తావకైర్భక్షితాశ్చాన్యే దానవాః శతసఙ్ఘశః। అజేయస్త్వం రణేఽరీణాముమాపతిరివ ప్రభుః
నీ అనుచరులు వందలాది దానవులను గుంపులుగా తినేశారు. పరమేశ్వరుడా! నీవు యుద్ధంలో శత్రువులకు అజేయుడవు, ఉమాదేవి భర్తవలె ప్రభువవు.
ఏతత్తే ప్రథమం దేవ ఖ్యాతం కర్మ భవిష్యతి। త్రిషు లోకేషు కీర్తిశ్చ తవాక్షయ్యా భవిష్యతి। వశగాశ్చ భవిష్యనతి సురాస్తవ మహాభుజ
దేవా! ఇది నీ మొదటి ప్రసిద్ధి చెందిన కార్యంగా మూడు లోకాలలో పేరుగాంచుతుంది. నీ కీర్తి ఎప్పటికీ నిలిచి ఉంటుంది. మహాబాహువా! దేవతలు నీ అధీనంలో ఉంటారు.
మహాసేనమేవముక్త్వా నివృత్తః సహ దైవతైః। అనుజ్ఞాతో భగవతా త్ర్యమ్బకేణ శచీపతిః
శచీదేవి భర్త అయిన ఇంద్రుడు, మహాసేనకు ఇలా చెప్పి, త్రయంబకుడు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, దేవతలతో కలిసి అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
గతో భద్రవటంరుద్రో నివృత్తాశ్చ దివౌకసః। ఉక్తాశ్చ దేవా రుద్రేణ స్కన్దం పశ్యత మామివ
రుద్రుడు భద్రవటానికి వెళ్లాడు. మిగతా దేవతలు కూడా తిరిగి వెళ్లిపోయారు. అప్పుడా రుద్రుడు దేవతలకు, 'మీరు నన్ను ఎలా చూస్తారో, అలాగే స్కందుని కూడా చూడండి' అని చెప్పాడు.
స హత్వా దానవగణాన్పూజ్యమానో మహర్షిభిః। ఏకాహ్నైవాజయత్సర్వం త్రైలోక్యం వహ్నినన్దనః
వహ్నినందనుడు దానవ గణాలను సంహరించి, మహర్షులచే పూజింపబడి, ఒక్క రోజులోనే మూడు లోకాలను జయించాడు.
స్కన్దస్ య ఇదం విప్రః పఠేజ్జన్మ సమాహితః। `శృణుయాద్బ్రాహ్మణేభ్యో యః శ్రావయేద్వావిచేతనమ్
బ్రాహ్మణుడా! ఎవరు శ్రద్ధగా స్కందుని జన్మకథను పఠిస్తారో, లేదా బ్రాహ్మణుల నుండి వినుతారో, లేక అర్ధం కానివారికి వినిపించిస్తారో—
ధనమాయుర్యశో దీప్తిం పుత్రాఞ్శత్రుజయంతథా'। సపుష్టిమిహసంప్రాప్య స్కన్దసాలోక్యమాప్నుయాత్
వారు ఈ లోకంలో ధనం, దీర్ఘాయువు, కీర్తి, తేజస్సు, సంతానం, శత్రువులపై విజయం, సంపద పొందుతారు. అంతేకాదు, స్కందుని దర్శనం కూడా పొందుతారు.
భగవఞ్శ్రోతుమిచ్ఛామి నామాని చ మహాత్మనః। తరిషు లోకేషు యాన్యస్య విఖ్యాతాని ద్విజోత్తమ
భగవంతుడా! ఆ మహాత్ముడైన స్కందుని పేర్లు, లోకాలలో ప్రసిద్ధమైనవి, నేను వినాలని కోరుతున్నాను, ద్విజశ్రేష్ఠా!
