దేవసేనాం దానవైర్హి భగ్నాం దృష్ట్వా మహాబలః। పాలయేద్వీర్యమాశ్రిత్య స జ్ఞేయః పురుషో మయా
దానవులు దేవసేనను నాశనం చేసిన దాన్ని చూసి, ఆ మహాబలుడు తన శక్తిని ఆధారంగా చేసుకొని, 'ఇలాంటి మనిషిని నేను తెలుసుకోవాలి' అని భావించాడు.
స శైలం మానసం గత్వా ధ్యాయన్నర్థమిమం భృశమ్। శుశ్రావార్తస్వరం ఘోరమథ ముక్తం స్త్రియా తదా
ఆయన మానస శైలానికి వెళ్లి, ఈ విషయాన్ని తీవ్రంగా ధ్యానిస్తూ ఉండగా, అక్కడ ఒక మహిళ భయంకరమైన, బాధతో కూడిన అరుపు వేయడాన్ని విన్నాడు.
అభిధావతు మాం కశ్చిత్పురుషస్త్రాతు చైవ హ। పతిం చ మే ప్రదిశతు స్వయం వా పతిరస్తు మే
'ఎవరైనా వచ్చి నన్ను రక్షించండి! ఎవరో నా భర్తను చూపించండి, లేదా నాకు భర్తను దొరకజేయండి!' అని ఆ మహిళ అరిచింది.
పురందరస్తు తామాహ మా భైర్నాస్తి భయం తవ। ఏవముక్త్వా తతోఽపశ్యత్కేశినం స్థితమగ్రతః
అప్పుడు పురందరుడు ఆమెతో, 'భయపడవద్దు, నీకు ఎలాంటి ప్రమాదం లేదు' అని చెప్పాడు. అలా చెప్పిన వెంటనే, తన ముందు కేశిని నిలబడి ఉన్నాడని చూశాడు.
కిరీటినం గదాపాణిం ధాతుమన్తమివాచలమ్। హస్తే గృహీత్వా కన్యాం తామథైనం వాసవోఽబ్రవీత్
కిరీటాన్ని ధరించినవాడు, చేతిలో గదను పట్టుకున్నవాడు, లోహపర్వతంలా అచంచలంగా ఉన్న వాడిని, ఆ యువతిని చేతిలో పట్టుకుని, వాసవుడు ఇలా అన్నాడు.
అనార్యకర్మన్కస్మాత్త్వమిమాం కన్యాం జిహీర్షసి। వజ్రిణం మాంవిజానీహి విరమాస్యాః ప్రబాధనాత్
నీతి మార్గాన్ని విడిచిపోయినవాడా, నువ్వు ఈ యువతిని ఎందుకు తీసుకెళ్లాలని ఆశిస్తున్నావు? నేను వజ్రాయుధుడిని అని తెలుసుకో. ఆమెను ఇబ్బంది పెట్టడం ఆపు.
విసృజస్వ త్వమేవైనాం శక్రైషా ప్రార్థితా మయా। క్షమం తేజీవతో గనతుం స్వపురం పాకశాసన
వెంటనే ఆమెను విడిచిపెట్టు. శక్రుడా, ఆమెను నేను కోరుకున్నాను. నీవు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, నీ స్వస్థలానికి తిరిగి వెళ్లడం మంచిది, వృత్రాసురుని సంహారకుడా.
ఏవముక్త్వా గదాం కేశీ చిక్షేపేన్ద్రవధాయ వై। తామాపతన్తీం చిచ్ఛేద మధ్యే వజ్రేణ వాసవః
ఇలా చెప్పి, కేశి తన గదను ఇంద్రుని సంహారానికి విసిరాడు. కానీ వాసవుడు ఆ వస్తువును మధ్యలోనే వజ్రాయుధంతో చీల్చేశాడు.
అథాస్య శైలశిఖరం కేశీ క్రుద్ధో వ్యవాసృజత్। `మహామేఘప్రతీకాశం చలత్పావకసంకులమ్
అప్పుడే కోపంతో కేశి, మేఘంలా కనిపించే, అగ్నితో నిండిన ఒక పర్వతశిఖరాన్ని విసిరాడు.
తదాపన్తతం సంప్రేక్ష్య శైలశృఙ్గం శతక్రతుః। బిభేద రాజన్వజ్రేణ భువి తన్నిపపాత హ
ఓ రాజా, ఆ పర్వతశిఖరం వేగంగా తనవైపు వస్తున్నదాన్ని చూసిన శతక్రతువు, దానిని వజ్రాయుధంతో చీల్చాడు. అది భూమిపై పడిపోయింది.
