ఏవమన్యోన్రసంయుక్తం యుద్ధమాసీత్సుదారుణమ్। దేవానాం దానవానాం చ మాంసశోణితకర్దమమ్
అలా దేవతలు, దానవుల మధ్య మాంసమూ రక్తంతో మురికి అయిన భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది.
అనయో దేవలోకస్య సహసైవాభ్యదృశ్యత। తథహి దానవా ఘోరా వినిఘ్నన్తి దివౌకసః
ఆ సమయంలో అకస్మాత్తుగా దేవలోకానికి విపత్తు కనిపించింది. ఎందుకంటే భయంకరమైన దానవులు ఆకాశవాసులను చంపడం మొదలుపెట్టారు.
తతస్తూర్యప్రణాదాశ్చ భేరీణాం చ మహాస్వనాః। బభూవుర్దానవేన్ద్రాణాం సింహనాదాశ్చ దారుణాః
తర్వాత దానవాధిపతుల వద్ద తూర్యాల మోగింపు, బేరీల గొప్ప శబ్దాలు, భయంకరమైన సింహగర్జనలు వినిపించాయి.
అథ దైత్యబలాద్ఘోరాన్నిష్పపాత మహాబలః। దానవో మహిషో నామ ప్రగృహ్య విపులం గిరిమ్
ఆ దైత్య సైన్యాల నుంచి మహాబలశాలి అయిన మహిషుడు, భయంకరమైన వాడైన అతడు, ఒక పెద్ద పర్వతాన్ని ఎత్తుకొని బయటకు వచ్చాడు.
తే తం ధనైరివాదిత్యం దృష్ట్వాసంపరివారితమ్। తముద్యతగిరిం రాజన్వ్యద్రవన్త దివౌకసః
రాజా, అతన్ని ధనంతో చుట్టుముట్టిన సూర్యుడిలా చూసి, ఆ ఎత్తిన పర్వతాన్ని చూసి, దేవతలు అన్ని దిశలకూ పారిపోయారు.
అథాభిద్రుత్య మహిషో దేవాంశ్చిక్షేప తం గిరిమ్। `మహాకాయం మహారాజ సతోయమివ తోయదమ్
తర్వాత మహిషుడు పరుగెత్తి వచ్చి, ఆ పెద్ద పర్వతాన్ని దేవతలపై విసిరాడు, మహారాజా, మేఘం నీటిని కురిపించినట్లు.
పతతా తేన గిరిణా దేవసైన్యస్ పార్థివ। భీమరూపేణ నిహతమయుతం ప్రాపతద్భువి
రాజా, ఆ పర్వతం పడిపోతూ దేవసైన్యంపై భయంకరమైన రూపంలో పడింది. దాంతో పదివేల మంది అక్కడే చనిపోయి భూమిపై పడిపోయారు.
అథ తైర్దానవైః సార్ధం మహిషస్త్రాసయన్సురాన్। అభ్యద్రవద్రణే తూర్ణం సింహః క్షుద్రమృగానివ
తర్వాత ఆ దానవులతో కలిసి మహిషుడు యుద్ధంలో వేగంగా దూకి, దేవతలను సింహం చిన్న జంతువులను భయపెట్టినట్లు భయపెట్టాడు.
తమాపతన్తం మహిషం దృష్ట్వా సేన్ద్రా దివౌకసః। వ్యద్రవన్తరణే బీతా వికీర్ణాయుధకేతనాః
మహిషుడు దూసుకొస్తున్నాడని చూసి, ఇంద్రుడితో పాటు దేవతలు, ఆయుధాలు, జెండాలు చెల్లాచెదురై, యుద్ధభూమిలో భయంతో పారిపోయారు.
తతఃస మహిషః క్రుద్ధస్తూర్ణం రుద్రరథం యయౌ। అభిద్రుత్య చ జగ్రాహ రుద్రస్ రథకూవరమ్
తర్వాత కోపంతో ఉన్న మహిషుడు వేగంగా రుద్రుని రథం వైపు వెళ్లి, దానిని చేరుకొని రుద్రుని రథపు దండాన్ని పట్టుకున్నాడు.
యదా రుద్రరథం క్రుద్ధో మహిషః సహసా గతః। రేసతూ రోదసీ గాఢం ముముహుశ్ మహర్షయః
మహిషుడు కోపంతో రుద్రుని రథాన్ని అకస్మాత్తుగా చేరుకున్నప్పుడు, ఆకాశమంతా ఘనంగా మార్మోగింది. మహర్షులు భయంతో గుండెల్లో గుబురుగా పోయారు.
