తతోఽగ్నిరుపయేమే తాం శివాం ప్రీతిముదాయుతః। ప్రీత్యా దేవీ సమాయుక్తా శుక్రం జగ్రాహ పాణినా
ఆ తరువాత అగ్ని, ఆనందంతో, ఆ శుభలక్షణురాలిని చేరాడు. ఆ దేవత ప్రేమతో అంగీకరించి, తన చేతితో వీర్యాన్ని స్వీకరించింది.
సాఽచిన్తయన్మమేదం యే రూపం ద్రక్ష్యన్తి కాననే। తే బ్రాహ్మణీనామనృతం దోషం వక్ష్యన్తి పావకే
ఆమె ఇలా ఆలోచించింది: 'అటవిలో నా రూపాన్ని ఎవరు చూసినా, వారు బ్రాహ్మణుల భార్యలపై అబద్ధం చెప్పారని, అపవాదం పెడతారు, ఓ పావకా!'
తస్మాదేతద్రక్షమాణా గరుడీ సంభవామ్యహమ్। వనాన్నిర్గమనం చైవ సుఖం మమ భవిష్యతి
అందుకే దీనిని కాపాడేందుకు నేను గరుడి రూపం దాల్చుతాను. అటవిని విడిచి బయటకు రావడం కూడా నాకు సులభంగా ఉంటుంది.
సుపర్ణీ సా తదా భూత్వా నిర్జగామ మహావనాత్। అపశ్యత్పర్వతం శ్వేతం శరస్తమ్బైః సుసంవృతమ్
ఆమె అప్పుడు సుపర్ణిగా మారి, ఆ మహావనాన్ని విడిచి బయలుదేరింది. తెల్లటి పర్వతాన్ని, బాణాల్లాంటి పొడవాటి స్తంభాలతో కప్పబడి ఉన్నదాన్ని చూసింది.
దృష్టీవిషైః సప్తశీర్షైర్గుప్తం భోగిభిరద్భుతైః। రక్షోభిశ్చ పిశాచైశ్చ రౌద్రైర్భూతగణైస్తథా
ఆ పర్వతాన్ని ఏడు తలలుగల విషసర్పాలు, అద్భుతమైన రూపాలుతో, భయంకరమైన రాక్షసులు, పిశాచులు, ఇంకా ఇతర భూతగణాలు కాపాడుతూ ఉండేవారు.
రాక్షసీభిశ్చ సంపూర్ణమనేకైశ్చ మృగద్విజైః। `నదీప్రస్రవణోపేతం నానాతరులతాచితమ్
ఆ ప్రాంతం రాక్షసులతో, అనేక జంతువులు, పక్షులతో నిండిపోయి, నదుల ప్రవాహాలతో, వివిధ రకాల చెట్లు, వల్లులతో అలంకరించబడి ఉంది.
సా తత్ర సహసా గత్వా శైలపృష్ఠం సుదుర్గమమ్। ప్రాక్షిపత్కాఞ్చనే కుణ్డే శుక్రం సా త్వరితా శుభా
ఆమె అక్కడ, వెంటనే ఆ కష్టమైన పర్వత శిఖరానికి చేరుకొని, ఆ శుభలక్షణురాలు త్వరగా ఆ వీర్యాన్ని బంగారు పాత్రలో వేసింది.
శిష్టానామపి సా దేవీ సప్తర్షీణాం మహాత్మనామ్। పత్నీసరూపతాం కృత్వా రమయామాస పావకమ్
ఆ దేవత, మహాత్ములైన సప్తర్షుల భార్యల రూపాన్ని ధరించి, అగ్నిని సంతోషపరిచింది.
దివ్యరూపమరున్ధత్యాః కర్తుం న శకితం తయా। తస్యాస్తపఃప్రభావేణ భర్తృశుశ్రూషణేన చ
అరుంధతీకి ఉన్న దివ్యరూపాన్ని ఆమె ధరించలేకపోయింది. అందుకు కారణం ఆమె చేసిన తపస్సు, భర్తకు చేసిన సేవ వల్లే.
షట్కృత్వస్తత్తు నిక్షిప్తమగ్నే రేతః కురుత్తమ। తస్మన్కుణ్డే ప్రతిపది కామిన్యా స్వాహయా తదా
ఓ కురుకులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆరు సార్లు అగ్ని వీర్యాన్ని ఆ పాత్రలో ఉంచాడు. ప్రతి సారి ఆ కోరికతో ఉన్న స్త్రీ, స్వాహా అంటూ అందులో సమర్పించింది.
