అద్భుతస్య ప్రియా భార్యా తస్యాః పుత్రో విడూరథః। యావన్తః పావకాః ప్రోక్తాః సోమాస్తావన్త ఏవ తు
అద్భుతా ఆయన ప్రియ భార్య, ఆమె కుమారుడు విడూరథుడు. ఎంతమంది అగ్నులు ఉన్నారో, అంతే మంది సోములు కూడా ఉన్నారు.
అత్రేశ్చాప్యన్వయే జాతా బ్రహ్మణో మానసాః ప్రజాః। అగ్నిః పుత్రాన్స్రష్టుకామస్తానేవాత్మన్యధారయత్
అత్రి వంశంలో బ్రహ్మదేవుని మనసులో పుట్టిన సంతానమూ జన్మించింది. అగ్ని దేవుడు తనకు కుమారులను కలిగించాలనే కోరికతో వారిని తనలోనే ఉంచుకున్నాడు.
తస్య తద్బ్రహ్మణః కాయాన్నిర్హరన్తి హుతాశనాః। ఏవమేతే మహాత్మానః కీర్తితాస్తేఽగ్నయో యథా
ఆ బ్రహ్మదేవుని శరీరం నుండి అగ్నులు బయలుదేరారు. ఈ విధంగా ఈ మహాత్ములు, అగ్నులు ఎలా ఉన్నారో వివరించబడింది.
అప్రమేయా యథోత్పన్నాః శ్రీమన్తస్తిమిరాపహాః। అద్భుతస్త తు మాహాత్మ్యం యథా వేదేషు కీర్తితమ్
వారు కొలవలేని వారు, ప్రకాశవంతులు, అంధకారాన్ని తొలగించేవారు. అద్భుతుని మహిమ వేదాలలో ఎలా చెప్పబడిందో అలాగే ప్రసిద్ధి చెందింది.
తాదృశం విద్ధి సర్వేషామేకో హ్యేషు హుతాశనః। ఏక ఏవైష భగవాన్విజ్ఞేయః ప్రథమోఽఙ్గిరాః
ఈ అందరిలో నిజంగా ఒకే ఒక అగ్ని ఉన్నాడు అని తెలుసుకో. ఆయనే భగవంతుడు, మొదటి అంగిరసుడు అని గ్రహించాలి.
బహుధా నిఃసృతః కాయాజ్జ్యోతిష్టోమః క్రతుర్వథా। ఇత్యేష వంశః సుమహానగ్నీనాం కీర్తితో మయా। పావకో వివిధైర్మన్త్రైర్హవ్యం వహతి దేహినామ్
ఆయన శరీరం నుండి అనేక రూపాల్లో వెలువడినా, జ్యోతిష్టోమాది యజ్ఞాల రూపంలో కనిపించినా, అగ్నుల వంశాన్ని నేను వివరించాను. పావకుడు వివిధ మంత్రాలతో జీవుల హవ్యాన్ని తీసుకెళ్తాడు.
అగ్నీనాం వివిధా వంశాః కీర్తితాస్తే మయాఽనఘ। శుణు జన్మ తు కౌరవ్య కార్తికేయస్ ధీమతః
ఓ నిర్దోషుడా, అగ్నుల వివిధ వంశాలను నేను చెప్పాను. ఇప్పుడు, ఓ కౌరవుడు, ధీమంతుడైన కార్తికేయుని జన్మకథను విను.
అద్భుతస్యాద్భుతం పుత్రం ప్రవక్ష్యామ్యమితౌజసమ్। జాతం సప్తర్షిభార్యాభిర్బ్రహ్మణ్యం కీర్తివర్ధనమ్
అద్భుతునికి అద్భుతమైన, అపారశక్తి కలిగిన కుమారుడి గురించి చెబుతాను. ఆయన సప్తర్షుల భార్యల ద్వారా జన్మించి, బ్రహ్మవేత్తగా, కీర్తిని పెంచేవాడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
దేవాసురాః పురా యత్తా వినిఘ్నన్తః పరస్పరమ్। తత్రాజయన్సదా దేవాన్దానవా ఘోరరూపిణః
పూర్వకాలంలో దేవతలు, అసురులు పరస్పరం నాశనం చేయాలని యత్నించినప్పుడు, భయంకరమైన రూపాలున్న దానవులు దేవతలను ఎప్పుడూ ఓడించేవారు.