ఇత్యుక్తః పాణ్డవేయేన మహాత్మా ఋషిసన్నిధౌ। ఉవాచ భగవాంస్తత్ర మార్కణ్డేయో మహాతపాః
పాండవుని ఈ మాటలకు, మహర్షి సమక్షంలో, మహాతపస్వి అయిన భగవంతుడు మార్కండేయుడు అక్కడ ఇలా మాట్లాడాడు.
ఆగేయశ్చైవ స్కనదశ్చ దీప్తకీర్తిరనామయః। మయూరకేతుర్ధర్మాత్మా భూతేశో మహిషార్దనః
ఆగేయుడు, స్కందుడు, తేజోమయుడు, రోగరహితుడు, మయూరకేతుడు, ధర్మాత్ముడు, భూతేశుడు, మహిషాసుర సంహారుడు—
కామజిత్కామదః కాన్తః సత్యవాగ్భువనేశ్వరః। శిశుః శీఘ్రః శుచిశ్చణ్డో దీప్తవర్ణః శుభాననః
కామజిత్, కామదుడు, ప్రియుడు, సత్యవాది, భువనేశ్వరుడు, శిశువు, వేగవంతుడు, పవిత్రుడు, ఉగ్రుడు, ప్రకాశవంతమైనవాడు, మంగళమయమైన ముఖమున్నవాడు—
అమోఘస్త్వనఘో రౌద్రః ప్రియశ్చన్ద్రాననస్తథా। దీప్తశక్తిః ప్రశాన్తాత్మా నద్రకుక్కుటమోహనః
విఫలమవని వాడు, పాపరహితుడు, రౌద్రుడు, ప్రియమైనవాడు, చంద్రాననుడు, తేజోమయమైన శక్తిని ధరించినవాడు, శాంతస్వభావుడు, నడ్ర, కోకిలలను ఆకర్షించే వాడు—
షష్ఠీప్రియశ్చ ధర్మాత్మా పవిత్రో మాతృవత్సలః। కన్యాభర్తా విభక్తశ్చ స్వాహేయో రేవతీసుతః
షష్ఠీ ప్రియుడు, ధర్మాత్ముడు, పవిత్రుడు, తల్లులకు మక్కువ కలవాడు, కన్యాభర్త, విభక్తుడు, స్వాహార్హుడు, రేవతీ కుమారుడు—
ప్రభుర్నేతా విశాఖశ్చ నైగమేయః సుదుశ్చరః। సువ్రతో లలితశ్చైవబాలక్రీడనకప్రియః
ప్రభువు, నాయకుడు, విశాఖుడు, నైగమేయుడు, చేరడం కష్టమైనవాడు, మంచి వ్రతాలు పాటించేవాడు, ఆకర్షణీయుడు, బాలల ఆటపాటలకు ఇష్టపడేవాడు—
ఖచారీ బ్రహ్మచారీ చ శూరః శరవణోద్భవః। విశ్వామిత్రప్రియశ్చైవ దేవసేనాప్రియస్తథా। వాసుదేవప్రియశ్చైవ ప్రియః ప్రియకృదేవ తు
ఆకాశంలో సంచరించేవాడు, బ్రహ్మచారి, వీరుడు, శరవణంలో జన్మించినవాడు, విశ్వామిత్రునికి ప్రియుడు, దేవసేనకు ప్రియుడు, వాసుదేవునికి ప్రియుడు, ప్రియమైన పనులు చేసే వారికి ప్రియుడు—
నామాన్యేతాని దివ్యాని కార్తికేయస్య యః పఠేత్। స్వర్గం కీర్తిం ధనం చైవ స లభేన్నాత్ర సంశయః
కార్తికేయుని ఈ దివ్యనామాలను ఎవరు పఠిస్తారో వారు స్వర్గాన్ని, కీర్తిని, ధనాన్ని పొందుతారు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
స్తోష్యామి దేవైర్ఋషిభిశ్చ జుష్టం శక్త్యా గుహంనామభిరప్రమేయమ్। షడాననం శక్తిధరం సువీరం నిబోధ చైతాని కురుప్రవీర
దేవతలు, ఋషులు పూజించే గుహుని, అపరిమితుడైన ఆరు ముఖాలవాడిని, శక్తిని ధరించిన మహావీరుడిని, నేను నామాలతో స్తుతించబోతున్నాను. కురు వంశశ్రేష్ఠుడా! ఇవి విను.
