శ్రావయిష్యన్తి యే విప్రా యే చ శ్రోష్యన్తి మానవాః। సర్వథా వర్తమానా వై న తే శోచ్యాః కృతాకృతైః
ఈ కథను చదివే బ్రాహ్మణులు, వినే మనుష్యులు—వారు ఏ స్థితిలో ఉన్నా, చేసినా చేయకపోయినా, వారి గురించి చింతించాల్సిన అవసరం లేదు.
నరేణ ధర్మకామేన సర్వః శ్రోతవ్య ఇత్యపి। నిఖిలేనేతిహాసోఽయం తతః సిద్ధిమవాప్నుయాత్
ధర్మాన్ని కోరే ప్రతి మనిషి ఈ సంపూర్ణ ఇతిహాసాన్ని వినాలి. అలా చేస్తే సిద్ధి లభిస్తుంది.
న తాం స్వర్గగతిం ప్రాప్య తుష్టిం ప్రాప్నోతి మానవః। యాం శ్రుత్వైవం మహాపుణ్యమితిహాసముపాశ్నుతే
స్వర్గాన్ని పొందినంత ఆనందం మనిషికి ఉండదు; ఈ మహాపుణ్యమైన ఇతిహాసాన్ని విని పొందే సంతృప్తి మరెక్కడా దొరకదు.
శృణ్వఞ్శ్రాద్ధః పుణ్యశీలః శ్రావయంశ్చేదమద్భుతమ్। నరః ఫలమవాప్నోతి రాజసూయాశ్వమేధయోః
పవిత్రంగా, పుణ్యశీలిగా ఉండి ఈ అద్భుతమైన కథను విన్నా, వినిపించినా, ఆ మనిషికి రాజసూయ, అశ్వమేధ యాగాల ఫలం లభిస్తుంది.
యథా సముద్రో భగవాన్యథా మేరుర్మహాగిరిః। ఉభౌ ఖ్యాతౌ రత్ననిధీ తథా భారతముచ్యతే
ఎలా సముద్రం, మేరు అనే గొప్ప పర్వతం రెండూ రత్నాల నిలయాలుగా ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయో, అలాగే భారతం కూడా ప్రసిద్ధి పొందింది.
ఇదం హి వేదైః సమితం పవిత్రమషి చోత్తమమ్। శ్రావ్యం శ్రుతిసుఖం చైవ పావనం శీలవర్ధనమ్
ఇది వేదాల నుండి సేకరించబడినది, పవిత్రమైనది, అత్యుత్తమమైనది, వినడానికి మధురమైనది, హృదయానికి ఆనందాన్ని కలిగించేది, పవిత్రతను పెంపొందించేది, మంచి నడవడిని పెంచేది.
య ఇదం భారతం రాజన్వాచకాయ ప్రయచ్ఛతి। తేన సర్వా మహీ దత్తా భవేత్సాగరమేఖలా
ఓ రాజా! ఈ భారతాన్ని ఎవరు వాచకుడికి ఇస్తారో, వారు సముద్రంతో చుట్టబడిన భూమంతటినీ ఇచ్చినవారవుతారు.
పారిక్షిత కథాం దివ్యాం పుణ్యాయ విజయాయ చ। కథ్యమానాం మయా కృత్స్నాం శృణు హర్షకరీమిమామ్
పుణ్యాన్ని, విజయాన్ని కలిగించే పరిక్షిత్తు మహాత్ముని దివ్యమైన కథను, సంపూర్ణంగా, ఆనందాన్ని కలిగించే విధంగా నేను చెబుతున్నాను. దయచేసి విను.
త్రిభిర్వర్షైః సదోత్థాయీ కృష్ణద్వైపాయనో మునిః। మహాభారతమాఖ్యానం కృతవానిదమద్భుతమ్
మహర్షి కృష్ణ ద్వైపాయనుడు మూడు సంవత్సరాలు నిరంతరం శ్రమించి, ఈ అద్భుతమైన మహాభారత కథను రచించాడు.
