సర్వమేతదపార్థం తే క్షిప్రం తౌ సంప్రసాదయ। `తౌ ప్రసాద్య ద్విజశ్రేష్ఠ యచ్ఛ్రేయస్తదవాప్స్యసి
ఇవన్నీ నీకు వ్యర్థమే. త్వరగా వాళ్లను ప్రసన్నం చేయి. బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడవు, వాళ్లను సంతుష్టిపరిచిన తర్వాత నిజమైన మేలును పొందుతావు.
శ్రద్దధస్వ మమ బ్రహ్మన్నాన్యథా కర్తుమర్హసి। యమ్యతామద్యవిప్రర్షే శ్రేయస్తే కథయామ్యహమ్
నా మాట నమ్ము బ్రాహ్మణా, వేరేలా చేయకూడదు. ఈ రోజు నీకు మేలు కలిగేదే నేను చెబుతున్నాను, మునులలో శ్రేష్ఠుడవు.
యదేతదుక్తం భవతా సర్వం సత్యమసంశయమ్। ప్రీతోస్మి తవ భద్రం తే ధర్మాచారగుణాన్విత
నువ్వు చెప్పిన ప్రతీది పూర్తిగా నిజమే, ఎలాంటి సందేహం లేదు. నీ ధర్మాచరణ గుణాలతో నేను సంతోషించాను, నీకు మంగళం కలగాలి.
దైవతప్రతిమో హి త్వం యస్త్వం ధర్మమనువ్రతః। పురాణం శాశ్వతం దివ్యం దుష్ప్రాపమకృతాత్మభిః
నీవు నిజంగా దేవతలతో సమానమైనవాడివి, ఎందుకంటే నీవు ధర్మానికి నిబద్ధుడవు. ఇది పురాతనమైనది, శాశ్వతమైనది, దివ్యమైనది, ఆత్మ నియంత్రణ లేనివారికి అందని విషయం.
మాతాపిత్రోః సకాశం హి గత్వాత్వం ద్విజసత్తమ। అతన్ద్రితః కురు క్షిప్రంమాతాపిత్రోర్హి పూజనమ్। అతః పరమహం ధర్మం నాన్యం పశ్యామి కంచన
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడవు, నీవు నీ తల్లి తండ్రుల దగ్గరకు వెళ్లి, ఆలస్యం చేయకుండా, శ్రద్ధగా వాళ్లను గౌరవించు. దీనికంటే మించిన ధర్మం నాకు కనిపించదు.
ఇహాహమాగతో దిష్ట్యా దిష్ట్యా మే సంగతం త్వయా। ఈదృశా దుర్లభా లోకే నరా ధర్మప్రదర్శకాః
దైవకృపవల్ల నేను ఇక్కడికి వచ్చాను, అదృష్టవశాత్తు నిన్ను కలిశాను. ధర్మ మార్గాన్ని చూపే మనుషులు ఈ లోకంలో చాలా అరుదు.
ఏకోనరసహస్రేషు ధర్మవానవిద్యతే న వా। ప్రీతోస్మి తవసత్యేన భద్రం తే పురుషర్షభ
వెయ్యిమందిలో ఒకరు కూడా ధర్మవంతుడా, కాదా తెలియదు. నీ సత్యవంతతతో నేను సంతోషించాను, నీకు మంగళం కలగాలి, పురుషశ్రేష్ఠుడవు.
పతమానోఽద్యనరకే భవతాఽస్మి సముద్ధృతః। భవితవ్యమథైవం చ యద్దృష్టోసి మయాఽనఘ
ఈ రోజు నేను నరకంలో పడిపోతున్నప్పుడు నీవు నన్ను పైకి లేపావు. నిన్ను నేను చూడటం ఇదే విధంగా జరగాల్సిందే, పాపరహితుడవు.
రాజా యయాతిర్దౌహిత్రైః పతితస్తారితో యథా। సద్భిః పురుషశార్దూల తథాఽహం భవతా త్విహ
రాజు యయాతి తన మనవళ్లచేత పడిపోయి పైకి లాగించబడినట్లు, నీవు కూడా నన్ను ఇక్కడ రక్షించావు, పురుషశార్దూలా.
మాతాపితృభ్యాం శుశ్రూషాం కరిష్యే వచనాత్తవ। నాకృతాత్మా వేదయతి ధర్మాధర్మవినిశ్చయమ్
నీ మాట ప్రకారం నేను నా తల్లి తండ్రులకు సేవ చేస్తాను. తనను తాను జయించని వాడు ధర్మాన్ని, అధర్మాన్ని తేడా చేయలేడు.