అనదంశ్చమహాకాయా దైత్యా జలధరోపమాః। ఆసీచ్చనిశ్చితం తేషాం జితమస్మాభిరిత్యుత
పెద్ద శరీరాలున్న దైత్యులు, మేఘాల్లా గర్జిస్తూ, విజయం మనదేనా లేదా అని సందేహంలో ఉన్నట్లు కనిపించారు.
తథాభూతే తు భగవానాహూయ గుహమాత్మజమ్। `దౌరాత్మ్యం పశ్య పుతర్ త్వం దానవస్య దురాత్మనః। జహి శీఘ్రం దురాచారం ద్రష్టుమిచ్ఛామి తే బలమ్
అప్పుడు భగవంతుడు గుహ కుమారుడిని పిలిచి, "నీవు ఈ దుర్మార్గ దానవుని చెడు పనిని చూడు నా కుమారా. త్వరగా ఈ దుష్టుణ్ణి సంహరించు. నీ బలాన్ని నేను చూడాలనుకుంటున్నాను" అన్నాడు.
ఇత్యుక్తావ భగవాన్స్కన్దం పరిపూజ్య మహేశ్వరః। అయోజయన్నిగ్రహార్థం మహిషస్ గతాయుషః'। సస్మార చ తదా స్కన్దం మృత్యుం తస్య దురాత్మనః
అలా చెప్పిన భగవంతుడు, స్కందుని సత్కరించి, ప్రాణాలు పోయిన మహిషుని సంహారం కోసం అతన్ని నియమించాడు. ఆ సమయంలో స్కందుని ఆ దుష్టుని మరణంగా స్మరించాడు.
మహిషోఽపి రథం దృష్ట్వా రౌద్రం రుద్రస్ చానదత్। దేవాన్సంత్రాసయంశ్చాపి దైత్యాంస్చాపిప్రహర్షయత్
ఆ భయంకరమైన రథాన్ని, రుద్రుని చూసి మహిషుడు గట్టిగా అరవడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ అరుపుతో దేవతలు భయపడిపోయారు, దానవులు ఆనందించారు.
తతస్తస్మినభయే ఘోరే దేవానాం సముపస్థితే। ఆజగామ మహాసేనః క్రోధాత్సూర్య ఇవ జ్వలన్
అలాంటి భయంకరమైన పరిస్థితిలో దేవతలకు ఆపద దగ్గరపడుతున్న వేళ, మహాసేనుడు కోపంతో సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ అక్కడికి వచ్చాడు.
లోహితామ్బరసంవీతో లోహితస్రగ్విభూషణః। లోహితాశ్వో మహాబాహుర్హిరణ్యకవచః ప్రభుః
ఎర్రటి వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్రటి హారాలు అలంకరించుకుని, ఎర్రటి గుర్రంపై కూర్చొని, బలమైన చేతులతో, బంగారు కవచం ధరించిన ప్రభువు కనిపించాడు.
రథమాదిత్యసంకాశమాస్థితః కనకప్రభమ్। తం దృష్ట్వా దైత్యసేనా సా వ్యద్రవత్సహసా రణే
సూర్యుడిలా మెరిసే, బంగారు కాంతితో వెలిగే రథంపై ఎక్కి వచ్చాడు. అతన్ని చూసి దానవ సైన్యం యుద్ధంలో ఒక్కసారిగా పారిపోయింది.
స చాపి తాం ప్రజ్వలితాం మహిషస్ విదారిణీమ్। ముమోచ శక్తిం రాజేనద్ర మహాసేనో మహాబలః
అప్పుడు మహాబలుడు మహాసేనుడు, యుద్ధంలో మహిషుడిని చీల్చగలిగే అగ్ని వంటి శక్తిని అతనిపై విసిరాడు.
సా ముక్తాఽభ్యహరత్తస్య మహిషస్య శిరో మహత్। పపాత భిన్నే శిరసి మహిషస్త్యక్తజీవితః
ఆ శక్తి మహిషుని పెద్ద తలను గట్టిగా తాకింది. తల చీలిపోవడంతో మహిషుడు అక్కడే ప్రాణాలు విడిచాడు.