బ్రహ్మణ్యో వై బ్రహమజో బ్రహ్మవిచ్చ బ్రహ్మేశయో బ్రహ్మవతాంవరిష్ఠః। బ్రహ్మప్రియో బ్రాహ్మణసర్వమన్త్రీ త్వం బ్రహ్మణాం బ్రాహ్మణానాంచ నేతా
బ్రహ్మనిష్ఠుడు, బ్రహ్మలో జన్మించినవాడు, బ్రహ్మజ్ఞుడు, బ్రహ్మేశుడు, బ్రహ్మవంతులలో శ్రేష్ఠుడు, బ్రహ్మప్రియుడు, బ్రాహ్మణులందరికీ మంత్రిదేవుడు, బ్రాహ్మణులకూ నాయకుడు నీవే.
స్వాహా స్వధా త్వంపరమం పవిత్రం మన్త్రస్తుతస్త్వంప్రథితః షడర్చిః। సంవత్సరస్త్వమృతవశ్చ షడ్వై మాసార్ధమాసాశ్చదినం దిశశ్చ
నీవే స్వాహా, స్వధా, పరమ పవిత్రత, మంత్రాలతో స్తుతింపబడినవాడు, ఆరు కిరీటాలవాడు, సంవత్సరమూ, ఆరు ఋతువులూ, మాసాలు, పక్షాలు, రోజులు, దిశలూ నీవే.
త్వంపుష్కరాక్షస్త్వరవిన్దవక్రః సహస్రచక్షోసి సహస్రబాహుః। త్వం లోకపాలః పరమం హవిశ్చ త్వం భావనః సర్వసురాసురాణామ్
నీవు కమలాక్షుడు, కమలవదనుడు, వేల కన్నులు, వేల చేతులు కలవాడు, లోకపాలుడు, పరమ హవిస్సు, సమస్త దేవాసురులకు సృష్టికర్తవు.
త్వమేవ సేనాధిపతిః ప్రచణ్డః ప్రభుర్విభుశ్చాప్యథ శక్రజేతా। సహస్రపాత్త్వం ధరణీ త్వమేవ సహస్రతుష్టిశ్చ సహస్రభుక్వ
నీవే సేనాధిపతి, భయంకరుడవు, పరాక్రమశాలి ప్రభువవు, ఇంద్రునికూడా జయించినవాడవు. వేల చేతులతో ఉన్నవాడవు, భూమియైనవాడవు, వేల విధాల ఆనందాన్ని పొందినవాడవు, వేల విధాలుగా అనుభవించే వాడవు నీవే.
సహస్రశీర్షస్త్వమనన్తరూపః। సహస్రపాత్త్వందశశక్తిధారీ। గఙ్గాసుతస్త్వం స్వమతేన దేవ స్వాహామహీకృత్తికానాం తథైవ
వేల తలలతో ఉన్నవాడవు నీవే, అనంత రూపాలవాడవు, వేల చేతులతో, పది శక్తులను ధరించినవాడవు నీవే. గంగాదేవికి పుత్రుడవు, దేవా! నీ స్వేచ్ఛతో జన్మించినవాడవు. స్వాహా, కృత్తికాదేవతల ఆహుతివైనవాడవు నీవే.
త్వం క్రీడసే షణ్ముఖ కుక్కుటేన యథేష్టనానావిధకామరూపీ। దీక్షాఽసి సోమో మరుతః సదైవ ధర్మోఽసి వాయురచలేన్ద్ర ఇన్ద్రః
ఓ షణ్ముఖా! నీవు కోడిపక్షితో ఆడుకుంటావు, కావలసినట్లు ఎన్నో రూపాలు ధరించగలవు. నీవే దీక్ష, నీవే సోముడు, నీవే ఎప్పుడూ మరుత్గణాలు, నీవే ధర్ముడు, వాయువు, పర్వతాధిపతి, ఇంద్రుడవు.
