తత్స్కన్నం తేజసా తత్రసంవృతంజనయత్సుతమ్। ఋషిభిః పూజితం స్కన్నమనయన్స్కన్దతాం తతః
ఆదే తేజస్సుతో నిండినదిగా అక్కడ ఉండి, ఒక కుమారుడిని జన్మనిచ్చింది. ఆ బాలుడిని ఋషులు గౌరవించారు. అందువల్ల అతడు స్కందుడయ్యాడు.
షట్శిరా ద్విగుణశ్రోత్రో ద్వాదశాక్షిభూజక్రమః। ఏకగ్రీవస్త్వేకకాయః కుమారః సమపద్యత
ఆ బాలుడు ఆరు తలలతో, రెండు రెట్లు చెవులతో, పన్నెండు కళ్లతో, ఒక మెడ, ఒక శరీరంతో జన్మించాడు.
ద్వితీయాయామభివ్యక్తస్తృతీయాయాం శిశుర్బభౌ। అఙ్గప్రత్యఙ్గసంభూతశ్చతుర్థ్యామభవద్గుహః
రెండవ రోజున అతడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. మూడవ రోజున శిశువుగా ప్రకాశించాడు. నాల్గవ రోజున, అవయవాలు ఏర్పడి, అతడు గుహగా మారాడు.
లోహితాభ్రేణ మహతా సంవృతః సహ విద్యుతా। లోహితాభ్రే సుమహతి భాతి సూర్య ఇవోదితః
పెద్ద ఎర్ర మేఘంతో, మెరుపుతో కూడి కప్పబడి, అతడు ఉదయిస్తున్న సూర్యుడిలా ఆ ఎర్ర మేఘంలో ప్రకాశించాడు.
గృహీతం తు ధనుస్తేన విపులం రోమహర్షణమ్। న్యస్తం యత్రిపురఘ్నేన సురారివినికృన్తనమ్
అతడు విపరీతమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే ధనుస్సును ఎత్తుకున్నాడు. ఆ ధనుస్సును త్రిపుర సంహారుడు అక్కడ ఉంచాడు. అది దేవతలకు శత్రువులను నశింపజేసే శక్తి కలిగినది.
తద్గృహీత్వా ధనుఃశ్రేష్ఠం ననాద బలవాంస్తదా। సంమోహయన్నిమాఁల్లోకాన్గుహస్త్రీన్సచరాచరాన్
ఆ ధనుస్సును పట్టుకొని, బలవంతుడైన గుహ గర్జించాడు. ఆ గర్జనతో అన్ని లోకాలు, గుహ స్త్రీలు, చరాచర జంతువులందరూ మైమరచిపోయారు.
తస్ తం నినదం శ్రుత్వా మహామేఘౌఘనిఃస్వనమ్। ఉత్పేతతుర్మహానాగౌ చిత్రశ్చైరావతశ్చ హ
ఆ ఘోరమైన అరుపు, మేఘాల గర్జనలా వినిపించగానే, మహాబలశాలులు అయిన చిత్రుడు, ఐరావతుడు అనే రెండు ఏనుగులు ఒక్కసారిగా లేచిపోయాయి.
తావాపతన్తౌ సంప్రేక్ష్యస బాలోఽర్కసమద్యుతిః। ద్వాభ్యాం గృహీత్వా పాణిభ్యాం శక్తిం చాన్యేన పాణినా
ఆ ఇద్దరు ఎదురుగా పరుగెత్తుతూ వస్తున్నారని చూసి, సూర్యునిలా ప్రకాశించే ఆ బాలుడు, తన రెండు చేతులతో వారిని పట్టుకొని, ఇంకో చేతితో ఆయుధాన్ని తీసుకున్నాడు.
అపరేణాగ్నిదాయాదస్తామ్రచూడం భుజేన సః। మహాకాయముపశ్లిష్టం కుక్కుటం బలినాం వరమ్। గృహీత్వా వ్యనదద్భీమం చిక్రీడ చ మహాభుజః
ఇంకో చేతితో అగ్ని కుమారుడు, తామ్రపు కిరీటంతో ఉన్న, గొప్ప శక్తి కలిగిన పెద్దదైన కోడిని బలంగా పట్టుకొని, భయంకరంగా అరవుతూ, ఆనందంగా ఆడాడు.
ద్వాభ్యాం భుజాభ్యాం బలవాన్గృహీత్వా శఙ్ఖముత్తమమ్। ప్రాధ్మాపయత్ భూతానాం త్రాసనం బలినామపి। ద్వాభ్యాం భుజాభ్యామాకాశం బహుశో నిజఘాన
రెండు బలమైన చేతులతో అద్భుతమైన శంఖాన్ని పట్టుకొని ఊదాడు. ఆ శబ్దం వల్ల బలవంతులైన ప్రాణులకు కూడా భయం కలిగింది. మరో రెండు చేతులతో ఆకాశాన్ని మళ్లీ మళ్లీ కొట్టాడు.