వధ్యమానం బలం దృష్ట్వా బహుశస్తైః పురందరః। స సైన్యనాయకార్థాయ చిన్తయామాస వాసవః
తన సైన్యం వారిచేత ఎన్నోసార్లు నాశనం అవుతున్నదాన్ని చూసిన పురందరుడు, సైన్యానికి నాయకుడిని నియమించాలనే ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
దేవసేనాం దానవైర్హి భగ్నాం దృష్ట్వా మహాబలః। పాలయేద్వీర్యమాశ్రిత్య స జ్ఞేయః పురుషో మయా
దానవులు దేవసేనను నాశనం చేసిన దాన్ని చూసి, ఆ మహాబలుడు తన శక్తిని ఆధారంగా చేసుకొని, 'ఇలాంటి మనిషిని నేను తెలుసుకోవాలి' అని భావించాడు.
స శైలం మానసం గత్వా ధ్యాయన్నర్థమిమం భృశమ్। శుశ్రావార్తస్వరం ఘోరమథ ముక్తం స్త్రియా తదా
ఆయన మానస శైలానికి వెళ్లి, ఈ విషయాన్ని తీవ్రంగా ధ్యానిస్తూ ఉండగా, అక్కడ ఒక మహిళ భయంకరమైన, బాధతో కూడిన అరుపు వేయడాన్ని విన్నాడు.
అభిధావతు మాం కశ్చిత్పురుషస్త్రాతు చైవ హ। పతిం చ మే ప్రదిశతు స్వయం వా పతిరస్తు మే
'ఎవరైనా వచ్చి నన్ను రక్షించండి! ఎవరో నా భర్తను చూపించండి, లేదా నాకు భర్తను దొరకజేయండి!' అని ఆ మహిళ అరిచింది.
పురందరస్తు తామాహ మా భైర్నాస్తి భయం తవ। ఏవముక్త్వా తతోఽపశ్యత్కేశినం స్థితమగ్రతః
అప్పుడు పురందరుడు ఆమెతో, 'భయపడవద్దు, నీకు ఎలాంటి ప్రమాదం లేదు' అని చెప్పాడు. అలా చెప్పిన వెంటనే, తన ముందు కేశిని నిలబడి ఉన్నాడని చూశాడు.
కిరీటినం గదాపాణిం ధాతుమన్తమివాచలమ్। హస్తే గృహీత్వా కన్యాం తామథైనం వాసవోఽబ్రవీత్
కిరీటాన్ని ధరించినవాడు, చేతిలో గదను పట్టుకున్నవాడు, లోహపర్వతంలా అచంచలంగా ఉన్న వాడిని, ఆ యువతిని చేతిలో పట్టుకుని, వాసవుడు ఇలా అన్నాడు.
అనార్యకర్మన్కస్మాత్త్వమిమాం కన్యాం జిహీర్షసి। వజ్రిణం మాంవిజానీహి విరమాస్యాః ప్రబాధనాత్
నీతి మార్గాన్ని విడిచిపోయినవాడా, నువ్వు ఈ యువతిని ఎందుకు తీసుకెళ్లాలని ఆశిస్తున్నావు? నేను వజ్రాయుధుడిని అని తెలుసుకో. ఆమెను ఇబ్బంది పెట్టడం ఆపు.
విసృజస్వ త్వమేవైనాం శక్రైషా ప్రార్థితా మయా। క్షమం తేజీవతో గనతుం స్వపురం పాకశాసన
వెంటనే ఆమెను విడిచిపెట్టు. శక్రుడా, ఆమెను నేను కోరుకున్నాను. నీవు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, నీ స్వస్థలానికి తిరిగి వెళ్లడం మంచిది, వృత్రాసురుని సంహారకుడా.
ఏవముక్త్వా గదాం కేశీ చిక్షేపేన్ద్రవధాయ వై। తామాపతన్తీం చిచ్ఛేద మధ్యే వజ్రేణ వాసవః
ఇలా చెప్పి, కేశి తన గదను ఇంద్రుని సంహారానికి విసిరాడు. కానీ వాసవుడు ఆ వస్తువును మధ్యలోనే వజ్రాయుధంతో చీల్చేశాడు.
అథాస్య శైలశిఖరం కేశీ క్రుద్ధో వ్యవాసృజత్। `మహామేఘప్రతీకాశం చలత్పావకసంకులమ్
అప్పుడే కోపంతో కేశి, మేఘంలా కనిపించే, అగ్నితో నిండిన ఒక పర్వతశిఖరాన్ని విసిరాడు.