దుర్జ్ఞేయః శాశ్వతో ధర్మః శూద్రయోనౌ హి వర్తతా। న త్వాం శూద్రమహం మన్యే భవితవ్యం హి కారణమ్
శాశ్వతమైన ధర్మాన్ని తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం, ముఖ్యంగా శూద్రుడిగా జన్మించినవాడికి. అయినా నిన్ను నేను శూద్రుడిగా భావించను, ఇది విధి వల్లే జరిగింది.
యేన కర్మవిశేషేణ ప్రాప్తేయం శూద్రతా త్వయా। ఏతామిచ్ఛామి విజ్ఞాతుం తత్త్వేన తవ శూద్రతామ్। కామయానస్ మే శంస సర్వం త్వం ప్రయతాత్మవాన్
ఏ కార్యం వల్ల నీవు శూద్రునిగా జన్మించావో, అది నిజంగా తెలుసుకోవాలని నాకు ఉంది. నీ శూద్ర జన్మ గురించి నాకు చెప్పు, నీవు నియమంగా ఉండే వాడివి, దయచేసి అన్నీ వివరంగా చెప్పు.
అనతిక్రమణీయా వై బ్రాహ్మణా మే ద్విజోత్తమ। శృణు సర్వమిదం వృత్తం పూర్వదేహే మమానఘ
బ్రాహ్మణులను నేను ఎప్పుడూ అవమానించను, ద్విజోత్తమా. నా మునుపటి జన్మలో జరిగిన సంగతులన్నీ విను, పాపరహితుడా.
అహం హి బ్రాహ్మణః పూర్వమాసం ద్విజవరాత్మజః। వేదాధ్యాయీ సుకుశలో వేదాఙ్గానాం చ పారగః। ఆత్మదోషకృతైర్బ్రహ్మన్నవస్థామాప్తవానిమామ్
నాకు మునుపు బ్రాహ్మణుడిగా, గొప్ప ద్విజుని కుమారుడిగా జన్మించింది. నేను వేదాలను నేర్చుకున్నాను, వేదాంగాలలో నిపుణుడిని. కానీ నా తప్పుల వల్ల ఈ స్థితికి వచ్చాను, బ్రాహ్మణా.
కశ్చిద్రాజా మమ సఖా ధనుర్వేదపరాయణః। సంసర్గాద్ధనుషి శ్రేష్ఠస్తతోఽహమభవం ద్విజ
ఒక రాజు నాకు స్నేహితుడు, ధనుర్వేదంలో నిపుణుడు. అతని సాంగత్యంతో నేను కూడా విలువిద్యలో ప్రావీణ్యం సంపాదించాను, ద్విజుడా.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు మృగయాం నిర్గతో నృపః। సహితో యోధముఖ్యైశ్ మన్త్రిభిశ్చ సుసంవృతః। తతోఽభ్యహన్మృగాంస్తత్ర సుబహూనాశ్రమం ప్రతి
అప్పట్లోనే ఆ రాజు, యోధులూ, మంత్రులూ కలిసి వేటకు బయలుదేరాడు. అశ్రమం దగ్గరికి వచ్చి అక్కడ ఎన్నో జంతువులను వధించాడు.
అథ క్షిప్తః శరో ఘోరో మయాపి ద్విజసత్తమ। తాడితశ్చ ఋషిస్తన శరేణానతపర్వణా
అప్పుడు నేను కూడా ఒక భయంకరమైన బాణాన్ని వదిలాను, ద్విజశ్రేష్ఠా. ఆ బాణంతో ఒక ఋషి గాయపడ్డాడు.
భూమౌ నిపతితో బ్రహ్మన్నువాచ ప్రతినాదయన్। నాపరాధ్యామ్యహం కించిత్కేన పాపమిదం కృతమ్
ఆ ఋషి నేలపై పడిపోయి, గొంతెత్తి ఇలా అన్నాడు: 'నేను ఎలాంటి తప్పు చేయలేదు. ఈ పాపం ఎవరు చేశారు?'
మన్వానస్తం మృగం చాహం సంప్రాప్తః సహసా మునిమ్। అపశ్యం తమృషిం విద్ధం శరేణానతపర్వణా। తముగ్రతపసం విప్రం నిష్టనన్తం మహీతలే
నేను దాన్ని జంతువే అనుకుని, అక్కడికి పరుగెత్తి వెళ్లాను. అక్కడ ఆ ఋషిని బాణంతో గాయపడి, భూమిపై నొప్పితో వణికిపోతూ చూశాను.
