ఏష రౌద్రశ్చసంఘాతో మహాన్యుక్తశ్చ తేజసా। సోమస్య వహ్నిసూర్యాభ్యామద్భుతోఽయం సమాగమః
ఇది ఉగ్రమైన, మహత్తరమైన, తేజస్సుతో కూడిన సంయోగం. సోముడు, అగ్ని, సూర్యుడు కలిసిన ఈ అద్భుతమైన సంఘటన.
జనయేద్యం సుతం సోమః సోఽస్యా దేవ్యాః పతిర్భవేత్। అథానేకైర్గుణైశ్చాగ్నిరగ్నిః సర్వాశ్చ దేవతాః
సోముడు ఒక కుమారుడిని కనుగొంటే, అతడు ఈ దేవతకు భర్తవుతాడు. అగ్ని అనేక గుణాలతో, ఇతర దేవతలతో కూడి—
ఏష చేఞ్జనయేద్గర్భం సోఽస్యా దేవ్యాః పతిర్భవేత్। ఏవం సంచిన్త్య భగవాన్బ్రహ్మలోకం తదా గతః
ఇతడు గర్భాన్ని కలిగిస్తే, అతడే ఈ దేవతకు భర్తవుతాడు. ఇలా ఆలోచిస్తూ, భగవంతుడు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు.
గృహీత్వా దేవసేనాం తాం వవన్దే స పితామహమ్। ఉవాచ చాస్యా దేవ్యాస్త్వం సాధు శూరం పతిం దిశా
దేవసేనను తీసుకుని, అతడు పితామహునికి నమస్కరించి, 'ఈ దేవతకు శూరుడైన మంచి భర్తను దయచేయండి' అని చెప్పాడు.
యథైతచ్చిన్తితంకార్యం త్వయా దానవసూదన। తథా స భవితా గర్భో బలవానురువిక్రమః
నీకు వచ్చిన ఆలోచన ప్రకారం, దానవ సంహారకా, ఆ గర్భం బలమైనవాడిగా, మహా పరాక్రమశాలిగా అవుతుంది.
స విష్యతి సేనానీస్త్వయా సహ శతక్రతో। అస్యా దేవ్యాః పతిశ్చైవ స భవిష్యతి వీర్యవాన్
శతక్రతువా! అతడు నీతో కలిసి సేనాధిపతిగా అవుతాడు. ఈ దేవతకు ధైర్యవంతుడైన భర్తగా కూడా ఉంటాడు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా నమస్తస్మై కృత్వాఽసౌ మహ కన్యయా। తత్రాభ్యగచ్ఛద్దేవేన్ద్రో యత్ర సప్తర్షయోఽభవన్
ఇది విని, నమస్కారం చేసి, ఆ మహా కన్యతో కలిసి, ఇంద్రుడు అక్కడికి వెళ్లాడు, అక్కడ సప్తర్షులు ఉన్నారు.
వసిష్ఠప్రముఖా ముఖ్యా విప్రేన్ద్రాః సుమహాప్రభాః। భాగార్థం తపసోపాత్తం తేషాం సోమం తథాఽధ్వరే
వశిష్ఠుడు ముందుండి, మహాప్రభావశాలులైన బ్రాహ్మణులు, యజ్ఞంలో తమ భాగం కోసం సోముని పొందారు.
పిపాసవో యయుర్దేవాః శతక్రతుపురోగమాః। ఇష్టిం కృత్వయతాన్యాయం సుసమిద్ధే హుతాశనే
ఇంద్రుడు ముందుండి, దాహంతో ఉన్న దేవతలు అక్కడికి వెళ్లి, బాగా వెలిగిన అగ్నిలో యాజ్ఞాన్ని సక్రమంగా నిర్వహించారు.
జుహువుస్తే మహాత్మానో హవ్యం సర్వదివౌకసామ్। సమాహూతో హుతవహఃసోఽద్భుతః సూర్యమణ్డలాత్
ఆ మహాత్ములు, ఆకాశంలో నివసించే అందరికోసం హవిని సమర్పించారు. అప్పుడు, ఆశ్చర్యకరంగా, అగ్ని సూర్య మండలంనుంచి వచ్చాడు.
వినిఃసృత్య యయౌ వహ్నిః పార్శ్వతో విధివత్ప్రభుః। ఆగమ్యాహవనీయం వై తైర్ద్విజైర్మన్త్రతో హుతమ్
అగ్ని దేవుడు యాజ్ఞిక విధానంగా పక్కదారి నుంచి బయటకు వచ్చి, ఆ ద్విజులు మంత్రాలతో సమర్పించిన హవిస్సులను అహవనీయాగ్నికి సమీపించి స్వీకరించాడు.