తత్స్కన్నం తేజసా తత్రసంవృతంజనయత్సుతమ్। ఋషిభిః పూజితం స్కన్నమనయన్స్కన్దతాం తతః
ఆదే తేజస్సుతో నిండినదిగా అక్కడ ఉండి, ఒక కుమారుడిని జన్మనిచ్చింది. ఆ బాలుడిని ఋషులు గౌరవించారు. అందువల్ల అతడు స్కందుడయ్యాడు.
షట్శిరా ద్విగుణశ్రోత్రో ద్వాదశాక్షిభూజక్రమః। ఏకగ్రీవస్త్వేకకాయః కుమారః సమపద్యత
ఆ బాలుడు ఆరు తలలతో, రెండు రెట్లు చెవులతో, పన్నెండు కళ్లతో, ఒక మెడ, ఒక శరీరంతో జన్మించాడు.
ద్వితీయాయామభివ్యక్తస్తృతీయాయాం శిశుర్బభౌ। అఙ్గప్రత్యఙ్గసంభూతశ్చతుర్థ్యామభవద్గుహః
రెండవ రోజున అతడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. మూడవ రోజున శిశువుగా ప్రకాశించాడు. నాల్గవ రోజున, అవయవాలు ఏర్పడి, అతడు గుహగా మారాడు.
లోహితాభ్రేణ మహతా సంవృతః సహ విద్యుతా। లోహితాభ్రే సుమహతి భాతి సూర్య ఇవోదితః
పెద్ద ఎర్ర మేఘంతో, మెరుపుతో కూడి కప్పబడి, అతడు ఉదయిస్తున్న సూర్యుడిలా ఆ ఎర్ర మేఘంలో ప్రకాశించాడు.
గృహీతం తు ధనుస్తేన విపులం రోమహర్షణమ్। న్యస్తం యత్రిపురఘ్నేన సురారివినికృన్తనమ్
అతడు విపరీతమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే ధనుస్సును ఎత్తుకున్నాడు. ఆ ధనుస్సును త్రిపుర సంహారుడు అక్కడ ఉంచాడు. అది దేవతలకు శత్రువులను నశింపజేసే శక్తి కలిగినది.
తద్గృహీత్వా ధనుఃశ్రేష్ఠం ననాద బలవాంస్తదా। సంమోహయన్నిమాఁల్లోకాన్గుహస్త్రీన్సచరాచరాన్
ఆ ధనుస్సును పట్టుకొని, బలవంతుడైన గుహ గర్జించాడు. ఆ గర్జనతో అన్ని లోకాలు, గుహ స్త్రీలు, చరాచర జంతువులందరూ మైమరచిపోయారు.
తస్ తం నినదం శ్రుత్వా మహామేఘౌఘనిఃస్వనమ్। ఉత్పేతతుర్మహానాగౌ చిత్రశ్చైరావతశ్చ హ
ఆ ఘోరమైన అరుపు, మేఘాల గర్జనలా వినిపించగానే, మహాబలశాలులు అయిన చిత్రుడు, ఐరావతుడు అనే రెండు ఏనుగులు ఒక్కసారిగా లేచిపోయాయి.
తావాపతన్తౌ సంప్రేక్ష్యస బాలోఽర్కసమద్యుతిః। ద్వాభ్యాం గృహీత్వా పాణిభ్యాం శక్తిం చాన్యేన పాణినా
ఆ ఇద్దరు ఎదురుగా పరుగెత్తుతూ వస్తున్నారని చూసి, సూర్యునిలా ప్రకాశించే ఆ బాలుడు, తన రెండు చేతులతో వారిని పట్టుకొని, ఇంకో చేతితో ఆయుధాన్ని తీసుకున్నాడు.
అపరేణాగ్నిదాయాదస్తామ్రచూడం భుజేన సః। మహాకాయముపశ్లిష్టం కుక్కుటం బలినాం వరమ్। గృహీత్వా వ్యనదద్భీమం చిక్రీడ చ మహాభుజః
ఇంకో చేతితో అగ్ని కుమారుడు, తామ్రపు కిరీటంతో ఉన్న, గొప్ప శక్తి కలిగిన పెద్దదైన కోడిని బలంగా పట్టుకొని, భయంకరంగా అరవుతూ, ఆనందంగా ఆడాడు.
ద్వాభ్యాం భుజాభ్యాం బలవాన్గృహీత్వా శఙ్ఖముత్తమమ్। ప్రాధ్మాపయత్ భూతానాం త్రాసనం బలినామపి। ద్వాభ్యాం భుజాభ్యామాకాశం బహుశో నిజఘాన
రెండు బలమైన చేతులతో అద్భుతమైన శంఖాన్ని పట్టుకొని ఊదాడు. ఆ శబ్దం వల్ల బలవంతులైన ప్రాణులకు కూడా భయం కలిగింది. మరో రెండు చేతులతో ఆకాశాన్ని మళ్లీ మళ్లీ కొట్టాడు.