తదాపన్తతం సంప్రేక్ష్య శైలశృఙ్గం శతక్రతుః। బిభేద రాజన్వజ్రేణ భువి తన్నిపపాత హ
ఓ రాజా, ఆ పర్వతశిఖరం వేగంగా తనవైపు వస్తున్నదాన్ని చూసిన శతక్రతువు, దానిని వజ్రాయుధంతో చీల్చాడు. అది భూమిపై పడిపోయింది.
పతతా తు తదా కేశీ తేన శృఙ్గేణ తాడితః। హిత్వా కన్యాం మహాభాగాం ప్రాద్రవద్భృశపీడితః
ఆ పర్వతశిఖరం పడిపోతూ కేశిని తాకింది. అతడు బాగా బాధపడి, ఆ మహాభాగ్యవంతురాలైన యువతిని వదిలేసి, వేగంగా పారిపోయాడు.
అపయాతేఽసురే తస్మింస్తాం కన్యాం వాసవోఽబ్రవీత్। కాసి కస్యసి కించేహ కురుషే త్వం శుభాననే
ఆ అసురుడు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయిన తర్వాత, వాసవుడు ఆ యువతిని అడిగాడు: నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఇక్కడ ఏమి చేస్తున్నావు, సుందర ముఖవతీ?
అహం ప్రజాపతేః కన్యా దేవసేనేతి వుశ్రుతా। భగినీ మే దైత్యసేనా సా పూర్వం కోశినా హృతా
నేను ప్రజాపతికి కుమార్తె, దేవసేన అని ప్రసిద్ధి. నా అక్క దైత్యసేన, ఆమెను కేశి ముందుగా అపహరించాడు.
సహైవావాం భగిన్యౌ తు సఖీభిః సహ మానసమ్। ఆగచ్ఛావో విహారార్థమనుజ్ఞాప్య ప్రజాపతిమ్
మేమిద్దరూ అక్కచెల్లెళ్లు, స్నేహితులతో కలిసి, ప్రజాపతిని అనుమతి తీసుకుని, ఈ సరస్సు వద్ద విహరించడానికి వచ్చాము.
నిత్యం చావాం ప్రార్థయతే హర్తుం కేశీ మహాసురః। ఇచ్ఛత్యేనం దైత్యసేనా న చాహం పాకశాసన
అప్పటినుంచి మహాసురుడైన కేశి మమ్మల్ని ఎప్పుడూ అపహరించాలనే ప్రయత్నిస్తుంటాడు. దైత్యసేన అతన్ని కోరుతుంది, కానీ నేను మాత్రం కాదు, వృత్రాసురుని సంహారకుడా.
సా హృతాఽనేన భగవాన్ముక్తాఽహం త్వద్బలేన తు। త్వయా దేవేన్ద్ర నిర్దిష్టం పతిమిచ్ఛామి దుర్జయమ్
ఆమె అతనిచేత అపహరించబడింది ప్రభూ, కానీ నేను నీ బలంతో విముక్తురాలయ్యాను. దేవేంద్రా, నువ్వు చెప్పినట్లుగా, నాకు దుర్జయుడైన భర్త కావాలని కోరుకుంటున్నాను.
మమ మాతృష్వసేయీ త్వం మాతా దాక్షాయణీ మమ। ఆఖ్యాతుం త్వహమిచ్ఛామి స్వయమాత్మబలం త్వయా
నువ్వు నా మామగారి కుమారుడవు. నా తల్లి దక్ష కుమార్తె. నేను నా స్వంత బలాన్ని నీకు స్వయంగా చెప్పాలని కోరుకుంటున్నాను.
అబలాఽహం మహాబాహో పతిస్తు బలవాన్మమ। వరదానాత్పితుర్భావీ సురాసురనమస్కృతః
ఓ మహాబాహూ, నేను బలహీనురాలిని. కానీ నా తండ్రి వరప్రసాదంతో, దేవతలు మరియు అసురులు కూడా పూజించే మహాబలుడు నా భర్త అవుతాడు.
కీదృశం తు బలందేవి పత్యుస్తవ భవిష్యతి। ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం తవ వాక్యమనిన్దితే
దేవి, నీ భర్తకు ఎలా ఉన్న బలం ఉంటుందో నేను వినాలనుకుంటున్నాను. నీవు స్వయంగా చెప్పు, నిందలేని వాడివి.
దేవదానవయక్షాణాం కిన్నరోరగరక్షసామ్। జేతా యో దుష్టదైత్యానాం మహావీర్యో మహాబలః
దేవతలు, దానవులు, యక్షులు, కిన్నరులు, నాగులు, రాక్షసులను జయించే వాడు, దుష్ట దైత్యులను సంహరించే మహావీరుడు, మహాబలుడు—