పతతా శిరసా తేన ద్వారం షోడశయోజనమ్। పర్వతాభేన పిహితం తదాఽగమ్యం తతోఽభవత్। ఉత్తరాః కురవస్తేన గచ్ఛన్త్యద్య యథాసుమ్
ఆ తల పడిపోవడంతో, పర్వతంతో మూసివున్న పదహారు యోజనాల వెడల్పైన ద్వారం దాటి వెళ్లడం అసాధ్యమైంది. అందుకే ఉత్తర కురువులు ఇప్పటికీ అలా ప్రయాణిస్తారు.
క్షిప్తాక్షిప్తా తు సా శక్తిర్హత్వా శత్రూన్సహస్రశః। స్కన్దహస్తమనుప్రాప్తా దృశ్యతే దేవదానవైః
ఆ శక్తి ఎన్నిసార్లు విసిరినా, వేలాది శత్రువులను సంహరించి, చివరికి స్కందుని చేతికి తిరిగి చేరింది. ఈ దృశ్యాన్ని దేవతలు, దానవులు చూశారు.
ప్రాయః శరైర్వినిహతా మహాసేనేన ధీమతా। శేషా దైత్యగణా ఘోరా భీతాస్త్రస్తా దురాసదైః। స్కన్దపారిషదైర్హత్వా భక్షితాశ్చ సహస్రశః
భయంకరమైన, చేరలేని దానవ గణాల్లో ఎక్కువ మందిని ధీరుడైన మహాసేనుడు తన బాణాలతో సంహరించాడు. మిగతావారిని స్కందుని అనుచరులు చంపి, వేలాది మందిని తినేశారు.
దనవాన్భక్షయన్తస్తే ప్రపిబన్తశ్చ శోణితమ్। క్షణాన్నిర్దానవం సర్వమకార్షుర్భృశహర్షితాః
వారు దానవులను తిని, వారి రక్తాన్ని తాగారు. ఒక్క క్షణంలోనే అక్కడి మొత్తం ప్రదేశాన్ని దానవుల నుంచి శూన్యంగా చేసి, ఎంతో ఆనందించారు.
తమాంసీవయథా సూర్యో వృక్షానగ్నిర్ఘనాన్ఖగః। తథాస్కన్దోఽజయచ్ఛత్రూన్స్వేన వీర్యేణ కీర్తిమాన్
ఎలా సూర్యుడు చీకటిని తొలగిస్తాడో, అగ్ని వృక్షాలను కాల్చేస్తాడో, పక్షి మేఘాలను చెదరగొడతదో, అలాగే కీర్తిశాలి స్కందుడు తన శక్తితో శత్రువులను జయించాడు.
సంపూజ్యమానస్త్రిదశైరభివాద్య మహేశ్వరమ్। శుశుభే కృతికాపుత్రః ప్రకీరణాంశురివాంశుమాన్
దేవతలు స్కందుని ఘనంగా సత్కరించి, మహేశ్వరుణ్ని నమస్కరించారు. కృతికా కుమారుడు చంద్రుడు తన కాంతిని చిందించునట్లు ప్రకాశించాడు.
నష్టశత్రుర్యదా స్కన్దః ప్రయాతస్తు మహేశ్వరమ్। తదాఽబ్రవీన్మహాసేనం పరిష్వజ్య పురందరః
శత్రువులను సంహరించిన స్కందుడు మహేశ్వరుని వద్దకు వెళ్లినప్పుడు, పురందరుడు మహాసేనుని ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు.
బ్రహ్మదత్తవరః స్కన్ద త్వయాఽయం మహిషో హతః। `హజయ్యో యుధి దేవానాం దానవః స మహాబలః
స్కందా! బ్రహ్మదేవుడు వరమిచ్చిన ఈ మహిషుడు నీ చేతిలో సంహరించబడ్డాడు. ఆ మహాబలుడు దేవతలకు యుద్ధంలో అజేయుడు.
దేవాస్తృణసమా యస్య వబూవుర్జయతాంవర। సోఽయం త్వయా మహాబాహో శమితో దేవకణ్టకః
విజయవంతుడైన అతని ముందు దేవతలు గడ్డి రెప్పల్లా కనిపించేవారు. మహాబాహువైన నీవు ఆ దేవతలకు ముప్పైన శత్రువును సంహరించావు.
శతం మహిషతుల్యానాం దానవానాం త్వయ రణే। నిహతందేవశత్రూణాం యైర్వయం పూర్వతాపితాః
మహిషుని సమానమైన వంద మంది దానవ శత్రువులను నీవు యుద్ధంలో సంహరించావు. వారు మునుపు మాకు ఎన్నో బాధలు పెట్టారు.