పరిత్యజతి యో దుఃఖం సుఖం చాప్యుభయం నరః। బ్రహ్మ ప్రాప్నోతి సోత్యన్తమాసఙ్గం చ న గచ్ఛతి
ఎవడు బాధను, ఆనందాన్ని రెండింటినీ వదిలిపెడతాడో, వాడు పరబ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు, అతడికి ఇక అసక్తి కలగదు.
యథాశ్రుతమిదం సర్వం సమాసేన ద్విజోత్తమ। ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
ఇవి అన్నీ సంక్షిప్తంగా నీకు వివరించాను, ద్విజశ్రేష్ఠా! ఇంకా నీవేమైనా వినాలనుకుంటున్నావా?
ఏవం సంకథితే కృత్స్నే మోక్షధర్మే యుధిష్ఠిర। దృఢప్రీతమనా విప్రో ధర్మవ్యాధమువాచ హ
ఈ విధంగా మోక్షధర్మం మొత్తం వివరించబడిన తర్వాత, యుధిష్ఠిరుడు, గాఢమైన ప్రేమతో ఉన్న బ్రాహ్మణుడు, ధర్మవ్యాధునితో మాట్లాడాడు.
న్యాయయుక్తమిదం సర్వం భవతా పరికీర్తితమ్। న తేఽస్త్యవిదితం కించిద్ధర్మేష్వభిసమీక్ష్యతే
మీరు చెప్పింది అన్నీ న్యాయబద్ధంగా ఉంది; ధర్మ విషయాల్లో మీకు తెలియనిది ఏమీ కనిపించదు.
ప్రత్యక్షం మమ యో ధర్మస్తం చ పశ్య ద్విజోత్తమ। యేన సిద్ధిరియం ప్రాప్తా మయా బ్రాహ్మణపుఙ్గవ
నాకు ప్రత్యక్షంగా కనిపించే ధర్మాన్ని చూడండి, ద్విజశ్రేష్ఠా! దానివల్లనే నేను ఈ సిద్ధిని పొందాను, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా!
ఉత్తిష్ఠ భగవన్క్షిప్రం ప్రవిశ్యాభ్యన్తరం గృహమ్। ద్రష్టుమర్హసి ధర్మజ్ఞ మాతరం పితరం చ మే
భగవంతుడా! త్వరగా లేచి, లోపలికి వచ్చి, నా తల్లి, తండ్రిని చూడండి, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా!
ఇత్యుక్తః స ప్రవిశ్యాథ దదర్శ పరమార్చితమ్। సౌధం హృద్యం చతుఃశాలమతీవ చ మనోరమమ్
అలా చెప్పగానే, అతడు లోపలికి వెళ్లి, అత్యంత గౌరవప్రదమైన, హృదయాన్ని హరిస్తూ, నాలుగు మండపాలుతో, ఎంతో ఆకర్షణీయమైన భవనాన్ని చూశాడు.
దేవతాగృహసంకాశ దైవతైశ్చ సుపూజితమ్। శయనాసనసంబాధం గన్ధైశ్చ పరమైర్యుతమ్
అది దేవతల గృహంలా కనిపించింది; దేవతలు పూజించినట్టు, అద్భుతమైన మంచాలు, ఆసనాలు నిండినది, పరమమైన సుగంధాలు వ్యాపించాయి.
తత్రశుక్లామ్బరధరౌ పితరావస్య పూజితౌ। కృతాహారౌ తు సంతుష్టావుపవిష్టౌ వరాసనే
అక్కడ, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించిన అతని తల్లిదండ్రులు, గౌరవింపబడుతూ, తినిపించి సంతృప్తిగా, అద్భుతమైన ఆసనాలపై కూర్చున్నారు.
తస్య వ్యాధస్య పితరౌ బ్రాహ్మణః సందదర్శ హ'। ధర్మవ్యాధస్తు తౌ దృష్ట్వా పాదేషు శిరసాఽపతత్
ఆ వ్యాధుని తల్లిదండ్రులను బ్రాహ్మణుడు చూశాడు; వారిని చూసి, ధర్మవ్యాధుడు తల వంచి వారి పాదాలకు నమస్కరించాడు.
ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ ధర్మజ్ఞ ధర్మస్త్వామభిరక్షతు। ప్రీతౌ స్వస్తవ శౌచేన దీర్ఘమాయురవాప్నుహి। [గతిమిష్టాం తపో జ్ఞానం మేధాం చ పరమాం గతః]
"లే, లే, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడా! ధర్మం నిన్ను రక్షించాలి. మేము సంతోషంగా ఉన్నాం; నీ పవిత్రత వల్ల నీవు దీర్ఘాయువు పొందాలి, కావలసిన మార్గాన్ని, తపస్సు, జ్ఞానం, గొప్ప మేధస్సును పొందాలి."
సత్పుత్రేణ త్వయా పుత్ర నిత్యం కాలే సుపూజితౌ। `సుఖమేవ వసావోఽత్ర దేవలోకగతావివ
"నీవు, మా కుమారుడవు, ఎల్లప్పుడూ సమయానికి మమ్మల్ని గౌరవించావు; ఇక్కడ మేము సుఖంగా ఉన్నాం, దేవలోకానికి వెళ్ళినట్టు."
న తేఽన్యద్దైవతం కించిద్దైవతేష్వపి వర్తతే। ప్రయతసత్వాద్ద్విజాతీనాందమేనాసి సమనవితః
"నీకు దేవతల్లో ఇంకో దేవుడు లేడు; నీ పవిత్ర స్వభావం వల్ల, ద్విజాతీ, నీవు దమంతో నిండివున్నావు."
పితుః పితామహా యే చ తథైవ ప్రపితామహాః। ప్రీతాస్తే సతతం పుత్ర దమేనావాం చ పూజయా
"తండ్రి, తాత, పరతాతలు కూడా ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటారు, కుమారా! నీ దమంతో, మాకిచ్చే గౌరవంతో."
మనసా కర్మణా వాచా శుశ్రూషా నైవ హీయతే। న చాన్యా హి తథా బుద్ధిర్దృశ్యతే సాంప్రతం తవ
"మనసుతో, చేతలతో, మాటతో నీ సేవ ఎప్పుడూ తగ్గదు; నీలో ఇంకో జ్ఞానం ఇప్పుడు కనిపించదు."
జామదగ్న్యేన రామేణ యథా వృద్ధౌ సుపూజితౌ। తథా త్వయా కృతంసర్వంతద్విశిష్టం చ పుత్రక
"జమదగ్ని కుమారుడు రాముడు తన వృద్ధ తల్లిదండ్రులను గౌరవించినట్టు, నువ్వు కూడా అన్నీ చేశావు, కుమారా! అంతే కాక మించిపోయావు."
తతస్తం బ్రాహ్మణం తాభ్యాం ధర్మవ్యాధో న్యవేదయత్। తౌ స్వాగతేన తం విప్రమర్చయామాసతుస్తదా
ఆ తరువాత ధర్మవ్యాధుడు ఆ ఇద్దరికి ఆ బ్రాహ్మణుని గురించి చెప్పాడు. వారు ఆ బ్రాహ్మణునికి ఆత్మీయంగా స్వాగతం పలికి, గౌరవంగా అతన్ని ఆదరించారు.
ప్రతిగృహ్యచ తాం పూజాం ద్విజః పప్రచ్ఛ తావుభౌ। సపుత్రాభ్యాం సభృత్యాభ్యాం కచ్చిద్వాం కుశలం గృహే। అనామయ చ వాం కచ్చిత్సుఖం వేహ శరీరయోః
ఆ గౌరవాన్ని స్వీకరించిన బ్రాహ్మణుడు వారిద్దరినీ అడిగాడు: "మీ ఇంట్లో, మీ కుమారులు, సేవకులతో కలిసి మీకు అన్నీ బాగున్నాయా? మీ ఇద్దరికీ ఆరోగ్యం, సుఖం కలిగేలా ఉందా?" అని ప్రశ్నించాడు.
కుశలం నౌ గృహే విప్ర భృత్యవర్గే చ సర్వశః। కచ్చిత్త్వమప్యవిఘ్నేన సంప్రాప్తో భగవన్నితి
"మా ఇంట్లోను, మా సేవకులందరికీ కూడా అన్నీ బాగున్నాయి బ్రాహ్మణుడా. మీరు కూడా ఇక్కడ ఎలాంటి ఇబ్బంది లేకుండా వచ్చారా?" అని అడిగారు.
హాఢమిత్యేవ తౌ విప్రః ప్రత్యువాచ ముదాన్వితః। ధర్మవ్యాధస్తు తం విప్రమర్థవద్వాక్యమబ్రవీత్
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఆనందంగా "అవును, బాగున్నాను" అని సమాధానమిచ్చాడు. అప్పుడు ధర్మవ్యాధుడు ఆ బ్రాహ్మణునితో అర్థవంతమైన మాటలు చెప్పాడు.
