స్వాహా తం దక్షదుహితా ప్రథమాఽకామయత్తదా। సా తస్య చ్ఛిద్రమన్వైచ్ఛచ్చిరాత్ప్రభృతిభామినీ
అప్పటికి దక్ష కుమార్తె అయిన స్వాహా, మొదటిసారి అగ్ని దేవునిని కోరింది. ఆ తేజోవంతురాలు, అతనితో కలవడానికి చాలాకాలం అవకాశం కోసం ఎదురుచూసింది.
సా తం జ్ఞాత్వా యథావత్తు వర్హిం వనముపాగతమ్। తత్త్వతః కామసంతప్తం చిన్తయామాస భామినీ
ఆమె, అగ్ని దేవుడు నిజంగా కామంతో తపించుతూ అరణ్యంలో ఉన్నాడని తెలుసుకుని, ఆ విషయాన్ని లోలోపల ఆలోచించింది.
అహం సప్తర్షిపత్నీనాం కృత్వా రూపాణి పావకమ్। కామయిష్యామి కామార్తం తాసాం రూపేణ మోహితమ్। ఏవం కృతే ప్రీతిరస్ కామావాప్తిశ్చ మే భవేత్
'నేను సప్తర్షుల భార్యల రూపాలు ధరించి, వారి సౌందర్యానికి మోహితుడైన అగ్ని దేవుని దగ్గరకు వెళ్తాను. అలా చేస్తే అతని ప్రేమను, నా కోరికను రెండూ పొందగలను.'
శివా భార్యా త్వఙ్గిరసః శీలరూపగుణాన్వితా। తస్యాః సా ప్రథమం రూపం కృత్వాదేవీ జనాధిప
అంగిరసుని భార్య అయిన శివా, సద్గుణాలు, సౌందర్యం కలిగి ఉన్నది. ఆ దేవత మొదట ఆమె రూపాన్ని ధరించింది, ఓ రాజాధిరాజా!
జగామ పావకాభ్యాశం తం చోవాచ వరాఙ్గనా। మామగ్నే కామసంతప్తాం త్వం కామయితుమర్హసి
ఆమె అగ్ని దేవుని దగ్గరకు వెళ్లి, 'ఓ అగ్ని దేవా! నేను కామంతో తపిస్తున్నాను. నీవు నన్ను కోరాలి' అని అందంగా చెప్పింది.
కరిష్యసి న చేదేవం మృతాం మాముపధారయ। `తవాప్యధర్మః సుమహాన్భవితా వై హుతాశన
'నువ్వు అలా చేయకపోతే, నన్ను మృతురాలిగా భావించు. అలా అయితే నీకు కూడా గొప్ప అధర్మం కలుగుతుంది, ఓ హవిర్భుక్కా!'
అహమఙ్గిరసో భార్యా శివా నామ హుతాశన। సఖీభిః సహితా ప్రాప్తా మన్త్రయిత్వా వినిశ్చయమ్
'నేను అంగిరసుని భార్య శివా, ఓ అగ్ని దేవా! నా స్నేహితులతో కలిసి, ఆలోచించి నిర్ణయంతో ఇక్కడికి వచ్చాను.'
కథం మాం త్వం విజానీషే కామార్తమితరాః కథమ్। యాస్త్వయా కీర్తితాః సర్వాః సప్తర్షీణాం ప్రియాః స్త్రియః
'నన్ను, ఇంకా ఇతరులను నీవు ఎలా గుర్తిస్తావు? నీవు చెప్పిన ఆ సప్తర్షుల ప్రియ భార్యలను ఎలా తెలుసుకుంటావు?'
అస్మాకం త్వం ప్రియో నిత్యం బిభీమస్తు వయం తవ। త్వచ్చిత్తమిఙ్గితైర్జ్ఞాత్వా ప్రేషితాఽస్మి తవాన్తికమ్
నీవు ఎప్పుడూ మాకు ఎంతో ప్రియమైనవాడవు, బిభీమసా. మేము కూడా నీకు ప్రియులమే. నీ మనసులోని భావాలు, సంకేతాలు తెలుసుకొని, నన్ను నీ దగ్గరకు పంపించారు.
మైథునాయేహ సంప్రాప్తా కామాచ్చైవ ద్రుతం చ మామ్। `ఉపయన్తుం మహావీర్య పూర్వమేవ త్వమర్హసి'। [జామయో మాం ప్రతీక్షన్తే గమిష్యామి హుతాశన]
ఇక్కడ నేను మైతునం కోసం, కోరికతో, త్వరగా వచ్చాను. మహావీరుడా! ముందు నువ్వే నన్ను చేరాలి. [నా సహపత్నులు నన్ను ఎదురుచూస్తున్నారు; నేను అగ్నిలోకి వెళ్ళిపోతాను.]