పతతా తు తదా కేశీ తేన శృఙ్గేణ తాడితః। హిత్వా కన్యాం మహాభాగాం ప్రాద్రవద్భృశపీడితః
ఆ పర్వతశిఖరం పడిపోతూ కేశిని తాకింది. అతడు బాగా బాధపడి, ఆ మహాభాగ్యవంతురాలైన యువతిని వదిలేసి, వేగంగా పారిపోయాడు.
అపయాతేఽసురే తస్మింస్తాం కన్యాం వాసవోఽబ్రవీత్। కాసి కస్యసి కించేహ కురుషే త్వం శుభాననే
ఆ అసురుడు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయిన తర్వాత, వాసవుడు ఆ యువతిని అడిగాడు: నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఇక్కడ ఏమి చేస్తున్నావు, సుందర ముఖవతీ?
అహం ప్రజాపతేః కన్యా దేవసేనేతి వుశ్రుతా। భగినీ మే దైత్యసేనా సా పూర్వం కోశినా హృతా
నేను ప్రజాపతికి కుమార్తె, దేవసేన అని ప్రసిద్ధి. నా అక్క దైత్యసేన, ఆమెను కేశి ముందుగా అపహరించాడు.
సహైవావాం భగిన్యౌ తు సఖీభిః సహ మానసమ్। ఆగచ్ఛావో విహారార్థమనుజ్ఞాప్య ప్రజాపతిమ్
మేమిద్దరూ అక్కచెల్లెళ్లు, స్నేహితులతో కలిసి, ప్రజాపతిని అనుమతి తీసుకుని, ఈ సరస్సు వద్ద విహరించడానికి వచ్చాము.
నిత్యం చావాం ప్రార్థయతే హర్తుం కేశీ మహాసురః। ఇచ్ఛత్యేనం దైత్యసేనా న చాహం పాకశాసన
అప్పటినుంచి మహాసురుడైన కేశి మమ్మల్ని ఎప్పుడూ అపహరించాలనే ప్రయత్నిస్తుంటాడు. దైత్యసేన అతన్ని కోరుతుంది, కానీ నేను మాత్రం కాదు, వృత్రాసురుని సంహారకుడా.
సా హృతాఽనేన భగవాన్ముక్తాఽహం త్వద్బలేన తు। త్వయా దేవేన్ద్ర నిర్దిష్టం పతిమిచ్ఛామి దుర్జయమ్
ఆమె అతనిచేత అపహరించబడింది ప్రభూ, కానీ నేను నీ బలంతో విముక్తురాలయ్యాను. దేవేంద్రా, నువ్వు చెప్పినట్లుగా, నాకు దుర్జయుడైన భర్త కావాలని కోరుకుంటున్నాను.
మమ మాతృష్వసేయీ త్వం మాతా దాక్షాయణీ మమ। ఆఖ్యాతుం త్వహమిచ్ఛామి స్వయమాత్మబలం త్వయా
నువ్వు నా మామగారి కుమారుడవు. నా తల్లి దక్ష కుమార్తె. నేను నా స్వంత బలాన్ని నీకు స్వయంగా చెప్పాలని కోరుకుంటున్నాను.
అబలాఽహం మహాబాహో పతిస్తు బలవాన్మమ। వరదానాత్పితుర్భావీ సురాసురనమస్కృతః
ఓ మహాబాహూ, నేను బలహీనురాలిని. కానీ నా తండ్రి వరప్రసాదంతో, దేవతలు మరియు అసురులు కూడా పూజించే మహాబలుడు నా భర్త అవుతాడు.
కీదృశం తు బలందేవి పత్యుస్తవ భవిష్యతి। ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం తవ వాక్యమనిన్దితే
దేవి, నీ భర్తకు ఎలా ఉన్న బలం ఉంటుందో నేను వినాలనుకుంటున్నాను. నీవు స్వయంగా చెప్పు, నిందలేని వాడివి.
