం మరొకటి లేదు. భర్త ప్రసన్నుడైతే అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి; ఆయన కోపగిస్తే అవన్నీ నశించిపోతాయి.
తస్మాదపత్యం వివిధాశ్ భోగాః శయ్యాసనాన్యద్భుతదర్శనాని। వస్త్రాణి మాల్యాని తథైవ గన్ధాః స్వర్గశ్చలోకో విపులా చ కీర్తిః
కాబట్టి, పిల్లలు, ఎన్నో రకాల సుఖాలు, అద్భుతమైన మంచాలు, ఆసనాలు, వస్త్రాలు, పూలమాలలు, సుగంధాలు, స్వర్గంలో నివాసం, గొప్ప పేరు ఇవన్నీ లభిస్తాయి.
సుఖం సుఖనేహ న జాతు లభ్యం దుఃఖేన సాధ్వీ లభతే సుఖాని। సా కృష్ణమారాధయ సౌహృదేన ప్రేమ్ణా చ నిత్యం ప్రతికర్మణా చ
ఈ లోకంలో కేవలం సుఖంతో సంతోషం లభించదు; మంచి గుణాలున్న భార్య కష్టాల ద్వారా సుఖాన్ని పొందుతుంది. ఆమె కృష్ణుని స్నేహంతో, ప్రేమతో, ఎప్పుడూ సేవచేసే మనసుతో పూజించాలి.
స్నానాసనైశ్చారుభిరగ్రమాల్యై- ర్దాక్షిణ్యయోగైర్వివిధైశ్చ గన్ధైః। అస్యాః ప్రియోస్మీతి యథా విదిత్వా త్వామేవ సంశ్లిష్యతి సర్వభావైః
స్నానం, మంచి ఆసనం, అగ్రమాలలు, దయతో చేసిన పనులు, రకరకాల సుగంధాలు — 'నేను ఆయనకు ప్రియమైనదాన్ని' అని తెలుసుకొని, ఆమె తన హృదయమంతా నీతో కలిపి ఉంటుంది.
శ్రుత్వా స్వరం ద్వారగతస్ భర్తుః ప్రత్యుత్థితా తిష్ఠ గృహస్య మధ్యే। దృష్ట్వా ప్రవిష్టం త్వరితాఽసనేన పాద్యేన చైనం ప్రతిపూజయస్వ
భర్త ద్వారంలో ఉన్నప్పుడు ఆయన స్వరం విని, ఆమె లేచి ఇంటి మధ్యలో నిలబడాలి. ఆయన లోపలికి వచ్చినప్పుడు, వెంటనే ఆసనం, కాలుకి నీళ్లు ఇచ్చి గౌరవించాలి.
సంప్రేషితాయామథ చైవ దాస్యా- ముత్థాయ సర్వం స్వయమేవ కార్యమ్। జానాతు కృష్ణస్తవ భావమేతం సర్వాత్మనా మాం భజతీతి సత్యే
దాసిని పంపినప్పుడు కూడా, ఆమె తానే లేచి అన్ని పనులు చేయాలి. నీ భక్తిని కృష్ణుడు తెలుసుకోవాలి — నీవు నన్ను మనసారా పూజిస్తున్నావని నిజంగా గ్రహించాలి.
త్వత్సంనిధౌ యత్కథయేత్పతిస్తే యద్యప్యగుహ్యం పరిరక్షితవ్యమ్। కాచిత్సపత్నీ తవ వాసుదేవం ప్రత్యాదిశేత్తేన భవేద్విరాగః
నీ భర్త నీ సమక్షంలో ఏం చెప్పినా, అది రహస్యమైనది కాకపోయినా, దాన్ని రక్షించాలి. ఏదైనా సపత్నీ వాసుదేవుని గురించి నీకు చెప్పినా, దాంతో విరక్తి కలుగుతుంది.
ప్రియాంశ్చ రమ్యాంశ్చ హితాంశ్ భర్తు- స్తాన్భోజయేథా రవివిధైరుపాయైః। ద్వేష్యైరుపేక్ష్యైరహితైశ్ తస్య భిద్స్వనిత్యం కుహకోద్ధతైశ్చ
భర్తకు ఇష్టమైనవారు, స్నేహితులు, మేలైనవారిని రకరకాల మార్గాల్లో ఆహ్వానించాలి. ద్వేషించే వారు, నిర్లక్ష్యంగా ఉండేవారు, హానికరమైనవారు, కలహపరిచేవారు, మోసపూరితమైనవారు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉంచాలి.