యచ్చ భర్తా న పిబతి యచ్చ భర్తా న సేవతే। యచ్చ నాశ్నాతి మే భర్తా సర్వం తద్వర్జయామ్యహమ్
నా భర్త ఏదైనా తాగకపోతే, వాడుకోకపోతే, తినకపోతే, వాటన్నింటినీ నేనూ దూరంగా ఉంచుతాను.
యథోపదేశం నియతా వర్తమానా వరాఙ్గనే। స్వలంకృతా సుప్రయతా భర్తుః ప్రియహితే రతా
ఉపదేశాన్ని పాటిస్తూ, సొగసుగా అలంకరించుకుని, సిద్ధంగా ఉండి, భర్తకు ఇష్టమైనదానికీ, మేలైనదానికీ నిత్యం మనసు పెట్టి ఉంటాను.
యే చ ధర్మాః కుటుమ్బేషు శ్వశ్ర్వామే కథితాః పురా। `అనుతిష్ఠామి తాన్సత్యే నిత్యకాలమతన్ద్రితా
ఇంట్లో ధర్మాలు, నా అత్తగారు నాకు ఎప్పుడో చెప్పిన విధిగా, వాటిని నేను ఎప్పుడూ నిజాయితీగా, అలసట లేకుండా పాటిస్తాను.
భిక్షాబలిశ్రాద్ధవిధిస్థాలీపాకాశ్చ పర్వసు। మాన్యానాం మానసత్కారా యే చాన్యే విదితా మమ
భిక్ష, బలి, పితృకర్మలు, పండుగ రోజుల్లో ప్రత్యేక వంటలు, గౌరవించదగిన వారికి ఆదరాభిమానాలు — ఇవన్నీ నాకు తెలిసినవి,
తాన్సర్వాననువర్తామి దివారాత్రమతన్ద్రితా। వినయాననియమాంశ్చైవ సదా సర్వాత్మనా శ్రితా
ఈ అన్ని పనులను నేను పగలు రాత్రి అలసట లేకుండా చేస్తాను. వినయం, నియమం ఎప్పుడూ హృదయపూర్వకంగా పాటిస్తాను.
మృదూన్సతః సత్యశీలాన్సత్యధర్మానుపాలినః। స దేవః సా గతిర్నార్యాస్తస్య కా విప్రియం చరేత్
మృదువైన, సత్యనిష్ఠ, ధర్మాన్ని పాటించే పురుషులు దేవతలవలె. అలాంటి వారు స్త్రీలకు ఆశ్రయం. అలాంటి భర్తకు ఎవరు విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తారు?
పత్యాశ్రయో హి మే ధర్మో మతః స్త్రీణాం సనాతనః। స దేవః సా గతిర్నార్యాస్తస్య కావిప్రియం చరేత్
భర్తను ఆధారంగా ఉంచుకోవడం స్త్రీలకు శాశ్వత ధర్మమని నా అభిప్రాయం. భర్త దేవుడిలా, స్త్రీకి ఆశ్రయం. అలాంటి వాడికి ఎవరు విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తారు?
అహం పతీన్నాతిశయే నాత్యశ్నే నాతిభూషయే। నాపి శ్వశ్రూం పరివదే సర్వదా పరియన్త్రితా
నేను నా భర్తలను మించిపోను, ఎక్కువ తినను, ఎక్కువ అలంకరించుకోను. ఎప్పుడూ నా అత్తగారిని తప్పుగా మాట్లాడను, ఎల్లప్పుడూ నియమంలోనే ఉంటాను.
అవధానేన సుభగే నిత్యోత్థితతయైవ చ। భర్తారో వశగా మహ్యం గురుశుశ్రూషయైవ చ
శ్రద్ధతో, ప్రతిరోజూ త్వరగా లేచి, పెద్దలను సేవించడం వల్ల నా భర్తలు నన్ను గౌరవంగా చూస్తారు.
నిత్యమార్యామహం కున్తీం వీరసూం సత్యవాదినీమ్। స్వయం పరిచరామ్యతాం పానాచ్ఛాదనభోజనైః
నేను ఎప్పుడూ ఆర్యురాలైన, వీరులను కనిన, సత్యవంతురాలైన కుంతిని స్వయంగా పానీయం, వస్త్రం, భోజనం ద్వారా సేవిస్తాను.