అకార్యకరణాచ్చాపి భృశం మే వ్యథితం మనః। అజానతా కృతమిదం మయేత్యహమథాబ్రువమ్
ఈ తప్పు వల్ల నా మనస్సు చాలా బాధపడింది. 'ఇది నాకు తెలియకుండానే జరిగింది' అని నేను చెప్పాను.
క్షన్తుమర్హసి మే సర్వమితి చోక్తో మయా మునిః
'దయచేసి నా చేసిన దోషాలన్నీ క్షమించండి' అని నేను ఆ ఋషిని వేడుకున్నాను.
తతః ప్రత్యబ్రవీద్వాక్యమృషిర్మాం క్రోధమూర్చ్ఛితః। వ్యాధస్త్వం భవితా క్రూర శూద్రయోనావితి ద్విజ
అప్పుడు ఆ ఋషి కోపంతో ఇలా అన్నాడు: 'నీవు క్రూరమైన వ్యాధుడిగా, శూద్రకులో జన్మిస్తావు, ద్విజుడా.'
ఏవం శప్తోఽహమృషిణా తదా ద్విజబరోత్తమ। అహం ప్రాసాదయమృషిం గిరా వాక్యవిశారదమ్
ఆ ఋషి నన్ను శపించిన తర్వాత, వాక్పాటువైన ఆ ఋషిని నేను శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నించాను, ద్విజశ్రేష్ఠా.
అజానతా మయాఽకార్యమిదమద్య కృతం మునే। క్షన్తుమర్హసి తత్సర్వం ప్రసీద భగవన్నితి
'ఈ తప్పు నాకు తెలియకుండానే జరిగింది, మునీంద్రా. దయచేసి నా దోషాలన్నీ క్షమించండి, ప్రభూ' అని నేను ప్రార్థించాను.
నాన్యథా భవితా శాప ఏవమేతదసంశయమ్। ఆనృశంస్యాత్త్వంహకించిత్కర్తాఽనుగ్రహమద్య తే
'ఈ శాపం తప్పదు, ఇదే జరుగుతుంది. అయినా, నీపై దయతో ఒక వరం ఇస్తాను' అని ఆయన అన్నారు.
శూద్రయోన్యాం వర్తమానో ధర్మజ్ఞో హి భవిష్యసి। మాతాపిత్రోశ్ శుశ్రూషాం కరిష్యసి న సంశయః
'నీవు శూద్రకులో జన్మించినా, ధర్మాన్ని బాగా తెలుసుకుంటావు. తల్లిదండ్రులకు సేవ చేస్తావు, ఇది నిస్సందేహం.'
తయోః శుశ్రూషయా సిద్ధిం మహతీం సమవాప్స్యసి। జాతిస్మరశ్ భవితా స్వర్గం చైవ గమిష్యసి
'వారిని సేవించడం వల్ల నీకు గొప్ప ఫలితం లభిస్తుంది. నీవు గతజన్మలను గుర్తు చేసుకునే వాడవవుతావు, స్వర్గానికి కూడా వెళ్తావు.'
భూత్వాచ ధార్మికో వ్యాధః పిత్రోః శుశ్రూషణే రతః। శాపక్షయే తు నిర్వృత్తే భవితాఽసి పునర్ద్విజః
'నీవు ధర్మపరుడైన వ్యాధుడిగా, తల్లిదండ్రుల సేవలో నిమగ్నుడై ఉంటావు. శాపం ముగిసిన తరువాత మళ్లీ ద్విజుడవుతావు.'
ఏవం శప్తః పురా తేన ఋషిణాఽస్మ్యుగ్రతేజసా। ప్రసాదశ్చ కృతస్తేన మమైవ ద్విపదాంవర
అలా ఆ ఘోరతపస్సు ఋషి నన్ను శపించాడు, అలాగే నాకు దయ చూపించాడు, ద్విపదులలో శ్రేష్ఠుడా.
శరం చోద్ధృతవానస్మి తస్య వై ద్విజసత్తమ। ఆశ్రమం చ మయా నీతో న చ ప్రాణైర్వ్యయుజ్యత
ఆ ఋషికి నేను బాణాన్ని తీసివేశాను, ద్విజశ్రేష్ఠా. ఆయనను అశ్రమానికి తీసుకెళ్లాను. అయినా ఆయన ప్రాణాలు విడిచిపెట్టలేదు.