క్రీడన్భాతి మహాసేనస్త్రీంల్లోకాన్వదనైః పివన్। పర్వతాగ్రేఽప్రమేయాత్మా రశ్మిమానుదయే యథా
ఆ మహాసేనుడు, పర్వత శిఖరంపై ఆడుకుంటూ, తన నోళ్లతో మూడు లోకాలను పీలుస్తున్నట్టు ప్రకాశించాడు. అతని మహిమ కొలవలేనిది, ఉదయించే సూర్యుడిలా తేజస్సుతో మెరిసాడు.
స తస్ పర్వతస్యాగ్రే నిషణ్ణోఽద్భుతవిక్రమః। వ్యలోకయదమేయాత్మా ముఖైర్నానావిధైర్దిశః
ఆశ్చర్యకరమైన పరాక్రమంతో, ఆ కొలవలేని మహిమ కలిగినవాడు, పర్వత శిఖరంపై కూర్చొని, అనేక ముఖాలతో అన్ని దిశలవైపు చూశాడు.
స పశ్యన్వివిధాన్భావాంశ్చకార నినదం పునః। తస్య తం నినదం శ్రుత్వా న్యపతన్బహుధా జనాః। భీతాశ్చోద్విగ్రమనసస్తమేవ శరణం యయుః
వివిధ జాతులను చూచి మళ్లీ ఘోరంగా అరవాడు. ఆ అరుపు విని, అనేక మంది భయంతో నేలపై పడిపోయారు. భయంతో, మనసు కలవరపడి, అతని శరణు చేరారు.
యే తుం సంశ్రితా దేవం నానావర్ణాస్తదా జనాః। తానప్యాహుః పారిషదాన్బ్రాహ్మణాః సుమహాబలాన్
ఆ దేవుని శరణు చేరిన వివిధ వర్ణాల వారు కూడా, మహాబలశాలులు అయిన బ్రాహ్మణులు, అతని పరిచారకులుగా చెప్పబడ్డారు.
స తూత్థాయ మహాబాహురుపసాన్త్వ్య చ తాఞ్జనాన్। ధనుర్వికృష్య వ్యసృజద్బాణాఞ్శ్వేతే మహాగిరౌ
అప్పుడు ఆ మహాబాహువు లేచి, ఆ జనులను ఓదార్చి, తన విల్లు ఎక్కించి, తెల్లటి గొప్ప పర్వతంపై బాణాలను వదిలాడు.
విభేద స శరైః శైలం క్రౌఞ్చం హిమవతః సుతమ్। తేన హంసాశ్చ గృధ్రాశ్చ మేరుం గచ్ఛన్తి పర్వతమ్
అతడు తన బాణాలతో హిమవంతుని కుమారుడైన క్రౌంచపర్వతాన్ని చీల్చేశాడు. అందువల్ల హంసలు, గద్దలు మెరుపర్వతానికి వెళ్లిపోయాయి.
స విశీర్ణోఽపతచ్ఛైలో భృశమార్తస్వరావ్రువన్
ఆ చీలిపోయిన పర్వతం, తీవ్రమైన బాధతో అరుస్తూ కిందపడిపోయింది.
తస్మిన్నిపతితే త్వన్యే నేదుః శైలా భృశం భయాత్। `ఘోరమార్తస్వరం చక్రుర్దృష్ట్వా క్రౌఞ్చం విదారితమ్
అది పడిపోవగానే, మిగతా పర్వతాలు భయంతో గట్టిగా గర్జించాయి. క్రౌంచపర్వతం చీలిపోయిన దృశ్యం చూసి, భయంకరమైన, బాధతో కూడిన శబ్దం చేశాయి.
సతం నాదం భృశార్తానాం శ్రుత్వాఽపి బలినాంవరః। న ప్రావ్యధదమేయాత్మా శక్తిముద్యమ్య చానదత్
అంతటి బాధతో అరుస్తున్నవారి శబ్దం విన్నా, బలవంతులందరిలో శ్రేష్ఠుడు అయిన అతడు కదలలేదు. ఆ కొలవలేని మహిమ కలిగినవాడు తన శక్తిని పైకి ఎత్తి మళ్లీ ఘోరంగా అరవాడు.
సా తదా విమలా శక్తిః క్షిప్తా తేన మహాత్మనా। బిభేద శిఖరం ఘోరం శ్వేతస్ తరసా గిరేః
అప్పుడు ఆ మహాత్ముడు విసిరిన నిష్కళంకమైన ఆయుధం, తెల్లటి పర్వతపు భయంకరమైన శిఖరాన్ని బలంగా చీల్చింది.