శృణు కీర్తయతస్తన్మ ఇతిహాసం పురాతనమ్
ఆ పురాతన ఇతిహాసాన్ని నేను కీర్తిస్తూ చెబుతున్నాను, విను.
పూరోర్వంశమహం ధన్యం రాజ్ఞామమితతేజసామ్। ప్రవక్ష్యామి పితౄణాం తే తేషాం నామాని మే శృము
పురువు వంశాన్ని, అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న రాజుల వంశాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను. నీ పితృపురుషుల పేర్లను విను.
అవ్యక్తప్రభవో బ్రహ్మా శాశ్వతో నిత్య అవ్యయః। తస్మాన్మరీచిః సంజజ్ఞే దక్షశ్చైవ ప్రజాపతిః
అదృష్టించలేని మూలమున్న, శాశ్వతమైన, నిత్యమైన, అవినాశి అయిన బ్రహ్మ నుండి మరీచి, అలాగే ప్రజాపతి దక్షుడు జన్మించారు.
అఙ్గుష్ఠాద్దక్షమసృజచ్చక్షుర్భ్యాం చ మరీచినమ్। మరీచేః కశ్యపః పుత్రో దక్షస్య దుహితాఽఽదితిః
బ్రహ్మ తన వ్రేళ్ల నుండి దక్షుని, కన్నుల నుండి మరీచిని సృష్టించాడు. మరీచికి కశ్యపుడు కుమారుడు, దక్షునికి ఆదితి కుమార్తె.
అదిత్యాం కశ్యపాద్వివస్థాన్। వివస్వతో మనుర్మనోరిలా
కశ్యపుడు, ఆదితి నుండి వివస్వాన్ జన్మించాడు. వివస్వానుని నుండి మనువు, మనువు నుండి ఇళా పుట్టారు.
ఇలాయాః పురూరవాః। పురూరవస ఆయుః। ఆయుషో నహుషః। నహుషస్య యయాతిః
ఇళా కుమారుడిగా పురూరవుడు, పురూరవుని కుమారుడిగా ఆయుః, ఆయుః కుమారుడిగా నహుషుడు, నహుషునికి యయాతి కుమారుడు.
యయాతేర్ద్వే భార్యే బభూవతుః। ఉశనసో దుహితా దేవయానీ వృషపర్వణశ్చ దుహితా శర్మిష్ఠా నామ
యయాతికి ఇద్దరు భార్యలు. ఉశనసు కుమార్తె దేవయాని, వృషపర్వను కుమార్తె శర్మిష్ఠ.
తత్రానువంశో భవతి। యదుం చ తుర్వసుం చైవ దేవయానీ వ్యజాయత। ద్రుహ్యం చానుం చ పూరుం చ శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ
ఇక్కడ వంశ పరంపర ఇలా ఉంది: దేవయాని యదువు, తుర్వసును కనింది; వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠ ద్రుహ్యు, అను, పూరువును కనింది.
తత్ర యదోర్యాదవాః। పూరోః పౌరవాః। పూరోర్భార్యా కౌసల్యా బభూవ। తస్యామస్య జజ్ఞే జనమేజయః
యదువు నుండి యాదవులు, పూరువు నుండి పౌరవులు పుట్టారు. పూరువు భార్య కౌసల్య, ఆమెకు జనమేజయుడు జన్మించాడు.
స త్రీన్హయమేధానాజహార। విశ్వజితా చేష్ట్వా వనం ప్రవివేశ
ఆయన మూడు అశ్వమేధ యాగాలు నిర్వహించాడు. విశ్వజిత్ యాగం చేసి, అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
జనమేజయస్తు సునన్దాం నామోపయేమే మాగధీం। తస్యామస్య జజ్ఞే ప్రాచీన్వాన్
జనమేజయుడు మాగధ దేశపు సునంద అనే రాజకుమార్తెను పెళ్లి చేసుకున్నాడు. ఆమెకు ప్రాచీన్వాన్ జన్మించాడు.