తతోఽగ్నిరుపయేమే తాం శివాం ప్రీతిముదాయుతః। ప్రీత్యా దేవీ సమాయుక్తా శుక్రం జగ్రాహ పాణినా
ఆ తరువాత అగ్ని, ఆనందంతో, ఆ శుభలక్షణురాలిని చేరాడు. ఆ దేవత ప్రేమతో అంగీకరించి, తన చేతితో వీర్యాన్ని స్వీకరించింది.
సాఽచిన్తయన్మమేదం యే రూపం ద్రక్ష్యన్తి కాననే। తే బ్రాహ్మణీనామనృతం దోషం వక్ష్యన్తి పావకే
ఆమె ఇలా ఆలోచించింది: 'అటవిలో నా రూపాన్ని ఎవరు చూసినా, వారు బ్రాహ్మణుల భార్యలపై అబద్ధం చెప్పారని, అపవాదం పెడతారు, ఓ పావకా!'
తస్మాదేతద్రక్షమాణా గరుడీ సంభవామ్యహమ్। వనాన్నిర్గమనం చైవ సుఖం మమ భవిష్యతి
అందుకే దీనిని కాపాడేందుకు నేను గరుడి రూపం దాల్చుతాను. అటవిని విడిచి బయటకు రావడం కూడా నాకు సులభంగా ఉంటుంది.
సుపర్ణీ సా తదా భూత్వా నిర్జగామ మహావనాత్। అపశ్యత్పర్వతం శ్వేతం శరస్తమ్బైః సుసంవృతమ్
ఆమె అప్పుడు సుపర్ణిగా మారి, ఆ మహావనాన్ని విడిచి బయలుదేరింది. తెల్లటి పర్వతాన్ని, బాణాల్లాంటి పొడవాటి స్తంభాలతో కప్పబడి ఉన్నదాన్ని చూసింది.
దృష్టీవిషైః సప్తశీర్షైర్గుప్తం భోగిభిరద్భుతైః। రక్షోభిశ్చ పిశాచైశ్చ రౌద్రైర్భూతగణైస్తథా
ఆ పర్వతాన్ని ఏడు తలలుగల విషసర్పాలు, అద్భుతమైన రూపాలుతో, భయంకరమైన రాక్షసులు, పిశాచులు, ఇంకా ఇతర భూతగణాలు కాపాడుతూ ఉండేవారు.
రాక్షసీభిశ్చ సంపూర్ణమనేకైశ్చ మృగద్విజైః। `నదీప్రస్రవణోపేతం నానాతరులతాచితమ్
ఆ ప్రాంతం రాక్షసులతో, అనేక జంతువులు, పక్షులతో నిండిపోయి, నదుల ప్రవాహాలతో, వివిధ రకాల చెట్లు, వల్లులతో అలంకరించబడి ఉంది.
సా తత్ర సహసా గత్వా శైలపృష్ఠం సుదుర్గమమ్। ప్రాక్షిపత్కాఞ్చనే కుణ్డే శుక్రం సా త్వరితా శుభా
ఆమె అక్కడ, వెంటనే ఆ కష్టమైన పర్వత శిఖరానికి చేరుకొని, ఆ శుభలక్షణురాలు త్వరగా ఆ వీర్యాన్ని బంగారు పాత్రలో వేసింది.
శిష్టానామపి సా దేవీ సప్తర్షీణాం మహాత్మనామ్। పత్నీసరూపతాం కృత్వా రమయామాస పావకమ్
ఆ దేవత, మహాత్ములైన సప్తర్షుల భార్యల రూపాన్ని ధరించి, అగ్నిని సంతోషపరిచింది.
దివ్యరూపమరున్ధత్యాః కర్తుం న శకితం తయా। తస్యాస్తపఃప్రభావేణ భర్తృశుశ్రూషణేన చ
అరుంధతీకి ఉన్న దివ్యరూపాన్ని ఆమె ధరించలేకపోయింది. అందుకు కారణం ఆమె చేసిన తపస్సు, భర్తకు చేసిన సేవ వల్లే.
షట్కృత్వస్తత్తు నిక్షిప్తమగ్నే రేతః కురుత్తమ। తస్మన్కుణ్డే ప్రతిపది కామిన్యా స్వాహయా తదా
ఓ కురుకులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆరు సార్లు అగ్ని వీర్యాన్ని ఆ పాత్రలో ఉంచాడు. ప్రతి సారి ఆ కోరికతో ఉన్న స్త్రీ, స్వాహా అంటూ అందులో సమర్పించింది.