సతత్ర వివిధం హవ్యం ప్రతిగృహ్యహుతాశనః। ఋషిభ్యో భరతశ్రేష్ఠ ప్రాయచ్ఛత దివౌకసామ్
అక్కడ, ఓ భరత వంశశ్రేష్ఠా! హవిర్భుక్కు అయిన అగ్ని దేవుడు రకరకాల హవిస్సులను స్వీకరించి, ఆ ఋషుల తరఫున దేవతలకు సమర్పించాడు.
నిష్క్రామంశ్చాప్యపశ్యత్స పత్నీస్తేషాం మహాత్మనామ్। స్వేష్వాసతేషూపవిష్టాః స్నాయన్తీశ్చ యథాసుస్వమ్
అగ్ని దేవుడు అక్కడి నుంచి వెళ్ళేటప్పుడు, ఆ మహాత్ములైన ఋషుల భార్యలు తమ తమ ఆసనాలపై కూర్చొని, తగిన విధంగా స్నానం చేస్తూ ఉన్నట్లు చూశాడు.
రుక్మవేదినిభాస్తాస్తు చన్ద్రలేఖా ఇవామలాః। హుతాశనార్చిఃప్రతిమాః సర్వాస్తారా ఇవాద్భుతాః
ఆ స్త్రీలు అందరూ బంగారు వేదికల్లా మెరిసిపోతూ, చంద్రకాంతులా నిర్మలంగా, అగ్ని జ్వాలల వలె ప్రకాశవంతంగా, నక్షత్రాల్లా అద్భుతంగా కనిపించారు.
స తత్రతేన మనసా బభూవ క్షుభితేన్ద్రియః। పత్నీర్దృష్ట్వా ద్విజేన్ద్రాణాం వహ్నిః కామవశం యయౌ
అక్కడ ఆ అగ్ని దేవుని మనస్సు కలవరపడి, ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుల భార్యలను చూసి, కామవశానికి లోనయ్యాడు.
భూయః సంచిన్తయామాస న న్యాయ్యం క్షుభితో హ్యహమ్। సాధ్వ్యః పత్న్యో ద్విజేన్ద్రాణామకామా కామయామ్యహమ్
తనలోతాను ఇలా ఆలోచించాడు: 'నేను ఇంత కలవరంతో ఉన్నప్పుడు, స్వచ్ఛమైన ఆ ద్విజేంద్రుల సతీ స్త్రీలను కోరడం న్యాయమేమీ కాదు.'
నైతాః శక్యా మయా ద్రష్టుం స్ప్రష్టుం వాఽప్యనిమిత్తతః। గార్హపత్యం సమావిశ్య తస్మాత్పశ్యామ్యభీక్ష్ణశః
'వీళ్లను నేను కారణం లేకుండా చూడడం, తాకడం కూడా సరికాదు. అందుకే గార్హపత్యాగ్నిలో ప్రవేశిస్తూ వారిని మళ్లీ మళ్లీ చూస్తూ ఉంటాను.'
సంస్పృశన్నివ సర్వాస్తాః శిఖాభిః కాఞ్చనప్రభాః। పశ్యమానశ్చ ముముదే గార్హపత్యం సమాశ్రితః
తన బంగారు జ్వాలలతో వారందరినీ తాకినట్టు, చూస్తూ, గార్హపత్యాగ్నిలో ఉండి ఆనందించాడు.
నిరుధ్య తత్రసుచిరమేవం వహ్నిర్వనం గతః। మనస్తాసు వినిక్షిప్య కామయానో వరాఙ్గనాః
అక్కడ చాలా కాలం తనను తాను అదుపులో పెట్టుకుని, ఆ స్త్రీలపై మనస్సు నిలిపి, ఆ ఉత్తమ స్త్రీలను కోరుతూ అగ్ని దేవుడు అరణ్యానికి వెళ్ళాడు.
కామసంతప్తహృదయో దేహత్యాగే వినిశ్చితః। అలాభే బ్రాహ్మణస్త్రీణామగ్నిర్వనముపాగమత్
కామంతో హృదయం కాలిపోతూ, బ్రాహ్మణ స్త్రీలను పొందలేక, శరీరాన్ని వదిలేయాలని నిర్ణయించుకుని అగ్ని దేవుడు అరణ్యానికి ప్రవేశించాడు.