క్రీడన్భాతి మహాసేనస్త్రీంల్లోకాన్వదనైః పివన్। పర్వతాగ్రేఽప్రమేయాత్మా రశ్మిమానుదయే యథా
ఆ మహాసేనుడు, పర్వత శిఖరంపై ఆడుకుంటూ, తన నోళ్లతో మూడు లోకాలను పీలుస్తున్నట్టు ప్రకాశించాడు. అతని మహిమ కొలవలేనిది, ఉదయించే సూర్యుడిలా తేజస్సుతో మెరిసాడు.
స తస్ పర్వతస్యాగ్రే నిషణ్ణోఽద్భుతవిక్రమః। వ్యలోకయదమేయాత్మా ముఖైర్నానావిధైర్దిశః
ఆశ్చర్యకరమైన పరాక్రమంతో, ఆ కొలవలేని మహిమ కలిగినవాడు, పర్వత శిఖరంపై కూర్చొని, అనేక ముఖాలతో అన్ని దిశలవైపు చూశాడు.
స పశ్యన్వివిధాన్భావాంశ్చకార నినదం పునః। తస్య తం నినదం శ్రుత్వా న్యపతన్బహుధా జనాః। భీతాశ్చోద్విగ్రమనసస్తమేవ శరణం యయుః
వివిధ జాతులను చూచి మళ్లీ ఘోరంగా అరవాడు. ఆ అరుపు విని, అనేక మంది భయంతో నేలపై పడిపోయారు. భయంతో, మనసు కలవరపడి, అతని శరణు చేరారు.
యే తుం సంశ్రితా దేవం నానావర్ణాస్తదా జనాః। తానప్యాహుః పారిషదాన్బ్రాహ్మణాః సుమహాబలాన్
ఆ దేవుని శరణు చేరిన వివిధ వర్ణాల వారు కూడా, మహాబలశాలులు అయిన బ్రాహ్మణులు, అతని పరిచారకులుగా చెప్పబడ్డారు.
స తూత్థాయ మహాబాహురుపసాన్త్వ్య చ తాఞ్జనాన్। ధనుర్వికృష్య వ్యసృజద్బాణాఞ్శ్వేతే మహాగిరౌ
అప్పుడు ఆ మహాబాహువు లేచి, ఆ జనులను ఓదార్చి, తన విల్లు ఎక్కించి, తెల్లటి గొప్ప పర్వతంపై బాణాలను వదిలాడు.
విభేద స శరైః శైలం క్రౌఞ్చం హిమవతః సుతమ్। తేన హంసాశ్చ గృధ్రాశ్చ మేరుం గచ్ఛన్తి పర్వతమ్
అతడు తన బాణాలతో హిమవంతుని కుమారుడైన క్రౌంచపర్వతాన్ని చీల్చేశాడు. అందువల్ల హంసలు, గద్దలు మెరుపర్వతానికి వెళ్లిపోయాయి.
స విశీర్ణోఽపతచ్ఛైలో భృశమార్తస్వరావ్రువన్
ఆ చీలిపోయిన పర్వతం, తీవ్రమైన బాధతో అరుస్తూ కిందపడిపోయింది.
తస్మిన్నిపతితే త్వన్యే నేదుః శైలా భృశం భయాత్। `ఘోరమార్తస్వరం చక్రుర్దృష్ట్వా క్రౌఞ్చం విదారితమ్
అది పడిపోవగానే, మిగతా పర్వతాలు భయంతో గట్టిగా గర్జించాయి. క్రౌంచపర్వతం చీలిపోయిన దృశ్యం చూసి, భయంకరమైన, బాధతో కూడిన శబ్దం చేశాయి.
సతం నాదం భృశార్తానాం శ్రుత్వాఽపి బలినాంవరః। న ప్రావ్యధదమేయాత్మా శక్తిముద్యమ్య చానదత్
అంతటి బాధతో అరుస్తున్నవారి శబ్దం విన్నా, బలవంతులందరిలో శ్రేష్ఠుడు అయిన అతడు కదలలేదు. ఆ కొలవలేని మహిమ కలిగినవాడు తన శక్తిని పైకి ఎత్తి మళ్లీ ఘోరంగా అరవాడు.