తత్స్కన్నం తేజసా తత్రసంవృతంజనయత్సుతమ్। ఋషిభిః పూజితం స్కన్నమనయన్స్కన్దతాం తతః
ఆదే తేజస్సుతో నిండినదిగా అక్కడ ఉండి, ఒక కుమారుడిని జన్మనిచ్చింది. ఆ బాలుడిని ఋషులు గౌరవించారు. అందువల్ల అతడు స్కందుడయ్యాడు.
షట్శిరా ద్విగుణశ్రోత్రో ద్వాదశాక్షిభూజక్రమః। ఏకగ్రీవస్త్వేకకాయః కుమారః సమపద్యత
ఆ బాలుడు ఆరు తలలతో, రెండు రెట్లు చెవులతో, పన్నెండు కళ్లతో, ఒక మెడ, ఒక శరీరంతో జన్మించాడు.
ద్వితీయాయామభివ్యక్తస్తృతీయాయాం శిశుర్బభౌ। అఙ్గప్రత్యఙ్గసంభూతశ్చతుర్థ్యామభవద్గుహః
రెండవ రోజున అతడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. మూడవ రోజున శిశువుగా ప్రకాశించాడు. నాల్గవ రోజున, అవయవాలు ఏర్పడి, అతడు గుహగా మారాడు.
లోహితాభ్రేణ మహతా సంవృతః సహ విద్యుతా। లోహితాభ్రే సుమహతి భాతి సూర్య ఇవోదితః
పెద్ద ఎర్ర మేఘంతో, మెరుపుతో కూడి కప్పబడి, అతడు ఉదయిస్తున్న సూర్యుడిలా ఆ ఎర్ర మేఘంలో ప్రకాశించాడు.
గృహీతం తు ధనుస్తేన విపులం రోమహర్షణమ్। న్యస్తం యత్రిపురఘ్నేన సురారివినికృన్తనమ్
అతడు విపరీతమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే ధనుస్సును ఎత్తుకున్నాడు. ఆ ధనుస్సును త్రిపుర సంహారుడు అక్కడ ఉంచాడు. అది దేవతలకు శత్రువులను నశింపజేసే శక్తి కలిగినది.
తద్గృహీత్వా ధనుఃశ్రేష్ఠం ననాద బలవాంస్తదా। సంమోహయన్నిమాఁల్లోకాన్గుహస్త్రీన్సచరాచరాన్
ఆ ధనుస్సును పట్టుకొని, బలవంతుడైన గుహ గర్జించాడు. ఆ గర్జనతో అన్ని లోకాలు, గుహ స్త్రీలు, చరాచర జంతువులందరూ మైమరచిపోయారు.
తస్ తం నినదం శ్రుత్వా మహామేఘౌఘనిఃస్వనమ్। ఉత్పేతతుర్మహానాగౌ చిత్రశ్చైరావతశ్చ హ
ఆ ఘోరమైన అరుపు, మేఘాల గర్జనలా వినిపించగానే, మహాబలశాలులు అయిన చిత్రుడు, ఐరావతుడు అనే రెండు ఏనుగులు ఒక్కసారిగా లేచిపోయాయి.
తావాపతన్తౌ సంప్రేక్ష్యస బాలోఽర్కసమద్యుతిః। ద్వాభ్యాం గృహీత్వా పాణిభ్యాం శక్తిం చాన్యేన పాణినా
ఆ ఇద్దరు ఎదురుగా పరుగెత్తుతూ వస్తున్నారని చూసి, సూర్యునిలా ప్రకాశించే ఆ బాలుడు, తన రెండు చేతులతో వారిని పట్టుకొని, ఇంకో చేతితో ఆయుధాన్ని తీసుకున్నాడు.
అపరేణాగ్నిదాయాదస్తామ్రచూడం భుజేన సః। మహాకాయముపశ్లిష్టం కుక్కుటం బలినాం వరమ్। గృహీత్వా వ్యనదద్భీమం చిక్రీడ చ మహాభుజః
ఇంకో చేతితో అగ్ని కుమారుడు, తామ్రపు కిరీటంతో ఉన్న, గొప్ప శక్తి కలిగిన పెద్దదైన కోడిని బలంగా పట్టుకొని, భయంకరంగా అరవుతూ, ఆనందంగా ఆడాడు.
ద్వాభ్యాం భుజాభ్యాం బలవాన్గృహీత్వా శఙ్ఖముత్తమమ్। ప్రాధ్మాపయత్ భూతానాం త్రాసనం బలినామపి। ద్వాభ్యాం భుజాభ్యామాకాశం బహుశో నిజఘాన
రెండు బలమైన చేతులతో అద్భుతమైన శంఖాన్ని పట్టుకొని ఊదాడు. ఆ శబ్దం వల్ల బలవంతులైన ప్రాణులకు కూడా భయం కలిగింది. మరో రెండు చేతులతో ఆకాశాన్ని మళ్లీ మళ్లీ కొట్టాడు.