పితా మాతా చ భగవన్నేతౌ మే దైవతం పరమ్। యద్దైవతేభ్యః కర్తవ్యం తదేతాభ్యాం కరోమ్యహమ్
"నా తండ్రి, తల్లి ఇద్దరూ నాకు పరమ దైవాలు. దేవతలకు చేయవలసిన సేవలను నేను వీరిద్దరికీ చేస్తాను."
త్రయస్త్రింశద్యథా దేవాః సర్వే శక్రపురోగమాః। సంపూజ్యాః సర్వలోకస్య తథా వృద్ధావిమౌ మమ
"ఎలా త్రైత్రింశద్ దేవతలు, ఇంద్రుని తోడుగా, అందరికి పూజ్యులు, అలాగే నా కోసం ఈ ఇద్దరు వృద్ధులు కూడా అంతే గౌరవించదగినవారు."
ఉపాహారానాహరన్తో దేవతానాం యథా ద్విజః। కుర్వన్తి తద్వదేతాభ్యాం కరోమ్యహమతన్ద్రితః
"దేవతలకు నైవేద్యాలు సమర్పించినట్లు, బ్రాహ్మణుడా, నేను కూడా వీరిద్దరికీ అప్రమత్తంగా సేవలు చేస్తాను."
ఏతౌ మే పరమం బ్రహ్మన్పితా మాతా చ దైవతమ్। ఏతౌ పుష్పైః ఫలైరన్నైస్తోషయామి సదా ద్విజ
"ఈ ఇద్దరు, బ్రాహ్మణుడా, నా తండ్రి తల్లి, నాకు పరమ దైవాలు. పూలు, పండ్లు, అన్నంతో నేను ఎప్పుడూ వీరిని సంతోషపరుస్తాను."
ఏతావేవాగ్నయో మహ్యం యాన్వదన్తి మనీషిణః। యజ్ఞా వేదాశ్చ చత్వారః సర్వమేతౌ మమ ద్విజ
"పండితులు చెప్పినట్టు, ఈ ఇద్దరే నాకు అగ్నులు. యజ్ఞాలు, నాలుగు వేదాలు అన్నీ వీరిలోనే నాకు ఉన్నాయి బ్రాహ్మణుడా."
ఏతదర్థం మమ ప్రాణా భార్యా పుత్రః సుహృజ్జనః। సపుత్రదారః శుశ్రూషాం నిత్యమేవ కరోమ్యహమ్
"వీరికోసమే నా ప్రాణం, భార్య, కుమారుడు, స్నేహితులు ఉన్నారు. భార్య, కుమారుడితో కలిసి నేను ఎప్పుడూ వీరిని సేవించడమే నా ధర్మం."
స్వయం చ స్నాపయామ్యేతౌ తథా పాదౌ ప్రధావయే। ఆహారం చ ప్రయచ్ఛామి స్వయంచ ద్విజసత్తమ
"నేనే స్వయంగా వీరిని స్నానము చేయిస్తాను, పాదాలు కడుగుతాను. బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా, నేనే స్వయంగా వీరికి భోజనం పెడతాను."
అనుకూలాః కథా వచ్మి విప్రియం పరివర్జయే। అధర్మేణాపి సంయుక్తం ప్రియమాభ్యాం కరోమ్యహమ్
"వీరికి ఇష్టమైన మాటలు మాట్లాడుతాను, ఇష్టంలేని విషయాలు దూరంగా ఉంచుతాను. ధర్మానికి విరుద్ధమైనా, వీరికి నచ్చినదైతే చేస్తాను."
ధర్మమేవ గురుం మత్వా సాక్షాదేతౌ ద్విజోత్తమ। అతన్ద్రితః సదా విప్ర శుశ్రూషాం వై కరోమ్యహమ్
"ధర్మమే గురువు అని భావించి, ఈ ఇద్దరిని నిరంతరం అలసట లేకుండా సేవిస్తాను బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠుడా."
పఞ్చైవ గురవో బ్రహ్మనపురుషస్య బుభూషతః। పితా మాతాఽగ్నిరాత్మా చ గురుశ్చ ద్విజసత్తమ
"బ్రాహ్మణుడా, జీవించదలచినవారికి ఐదుగురు గురువులు ఉంటారు: తండ్రి, తల్లి, అగ్ని, ఆత్మ, గురువు."