దేవదానవయక్షాణాం కిన్నరోరగరక్షసామ్। జేతా యో దుష్టదైత్యానాం మహావీర్యో మహాబలః
దేవతలు, దానవులు, యక్షులు, కిన్నరులు, నాగులు, రాక్షసులను జయించే వాడు, దుష్ట దైత్యులను సంహరించే మహావీరుడు, మహాబలుడు—
యస్తు సర్వాణి భూతాని త్వయా సహ విజేష్యతి। స హి మే భవితా భర్తా బ్రహ్మణ్యః కీర్తివర్ధనః
నీవు తోడుగా ఉండగా, సమస్త భూతాలను జయించే వాడే నా భర్త అవుతాడు. అతడు బ్రహ్మవేత్త, కీర్తిని పెంచేవాడు.
ఇన్ద్రస్తస్యా వచః శ్రుత్వా దుఃఖితోఽచిన్తయద్భృశమ్। అస్యా దేవ్యాః పతిర్నాస్తి యాదృశం సంప్రభాషతే
ఆమె మాటలు విని, ఇంద్రుడు లోతుగా బాధపడి ఇలా ఆలోచించాడు: ఆమె చెప్పినట్లుగా ఉన్న భర్త ఈ దేవికి లేడు.
అథాపశ్యత్స ఉదయే భాస్కరం భాస్కరద్యుతిః। సోమం చైవ మహాభాగం ప్రవిశన్తం దివాకరమ్
ఆ ఉదయ వేళలో, ప్రకాశవంతమైన భాస్కరుని, అలాగే మహిమాన్వితుడైన సోముని, ఆ దివాకరుని లోపలికి ప్రవేశిస్తున్నట్టుగా అతడు చూశాడు.
అమావాస్యాం ప్రవృత్తాయాం ముహూర్తే రౌద్ర ఏవ తు। దేవాసురం చ సంగ్రామం సోఽపశ్యదుదయే గిరౌ
అమావాస్య ప్రారంభమైనప్పుడు, ఉగ్రమైన సమయాన, ఆ పర్వతంపై ఉదయ సమయంలో దేవతలూ, అసురుల మధ్య యుద్ధాన్ని అతడు చూశాడు.
లోహితైశ్చ ఘనైర్యుక్తాం పూర్వాం సంధ్యాం శతక్రతుః। అపశ్యల్లోహితోదం చ మఘవాన్వరుణాలయమ్
ఇంద్రుడు, ఎర్రటి మేఘాలతో నిండిన తూర్పు సంధ్యను, అలాగే ఎర్రటి నీళ్ళతో ఉన్న వరుణుని నివాసమైన సముద్రాన్ని చూశాడు.
భృగుభిశ్చాఙ్గిరోభ్యశ్చ హుతం మన్త్రైః పృథగ్విధైః। హవ్యం గృహీత్వా వహ్నిం చ ప్రవిశన్తం దివాకరమ్
భృగువులు, అంగిరసులు వేర్వేరు మంత్రాలతో హోమం చేస్తూ, ఆ హవిని స్వీకరించిన అగ్నిని, సూర్యునిలోకి ప్రవేశిస్తున్నట్టు చూశాడు.
పర్వ చైవ చతుర్వింశం తదా సూర్యముపస్థితమ్। తథా సూర్యం వహ్నిగతం సోమం సూర్యగతం చ తమ్
ఆ ఇరవై నాలుగవ తిథినాడు సూర్యుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అగ్ని సూర్యునిలోకి, సోముడు కూడా సూర్యునిలోకి ప్రవేశించారు.
సమాలోక్యైకతామేవ శశినో భాస్కరస్య చ। సమవాయం తు తం రౌద్రం దృష్ట్వా శక్రోఽన్వచిన్తయత్
చంద్రుడు, సూర్యుడు ఒక్కటై కలిసిన దృశ్యాన్ని, ఆ ఉగ్రమైన సంయోగాన్ని చూసి, ఇంద్రుడు లోతుగా ఆలోచించాడు.
సూర్యాచన్ద్రమసోర్ఘోరం దృశ్యతే పరివేషణమ్। ఏతస్మిన్నేవ రాత్ర్యన్తే మహద్యుద్ధం తు శంసతి
సూర్యుడు, చంద్రుడి చుట్టూ భయంకరమైన వలయము కనిపిస్తోంది. ఈ రాత్రి చివర్లో ఇది గొప్ప యుద్ధాన్ని సూచిస్తోంది.
సరిత్సిన్ధురపీయం తు ప్రత్యసృగ్వాహినీ భృశమ్। శృగాలినయగ్నివక్రా చ ప్రత్యాదిత్యం విరావిణీ
సింధు నది బలంగా వెనక్కి ప్రవహించింది. అగ్నిముఖం గల నక్క సూర్యుని వైపు గట్టిగా అరచింది.