స్వాహా తం దక్షదుహితా ప్రథమాఽకామయత్తదా। సా తస్య చ్ఛిద్రమన్వైచ్ఛచ్చిరాత్ప్రభృతిభామినీ
అప్పటికి దక్ష కుమార్తె అయిన స్వాహా, మొదటిసారి అగ్ని దేవునిని కోరింది. ఆ తేజోవంతురాలు, అతనితో కలవడానికి చాలాకాలం అవకాశం కోసం ఎదురుచూసింది.
సా తం జ్ఞాత్వా యథావత్తు వర్హిం వనముపాగతమ్। తత్త్వతః కామసంతప్తం చిన్తయామాస భామినీ
ఆమె, అగ్ని దేవుడు నిజంగా కామంతో తపించుతూ అరణ్యంలో ఉన్నాడని తెలుసుకుని, ఆ విషయాన్ని లోలోపల ఆలోచించింది.
అహం సప్తర్షిపత్నీనాం కృత్వా రూపాణి పావకమ్। కామయిష్యామి కామార్తం తాసాం రూపేణ మోహితమ్। ఏవం కృతే ప్రీతిరస్ కామావాప్తిశ్చ మే భవేత్
'నేను సప్తర్షుల భార్యల రూపాలు ధరించి, వారి సౌందర్యానికి మోహితుడైన అగ్ని దేవుని దగ్గరకు వెళ్తాను. అలా చేస్తే అతని ప్రేమను, నా కోరికను రెండూ పొందగలను.'
శివా భార్యా త్వఙ్గిరసః శీలరూపగుణాన్వితా। తస్యాః సా ప్రథమం రూపం కృత్వాదేవీ జనాధిప
అంగిరసుని భార్య అయిన శివా, సద్గుణాలు, సౌందర్యం కలిగి ఉన్నది. ఆ దేవత మొదట ఆమె రూపాన్ని ధరించింది, ఓ రాజాధిరాజా!
జగామ పావకాభ్యాశం తం చోవాచ వరాఙ్గనా। మామగ్నే కామసంతప్తాం త్వం కామయితుమర్హసి
ఆమె అగ్ని దేవుని దగ్గరకు వెళ్లి, 'ఓ అగ్ని దేవా! నేను కామంతో తపిస్తున్నాను. నీవు నన్ను కోరాలి' అని అందంగా చెప్పింది.
కరిష్యసి న చేదేవం మృతాం మాముపధారయ। `తవాప్యధర్మః సుమహాన్భవితా వై హుతాశన
'నువ్వు అలా చేయకపోతే, నన్ను మృతురాలిగా భావించు. అలా అయితే నీకు కూడా గొప్ప అధర్మం కలుగుతుంది, ఓ హవిర్భుక్కా!'
అహమఙ్గిరసో భార్యా శివా నామ హుతాశన। సఖీభిః సహితా ప్రాప్తా మన్త్రయిత్వా వినిశ్చయమ్
'నేను అంగిరసుని భార్య శివా, ఓ అగ్ని దేవా! నా స్నేహితులతో కలిసి, ఆలోచించి నిర్ణయంతో ఇక్కడికి వచ్చాను.'
కథం మాం త్వం విజానీషే కామార్తమితరాః కథమ్। యాస్త్వయా కీర్తితాః సర్వాః సప్తర్షీణాం ప్రియాః స్త్రియః
'నన్ను, ఇంకా ఇతరులను నీవు ఎలా గుర్తిస్తావు? నీవు చెప్పిన ఆ సప్తర్షుల ప్రియ భార్యలను ఎలా తెలుసుకుంటావు?'
అస్మాకం త్వం ప్రియో నిత్యం బిభీమస్తు వయం తవ। త్వచ్చిత్తమిఙ్గితైర్జ్ఞాత్వా ప్రేషితాఽస్మి తవాన్తికమ్
నీవు ఎప్పుడూ మాకు ఎంతో ప్రియమైనవాడవు, బిభీమసా. మేము కూడా నీకు ప్రియులమే. నీ మనసులోని భావాలు, సంకేతాలు తెలుసుకొని, నన్ను నీ దగ్గరకు పంపించారు.
మైథునాయేహ సంప్రాప్తా కామాచ్చైవ ద్రుతం చ మామ్। `ఉపయన్తుం మహావీర్య పూర్వమేవ త్వమర్హసి'। [జామయో మాం ప్రతీక్షన్తే గమిష్యామి హుతాశన]
ఇక్కడ నేను మైతునం కోసం, కోరికతో, త్వరగా వచ్చాను. మహావీరుడా! ముందు నువ్వే నన్ను చేరాలి. [నా సహపత్నులు నన్ను ఎదురుచూస్తున్నారు; నేను అగ్నిలోకి వెళ్ళిపోతాను.]