యః ప్రాచీం దిశం జిగాయ। యావత్సూర్యాదయాత్ తత్తస్య ప్రాచీనత్వమ్
ఆయన తూర్పు దిశను జయించాడు. సూర్యుడు ఉదయించేంత దూరం వరకు ఆయన పరిపాలన విస్తరించింది.
ప్రాచీన్వాంస్తు ఖల్వాశ్మకీముపయేమే యాదవీమ్। తస్యామస్య జజ్ఞే శస్యాతిః
ప్రాచీన్వాన్ అశ్మకి అనే యాదవ మహిళను పెళ్లి చేసుకున్నాడు. ఆమెకు శస్యాతి జన్మించాడు.
శయ్యాతిస్తు త్రిశఙ్కోర్దుహితరం వరాఙ్గీం నామోపయేమే తస్యామస్య జజ్ఞేఽహంయాతిః
శయ్యాతి త్రిశంకువు కుమార్తె వరాంగిని పెళ్లి చేసుకుని, ఆమె ద్వారా అహంయాతిని కనుగొన్నాడు.
అహంయాతిస్తు ఖలు కృతవీర్యదుహితరం భానుమతీం నామోపయేమే। తస్యామస్య జజ్ఞే సార్వభౌమః
అహంయాతి కృతవీర్యుని కుమార్తె భానుమతిని పెళ్లి చేసుకుని, ఆమె ద్వారా సార్వభౌముడిని కనుగొన్నాడు.
సార్వభౌమస్తు ఖలు జిత్వాఽఽజహార కైకయీం సున్దరాం నామ తాముపయేమే। తస్యామస్య జజ్ఞే జయత్సేనః
సార్వభౌముడు యుద్ధంలో గెలిచి, అందమైన కైకయి అనే యువతిని పెళ్లి చేసుకుని, ఆమె ద్వారా జయత్సేనుడిని కనుగొన్నాడు.
జయత్సేనస్తు ఖలు వైదర్భీముపయేమే సుశ్రవాం నామ। తస్యామస్య జజ్ఞేఽపరాచీనః
జయత్సేనుడు వైదర్భీ రాజకుమార్తె సుశ్రవను పెళ్లి చేసుకుని, ఆమె ద్వారా అపరాచీనుడిని కనుగొన్నాడు.
అపరాచీనస్తు ఖలు వైదర్భీమపరాముపయేమే మర్యాదాం నామ। తస్యామస్య జజ్ఞేఽరిహః
అపరాచీనుడు మరొక వైదర్భీ యువతిని, మర్యాద అనే పేరుతో, పెళ్లి చేసుకుని, ఆమె ద్వారా అరిహుడిని కనుగొన్నాడు.
అరిహః ఖల్వాఙ్గీముపేయేమే। తస్యామస్య జజ్ఞే మహాభౌమః
అరిహుడు అంగదేశపు యువతిని పెళ్లి చేసుకుని, ఆమె ద్వారా మహాభౌముడిని కనుగొన్నాడు.
మహాభౌమస్తు ఖలు ప్రసేనజిద్దుహితరముపయేమే సుయజ్ఞాం నామ। తస్యామస్య జజ్ఞే అయుతానాయీ
మహాభౌముడు ప్రసేనజిత్ కుమార్తె సుయజ్ఞను పెళ్లి చేసుకుని, ఆమె ద్వారా అయుతానాయిని కనుగొన్నాడు.
యః పురుషమేధే పురుషాణామయుతమానయత్తత్తస్యాయుతానాయిత్వమ్
పురుషమెధ యాగంలో పది వేల మందిని సమర్పించినవాడే అయుతానాయిగా పిలవబడాడు.