యదా స్కన్దేన మాతృణామేవమేతత్ప్రియం కృతమ్। అథనైమబ్రవీత్స్వాహా మమ పుత్రస్త్వమౌరసః
స్కందుడు మాతృదేవతలకు ఇలా ఉపకారం చేసినప్పుడు, స్వాహా ఇలా చెప్పింది: 'నీవే నా నిజమైన కుమారుడవు.'
ఇచ్ఛామ్యహం త్వయా దత్తాం ప్రీతిం పరమదుర్లభామ్। తామబ్రవీత్తతః స్కన్దః ప్రీతిమిచ్ఛసి కీదృశీమ్
'నీవు నాకు ఇవ్వగలిగిన అత్యంత దుర్లభమైన ఆనందాన్ని కోరుకుంటున్నాను.' అప్పుడు స్కందుడు అడిగాడు: 'నీవు ఎలాంటి ఆనందాన్ని కోరుకుంటున్నావు?'
దక్షస్యాహం ప్రియా కన్యా స్వాహా నామ మహాభుజ। బాల్యాత్ప్రభృతి నిత్యం చ జాతకామా హుతాశనే
'నేను దక్షుడి ప్రియ కుమార్తె స్వాహా. చిన్నప్పటి నుంచీ ఎప్పుడూ అగ్నితో కలవాలని కోరికతో ఉన్నాను.'
న స మాం కామినీం పుత్ర సమ్యగ్జనాతి పావకః। ఇచ్ఛామి శాశ్వతం వాసం వస్తు పుత్ర సహాగ్నినా
'కానీ నా కుమారా, అగ్ని దేవుడు నన్ను కోరికతో ఉన్నవాడిగా నిజంగా గుర్తించడు. నేను అగ్నితో శాశ్వతంగా నివసించాలనుకుంటున్నాను.'
హవ్యం కవ్యంచ యత్కించిద్ద్విజా మన్త్రసుసంస్తుతమ్। హోష్యన్త్యగ్నౌ సదా దేవి స్వాహేత్యుక్త్వాసముద్ధృతమ్
ద్విజులారా, మంత్రాలతో ప్రశంసించబడే హవ్యాలు, కవ్యాలు అన్నీ దేవతలకు అర్పించినప్పుడు 'స్వాహా' అని పలికి, అగ్నిలో ఎప్పుడూ సమర్పించబడతాయి అని దేవిని ఉద్దేశించి చెప్పారు.
అద్యప్రభృతి దాస్యన్తి సువృత్తాః సత్పథే స్థితాః। ఏవమగ్నిసత్వయా సార్ధం సదా వత్స్యతి శోభనే
ఈ రోజు నుండి మంచి నడవడిక కలవారు, సత్పథంలో నిలిచినవారు, ఇలానే అర్పణలు చేస్తారు. అందువల్ల, శోభనమైనవాడా, నీవు అగ్నితో కలిసి ఎప్పుడూ నివసిస్తావు.
ఏవముక్తా తతః స్వాహా తుష్టాస్కన్దేన పూజితా। పావకేన సమాయుక్తా భర్త్రా స్కన్దమపూజయత్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, స్కందుడు పూజించగా తృప్తిచెందిన స్వాహా, తన భర్త పవకునితో కలిసి, స్కందుని పూజించింది.
తతో బ్రహ్మా మహాసేనం ప్రజాపతిరథాబ్రవీత్। అభిగచ్ఛ మహాదేవం పితరం త్రిపురార్దనమ్
ఆ తరువాత బ్రహ్మ, ప్రాణుల కర్త అయినవాడు, మహాసేనుని చూచి ఇలా అన్నాడు: 'మహాదేవుడైన తండ్రిని, త్రిపుర సంహారకుడిని వెళ్ళి దర్శించు.'
రుద్రేణాగ్నిం సమావిశ్య స్వాహామావిశ్య చోమయా। హితర్థం సర్వలోకానాం జాతస్త్వమపరాజితః
'రుద్రుడు అగ్నిలో ప్రవేశించి, నేను స్వాహాలోనికి ప్రవేశించి, సమస్త లోకాలకు మేలు కోసం నీవు, అపరాజితుడవై జన్మించావు.'