నైతామతిశయే జాతు వస్త్రభూషణభోజనైః। న వదే చాప్యతివాచా తాం పృథాం పృథివీసమామ్
ఆ పృథకు నేను ఎప్పుడూ వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, భోజనంలో మించిపోను. ఆమెతో ఎప్పుడూ కఠినంగా మాట్లాడను. ఆమె భూమిలా సహనశీలురాలు.
అష్టావగ్రే బ్రాహ్మణానాం సహస్రాణి స్మ నిత్యదా। భుఞ్జతే రుక్మపాత్రీషు యుధిష్ఠిరనివేశనే
యుదిష్ఠిరుని ఇంట్లో ఎనిమిది వేల బ్రాహ్మణులు ప్రతిరోజూ బంగారు పాత్రల్లో భోజనం చేస్తారు.
అష్టాశీతిసహస్రాణి స్నాతకా గృహమేధినః। త్రింశద్దాసీక ఏకైకో యాన్విభర్తి యుధిష్ఠిరః
ఎనభై ఎనిమిది వేల విద్యావంతులైన గృహస్థులు, ఒక్కొక్కరికి ముప్పై దాసులు ఉండేలా, యుదిష్ఠిరుడు పోషిస్తాడు.
దశాన్యాని సహస్రాణి యేషామన్నం సుసంస్కృతమ్। హ్రియతే రుక్మపాత్రీభిర్యతీనామూర్ధ్వరేతసామ్
ఇంకా పది వేల యతులు, శుద్ధాచారులు, వారికి బంగారు పాత్రల్లో బాగా సిద్ధం చేసిన అన్నం అందించబడుతుంది.
తాన్సర్వానగ్రహారేణ బ్రాహ్మణాన్వేదవాదినః। యథార్హం పూజయామి స్మ పానాచ్ఛాదనభోజనైః
వేదాలు నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణులను గ్రామంలో యథావిధిగా పానీయం, వస్త్రాలు, భోజనం ఇచ్చి గౌరవించేవాడిని.
శతం దాసీసహస్రాణి కౌన్తేయస్య మహాత్మనః। కమ్బుకేయూరధారిణ్యో నిష్కకణ్ఠ్యః స్వలంకృతాః
కుంతీ కుమారుడైన మహాత్ముడికి లక్ష మంది దాసీలు ఉండేవారు. వారు అందరూ చేతికంకణాలు, గొంతులో హారాలు ధరించి, అందంగా అలంకరించుకుని ఉండేవారు.
మహార్హమాల్యాభరణాః సువర్ణాశ్చన్దనోక్షితాః। మణీన్హేమ చ విభ్రత్యో నృత్తగీతవిశారదాః
వారు విలువైన పుష్పమాలలు, ఆభరణాలు ధరించి, పసుపు, గంధంతో అలంకరించబడి, రత్నాలు, బంగారు ఆభరణాలతో మెరిసిపోతూ, నాట్యం, పాటల్లో నైపుణ్యం కలవారు.
తాసాం నామ చ రూపంచ భోజనాచ్ఛాదనాని చ। సర్వాసామేవ వేదాహం కర్మ చైవ కృతాకృతమ్
వారి పేర్లు, రూపాలు, భోజనం, వస్త్రాలు, వారు చేసిన పనులు, చేయని పనులన్నీ నాకు తెలుసు.
శతం దాసీసహస్రాణి కున్తీపుత్రస్య ధీమతః। పాత్రీపస్తా దివారాత్రమతిథీన్భోజయన్త్యుత
కుంతీ కుమారుడైన ధీరుడికి లక్ష మంది దాసీలు ఉండేవారు. వారు పాత్రలు పట్టుకుని, పగలు రాత్రి అతిథులకు భోజనం పెడుతుండేవారు.
శతమశ్వసహస్రాణి దశనాగాయుతాని చ। యుధిష్ఠిరస్యానుయాత్రమిన్ద్రప్రస్థనివాసినః
ఇంద్రప్రస్థంలో నివసించే యుధిష్ఠిరునికి లక్ష గుర్రాలు, పది వేల ఏనుగులు అనుచరంగా ఉండేవి.