సనాతనానామపి శాశ్వతస్త్వం ప్రభుః ప్రభూణామపి చోగ్రధన్వా। ఋతస్య కర్తా దితిజాన్తకస్త్వం జతా రిపూణాం ప్రవరః సురాణామ్
నీవు శాశ్వతమైనవాడవు, శాశ్వతులలోనూ శాశ్వతుడవు, ప్రభువులలోనూ గొప్ప ప్రభువవు, ఉగ్రబాహువుతో ఉన్నవాడవు. నీవే సత్యాన్ని సృష్టించేవాడు, దితి సంతానాన్ని సంహరించేవాడు, శత్రువులలో అగ్రగణ్యుడవు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు.
సూక్ష్మం తపస్తత్పరమం త్వమేవ పరావరజ్ఞోసి పరావరస్త్వమ్। ధర్మస్య కామస్య పరస్య చైవ త్వత్తేజసా కత్స్నమిదం మహాత్మన్
సూక్ష్మమైన తపస్సు, పరమమైన తపస్సు నీవే. పైచేయి, క్రిందచేయి అన్నీ తెలిసినవాడవు, అవన్నీ నీవే. నీ తేజస్సుతో, మహాత్మా, ఈ సర్వం ధర్మం, కామం, పరమార్థం అన్నీ నిండిపోయాయి.
వ్యాప్తం జగత్సర్వసురప్రవీర శక్త్యా మయా సంస్తుత లోకనాథ। నమోస్తు తే ద్వాదశనేత్రబాహో అతః పరం వేద్మి గతిం న తేఽహమ్
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవు, లోకనాథుడవు, నీ శక్తితో ఈ జగత్తంతా వ్యాపించింది. నేను నిన్ను స్తుతించాను. పన్నెండు కళ్ళు, పన్నెండు చేతులతో ఉన్నవాడా! నీకు నమస్కారం. దీనికంటే మించి నీ మార్గాన్ని నేను తెలియజాలేను.
స్కన్దస్య య ఇదం విప్రః పఠేజ్జన్మ సమాహితః। శ్రావయేద్బ్రాహ్మణేభ్యో యః శృణుయాద్వా ద్విజేరితమ్
ఎవరైనా ధ్యానంతో స్కందుని జన్మకథను పఠిస్తే, లేదా బ్రాహ్మణులకు వినిపిస్తే, లేదా ద్విజుల మాటల్లో వినితే,
ధనమాయుర్యశో దీప్తం పుత్రాఞ్శత్రుజయం తథా। స పుష్టితుష్టీ సంప్రాప్య స్కన్దసాలోక్యమాప్నుయాత్
వారు ధనం, దీర్ఘాయువు, ప్రకాశవంతమైన కీర్తి, సంతానం, శత్రువులపై విజయాన్ని, సంపద, సంతృప్తిని పొందుతారు. చివరికి స్కందుని దర్శనం కూడా పొందుతారు.
ఉపాసీనేషు విప్రేషు పాణ్డవేషు చ భారత। ద్రౌపదీ సత్యభామా చ వివిశాతే తదా సమమ్
బ్రాహ్మణులు, పాండవులు కూర్చున్నప్పుడు, ఓ భారతా, ద్రౌపది, సత్యభామ ఇద్దరూ కలసి అక్కడికి ప్రవేశించారు.
ప్రవిశ్య చాశ్రమం పుణ్యముభే తే పరమస్త్రియౌ'। జాహస్యమానే సుప్రీతే సుఖం తత్ర నిషీదతుః
ఆ పవిత్రమైన ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించిన ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ స్త్రీలు, ఆనందంగా, హర్షంతో అక్కడ సుఖంగా కూర్చున్నారు.