ఉమాయోన్యాం చ రుద్రేణ శుక్రం సిక్తం మహాత్మనా। అస్మిన్గిరౌ నిపతితం మిఞ్జికమిఞ్జికం యతః
'రుద్రుడు, మహాత్ముడు, ఉమా గర్భంలో వీర్యాన్ని పోశాడు. అది ఈ పర్వతంపై తడులుగా పడింది.'
మిథునం వై మహాభాగ తత్ర తద్రుద్రసంభవమ్'। సంభూతం లోహితోదే తు శుక్రశేషమవాపతత్
'అక్కడ, మహాభాగుడా, ఆ రుద్రుని సంభవం వల్ల ఒక జంట జన్మించింది. రక్తం నుండి మిగిలిన వీర్యాన్ని స్వీకరించారు.'
సూర్యరశ్మిషు చాప్యనయదన్యచ్చైవాపతద్భువి। ఆసక్తమన్యద్వృక్షేషు తదేవం ప్చధాఽపతత్
'కొంత సూర్యకిరణాల్లోకి వెళ్లింది, మరికొంత భూమిపై పడింది, ఇంకొంత చెట్లలో అంటుకుంది — ఇలా అయిదు విధాలుగా పడింది.'
తత్ర తే వివిధాకారా గణా జ్ఞేయా మనీషిభిః। తవ పారిషదా ఘోరా య ఏతే పిశితాశినః
'అక్కడ వివిధ రూపాల గణాలు ఉన్నాయని జ్ఞానులు తెలుసుకోవాలి. అవే నీ భయంకరమైన సహాయకులు, మాంసాహారులు.'
ఏవమస్త్వితి చాప్యుక్త్వా మహాసేనో మహేశ్వరమ్। అపూజయదమేయాత్మా పితరం పితృవత్సలః
'అలా జరుగనీ' అని చెప్పి, అపరిమితాత్ముడైన మహాసేనుడు, తన తండ్రి మహేశ్వరుని, పితృభక్తితో పూజించాడు.
అర్కపుష్పైస్తు తే పఞ్ గణాః పూజ్యా ధనార్థిభిః। వ్యాదిప్రశమనార్థం చతేషాం పూజాం సమాచరేత్
ఆయిదు గణాలను ధనాన్ని కోరేవారు అర్కపువ్వులతో పూజించాలి. వ్యాధులను నివారించాలంటే వీరి పూజ చేయాలి.
మిఞ్జికామిఞ్జికం చైవ మిథునం రుద్రసంభవమ్। నమస్కార్యం సదైవేహ బాలానాం హితమిచ్ఛతా
మింజికా, మింజిక అనే రుద్రుని సంభవించిన జంటను, పిల్లల మేలు కోరేవారు ఎప్పుడూ నమస్కరించాలి.
స్త్రియో మానుషమాంసాదా వృక్షకా నామ నామతః। వృక్షేషు జాతాస్తా దేవ్యో నమస్కార్యాః ప్రజార్థిభిః
మనుష్య మాంసం తినే స్త్రీలను వృక్షకా అని పిలుస్తారు. చెట్లలో జన్మించిన ఆ దేవతలను సంతానం కోరేవారు నమస్కరించాలి.
ఏషామేవ పిశాచానామసఙ్ఖ్యేయగణాః స్మృతాః। ఘణ్టాయాః సపతాకాయాః శృణు మే సంభవం నృప
ఈ పిశాచులకు అనేక సంఖ్యల గణాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. రాజా, ఇప్పుడు ఘంటా, పతాకల ఉద్భవాన్ని నన్ను విను.
ఐరావతస్య ఘణ్టే ద్వే వైజయన్త్యావితి శ్రుతే। గుహస్య తే స్వయం దత్తే క్రమేణానాయ్య ధీమతా
ఏరావతానికి రెండు ఘంటలు ఉన్నాయని, అవి వైజయంతి అని వినిపిస్తుంది. అవి గుహ స్వయంగా నీకు క్రమంగా ఇచ్చాడు, జ్ఞానవంతుడా.
ఏకా తత్రవిశాఖస్య ఘణ్టా స్కన్దస్య చాపరా। పతాకా కార్తికేయస్ విశాఖస్య చ లోహితా
అందులో ఒక ఘంటా విశాఖకు, మరొకటి స్కందునికి. పతాకా కార్తికేయునికి, ఎర్రటి పతాకా విశాఖునికి చెందింది.