సా తదా విమలా శక్తిః క్షిప్తా తేన మహాత్మనా। బిభేద శిఖరం ఘోరం శ్వేతస్ తరసా గిరేః
అప్పుడు ఆ మహాత్ముడు విసిరిన నిష్కళంకమైన ఆయుధం, తెల్లటి పర్వతపు భయంకరమైన శిఖరాన్ని బలంగా చీల్చింది.
స తేనాభిహతో దీర్ణో గిరిః శ్వేతోఽచలైః సహ। పలాయత మహీం త్యక్త్వా భీతస్తస్మాన్మహాత్మనః
ఆ ఆయుధం తాకడంతో, తెల్లటి పర్వతం తనతో పాటు ఉన్న పర్వతాలతో కలిసి చీలిపోయింది. ఆ మహాత్ముని భయంతో భూమిని వదిలి పారిపోయింది.
తతః ప్రవ్యథితా భూమిర్వ్యశీర్యత సమన్తతః। ఆర్తా స్కన్దం సమాసాద్య పునర్బలవతీ బభౌ
అప్పుడు భూమి భయంతో కంపించి, చుట్టూ చీలిపోయింది. బాధతో స్కందుని ఆశ్రయించి, మళ్లీ బలాన్ని పొందింది.
పర్వతాశ్చ నమస్కృత్యతమేవ పృథివీం గతాః। అథైనమభజల్లోకః స్కన్దం శుక్లస్య పఞ్చమీమ్
పర్వతాలు నమస్కరించి, భూమిని చేరాయి. ఆ తరువాత లోకమంతా, శుక్ల పక్షంలో ఐదవ రోజున స్కందుని ఘనంగా పూజించింది.
తస్మిఞ్జాతే మహాసత్త్వే మహాసేనే మహాబలే। సముత్తస్థుర్మహోత్పాతా ఘోరరూపాః పృథగ్విధాః ।। 1
ఆ మహాశక్తి, మహాబలుడు అయిన మహాసేనుడు జన్మించినప్పుడు, భయంకరమైన అనేక రకాల మహా అపశకునాలు ఉద్భవించాయి.
స్త్రీపుంసోర్విపరీతం చ తథా ద్వన్ద్వాని యాని చ। గ్రహా దీప్తా దిశః ఖం చ రరాస చ మహీ భృశమ్
ఆ సమయంలో స్త్రీపురుషుల పాత్రలు మారిపోయాయి, అలాగే అన్ని జంటల మధ్య విరుద్ధతలు కనిపించాయి. గ్రహాలు ప్రకాశంగా మెరిశాయి, దిక్కులు, ఆకాశం, భూమి—allamga—బాగా కంపించాయి.
ఋషయశ్చ మహాఘోరాన్దృష్ట్వోత్పాతాన్సమన్తతః। అకుర్వఞ్శాన్తిముద్విగ్నా లోకానాం లోకభావనాః
ఆ భయంకరమైన అపశకునాలను చుట్టూ చూసిన మహర్షులు, లోకాలకు మేలు కలగాలని ఆందోళనతో శాంతి కర్మలు చేశారు.
నివసన్తి వనే యే తు తస్మింశ్చైత్రరథే జనాః। తేఽబ్రువన్నేష నోఽనర్థః పావకేనాహృతో మహాన్। సంగమ్య షడ్భిః పత్నీభిః సప్తర్షీణామితి స్మ హ
చైత్రరథ అరణ్యంలో నివసిస్తున్న వారు, 'ఈ పెద్ద అపాయం మనకు అగ్నిచేత, ఏడుగురు మహర్షుల ఆరు భార్యలతో కలిసిన తర్వాత వచ్చింది' అని అన్నారు.
అపరే గరుడీమాహుస్తయాఽనర్థోఽయమాహృతః। యైర్దృష్టా సా తదా దేవీ తస్యా రూపేణ గచ్ఛతీ
ఇంకొంత మంది, 'ఈ అపాయం గరుడి వల్ల వచ్చింది; ఆ సమయంలో ఆ దేవిని ఆ రూపంలో కదులుతూ చూచినవారు ఉన్నారు' అని చెప్పారు.
న తు తత్స్వాహయా కర్మ కృతంజానాతి వై జనః
కానీ, ఈ కార్యం స్వాహా చేత జరిగిందని ప్రజలకు తెలియదు.
సుపర్ణీ తు వచః శ్రుత్వా మమాయం తనయస్త్వితి। ఉపగమ్య శనైః స్కన్దమాహాహం జననీ తవ
సుపర్ణి ఆ మాటలు విని, 'ఇతడు నా కుమారుడు' అని అనుకొని, నెమ్మదిగా స్కందుని దగ్గరకు వెళ్లి, 'నేను నీ తల్లి' అని చెప్పింది.