ఏతదాసీత్తదా రాజ్ఞో యన్మహీం పర్యపాలయత్। యేషాం సఙ్ఖ్యావిధిం చైవ ప్రదిశామి శృణోమి చ
రాజు భూమిని పాలించేటప్పుడు ఇంతటి ఐశ్వర్యం ఉండేది. వీటి సంఖ్య, వ్యవస్థ అన్నీ నాకు తెలుసు, చెప్పగలను కూడా.
అన్తఃపూరాణాం సర్వేషాం భృత్యానాం చైవ సర్వశః। ఆగోపాలావిపాలేభ్యః సర్వం వేద కృతాకృతమ్
అంతఃపురాల్లోని అందరి విషయాలు, సేవకుల విషయాలు, గోవులను కాపాడేవాళ్లు, గొర్రెలు కాపాడేవాళ్ల వరకు అందరి పనులు, చేయని పనులు నాకు తెలుసు.
సర్వం రాజ్ఞః సముదయమాయం చ వ్యయమేవ చ। ఏకాఽహంవేద్మి కల్యాణి పాణ్డవానాం యశస్విని
ఓ కల్యాణి! పాండవుల గొప్పతనాన్ని, రాజు సంపాదన, ఖర్చు అన్నీ ఒక్క నేనే తెలుసు.
మయి సర్వం సమాసజ్యకుటుమ్బం భరతర్షభాః। ఉపాసనరతాః సర్వే ఘటయన్తి వరాననే
భరత వంశీయులలో శ్రేష్ఠుడా! ఇంటి వ్యవహారాలన్నీ నాపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. అందరూ సేవలో నిమగ్నమై, నా చెప్పినట్లు కృషి చేస్తారు, సుందరీ!
తమహం భారమాసక్తమనాధృష్యం దురాత్మభిః। సుఖం సర్వంపరిత్యజ్యరాత్ర్యహాని ఘటామి వై
దుర్మార్గుల వల్ల బాధపడకుండా, మనస్సు నిలకడగా ఉంచి, ఆ భారాన్ని నేను మోస్తూ, పగలు రాత్రి సుఖాన్ని వదిలిపెట్టి అన్ని పనులు నిర్వహిస్తాను.
అధృష్యం వరుణస్యేవ నిధిపూర్ణమివోదధిమ్। ఏకాహం వేద్మి కోశం వై పతీనాం ధర్మచారిణామ్
ధర్మాన్ని పాటించే నా భర్తల ధనాన్ని, అది వరుణుని నిధిలా ఎవ్వరూ అందుకోలేని విధంగా ఉండేది, ఒక్క నేనే తెలుసు.
అనిశాయాం నిశాయాం చ విహాయ క్షుత్పిపాసయోః। ఆరాధయన్త్యాః కౌరవ్యాంస్తుల్యా రాత్రిరహశ్చ మే
రాత్రి, పగలు అన్న తేడా లేకుండా, ఆకలి దప్పికను మర్చిపోయి, కౌరవులను సేవిస్తూ ఉంటాను. నాకు రాత్రి, పగలు ఒకటే.
ప్రథమం ప్రతిబుధ్యామి చరమం సంవిశామి చ। నిత్యకాలమహం సత్యే ఏతత్సంవననం మమ
నేను ముందుగా లేచి, చివరగా పడుకుంటాను. ఎప్పుడూ సత్యాన్ని పాటిస్తూ ఉంటాను. ఇదే నా జీవన విధానం.
ఏతజ్జానామ్యహం కర్తుం భర్తృసంవననం మహత్। అసత్స్త్రీణాం సమాచారం నాహం కుర్యాం న కామయే
భర్తల సేవ అనే ఈ గొప్ప విధిని ఎలా చేయాలో నాకు తెలుసు. చెడ్డ స్త్రీల ప్రవర్తనను నేను చేయను, కోరను కూడా.
తచ్ఛ్రుత్వా ధర్మసహితం వ్యాహృతం కృష్ణయా తదా। ఉవాచ సత్యా సత్కృత్య పాఞ్చాలీం ధర్మచారిణీం
కృష్ణా ధర్మబద్ధంగా చెప్పిన మాటలు విని, సత్యభామ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, పాంచాలిని గౌరవించి ఇలా మాట్లాడింది.