యాని క్రీడనకాన్యస్య దేవైర్దత్తాని వై తదా। తైరేవ రమతే దేవో మహాసేనో మహాబలః
దేవతలు అప్పట్లో ఇచ్చిన ఆ ఆటబొమ్మలతోనే మహాబలుడైన మహాసేనుడు ఆనందంగా ఉండేవాడు.
స సంవృతః పిశాచానాం గణైర్దేవగణైస్తథా। శుశుభే కాఞ్చనే శైలే దీప్యమానః శ్రియా వృత్తః
పిశాచ గణాలతో, దేవత గణాలతో చుట్టుముట్టబడి, ఆ స్వామి, బంగారు పర్వతంపై మహిమతో ప్రకాశిస్తూ వెలిగాడు.
తేన వీరేణ శుశుభే స శైలః శుభకాననః। ఆదిత్యేనేవాంశుమతా మన్దరశ్చారుకన్దరః
ఆ వీరుడితో ఆ పర్వతం అందమైన అడవులతో మెరిసిపోతూ, అద్భుతమైన గుహలతో ఉన్న మందరాచలం ప్రకాశవంతమైన సూర్యునితో ఎలా కనబడుతుందో అలా కనిపించింది.
సంతానకవనైః ఫుల్లైః కరవీరవనైరపి। పారిజాతవనైశ్చైవ జపాశోకవనైస్తథా
ఆ పర్వతం పుష్పించిన సంతానక వనాలు, కరవీర వనాలు, పారిజాత వనాలు, అలాగే జపా, అశోక వనాలతో ఎంతో అందంగా కనిపించింది.
కదమ్బతరుషణ్డైశ్చ దివ్యైర్మృగగణైరపి। దివ్యైః పక్షిగణైశ్చైవ శుశుభే శ్వేతపర్వతః
కదంబ చెట్ల గుంపులతో, దివ్యమైన జంతువుల సమూహాలతో, పరమ పవిత్రమైన పక్షుల గుంపులతో ఆ శ్వేతపర్వతం ఎంతో శోభాయమానంగా ఉంది.
తత్రదేవగణాః సర్వేసర్వే దేవర్షయస్తథా। మేఘతూర్యరవాశ్చైవ క్షుబ్ధోదధిసమస్వనాః
అక్కడ అన్ని దేవతలు, దేవర్షులు, మేఘాల తూర్యధ్వనులు, కలకలలతో సముద్రం మాదిరిగా గొప్ప శబ్దాలు వినిపించాయి.
తత్రదేవాశ్చ గన్ధర్వా నృత్యన్తేఽప్సరసస్తథా। హృష్టానాం తత్రభూతానాం శ్రూయతే నినదో మహాన్
అక్కడ దేవతలు, గంధర్వులు నాట్యం చేశారు; అప్సరసులు కూడా నర్తించాయి. ఆనందంతో ఉన్న ఆ భూతగణాల గొప్ప హర్షధ్వని అక్కడ వినిపించింది.
ఏవం సేన్ద్రం జగత్సర్వం శ్వేతపర్వతసంస్థితమ్। ప్రహృష్టం ప్రేక్షతే స్కన్దం న చ గ్లాయతి దర్శనాత్
ఇలా, ఇంద్రునితో కూడిన మొత్తం లోకమంతా శ్వేతపర్వతంపై నిలిచి, ఆనందంగా స్కందుని చూస్తూ, ఆ దర్శనానికి ఎప్పటికీ అలసిపోలేదు.
యదాఽభిషిక్తో భగవాన్సైనాపత్యే తు పావకిః। తదా సంప్రస్థితః శ్రీమాన్హృష్టో భద్రవటం హరః
అగ్నిపుత్రుడు సేనాధిపతిగా అభిషేకం పొందినప్పుడు, మహిమాన్వితుడైన హరుడు ఆనందంతో భద్రవటానికి బయలుదేరాడు.
రథేనాదిత్యవర్ణేన పార్వత్యా సహితః ప్రభుః। `అనుయాతః సురైః సర్వైః సహస్రాక్షపురోగమైః
ఆ ప్రభువు పార్వతితో కలిసి సూర్యుని వలె ప్రకాశించే రథంలో ఎక్కి, సహస్రాక్షుడితో ముందుండే అన్ని దేవతలతో కూడి వెళ్ళాడు.