స మాసం దదతో హ్యన్నం రన్తిదేవస్య నిత్యశః। అతులా కీర్తిరభవన్నృపస్య ద్విజసత్తమ
ఒక నెల పాటు ప్రతిరోజూ అన్నదానం చేసినందువల్ల, రంతిదేవుని కీర్తి అపారంగా పెరిగింది, ద్విజశ్రేష్ఠ.
చాతుర్మాస్యే చ పశవో వధ్యన్త ఇతి నిత్యశః। అగ్నయో మాంసకామాశ్చఇత్యపి శ్రూయతే శ్రుతిః
చాతుర్మాస్య సమయంలో జంతువులను నిత్యం వధిస్తారని, అగ్నులు కూడా మాంసాన్ని కోరుకుంటాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
యజ్ఞేషు పశవో బ్రహ్మన్వధ్యన్తే సతతం ద్విజైః। సంస్కృతాః కిల మన్త్రైశ్చ తేఽపి స్వర్గమవాప్నువన్
యజ్ఞాలలో ద్విజులు ఎప్పుడూ జంతువులను వధిస్తారు, మంత్రాలతో సంస్కరించిన ఆ జంతువులు కూడా స్వర్గాన్ని పొందుతారు, బ్రాహ్మణా.
యది నైవాగ్నయో బ్రహ్మన్మాంసకామాఽభవన్పురా। భక్ష్యం నైవాభవన్మాంసం కస్యచిద్ద్విజసత్తమ
బ్రాహ్మణా, పూర్వకాలంలో అగ్నులు మాంసాన్ని కోరుకోకపోయి ఉంటే, ఎవరూ మాంసాన్ని ఆహారంగా తీసుకోరు, ద్విజశ్రేష్ఠ.
అత్రాపి విధిరుక్తశ్ మునిభిర్మాంసభక్షణే
ఇక్కడ కూడా మాంసభక్షణానికి సంబంధించిన నియమాన్ని మునులు వివరించారు.
దేవతానాం పితృణాం చ శుఙ్క్తే దత్త్వాఽపియః సదా। యథావిధి యథాశ్రద్ధం న స దుష్యేత భక్షణాత్
దేవతలకు, పితృదేవతలకు యథావిధిగా, శ్రద్ధతో నైవేద్యం చేసి, పానీయాలు సమర్పించినవాడు భోజనం చేసినా పాపం కలుగదు, బ్రాహ్మణా.
అమాంసాశీ భవత్యేవమిత్యపి శ్రూయతే శ్రుతిః। భార్యాం గచ్ఛన్బ్రహ్మచారీ ఋతౌ భవతి బ్రాహ్మణః
ఈ విధంగా మాంసాన్ని తినకుండా ఉండవచ్చని కూడా శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. బ్రహ్మచారి తన భార్యను ఋతుకాలంలో మాత్రమే కలిసినా బ్రాహ్మణుడిగా ఉంటాడు.
సత్యానృతే వినిశ్చిత్య అత్రాపి విధిరుచ్యతే। సౌదాసేన తదా రాజ్ఞా మానుషా భక్షితా ద్విజ। శాపాభిభూతేన భృశమత్ర కిం ప్రతిభాతి తే
సత్యం, అసత్యాన్ని పరిశీలించి, ఇక్కడ కూడా ఒక నియమం ఉంది. శాపగ్రస్తుడైన సౌదాస మహారాజు ఒకసారి మానవ మాంసాన్ని భక్షించాడు, బ్రాహ్మణా. దీనిపై నీ అభిప్రాయం ఏమిటి?
స్వధర్మ ఇతికృత్వా తు న త్యజామి ద్విజోత్తమ। పురా కృతమితి జ్ఞాత్వా రజీవామ్యేతేన కర్మణా
నా కర్తవ్యమని భావించి, దాన్ని నేను వదలడం లేదు, ద్విజశ్రేష్ఠా. ఇది పూర్వంలో కూడా చేయబడిందని తెలుసుకుని, ఈ కార్యానికి నేను కమలపువ్వు లాగా మనసు పెట్టాను.
స్వధర్మం త్యజతో బ్రహ్మన్నధర్మ ఇహ దృశ్యతే। స్వకర్మనిరతో యస్తు ధర్మః స ఇతి నిశ్చయః
బ్రాహ్మణా! తన కర్తవ్యాన్ని వదిలేయడం ఈ లోకంలో ధర్మానికి విరుద్ధంగా కనిపిస్తుంది. తన పనిలో నిబద్ధుడై ఉండేవాడే నిజమైన ధర్మాన్ని పాటిస్తున్నవాడని నిశ్చయంగా చెప్పగలం.
కులే హి విహితం కర్మ దేహీ తం న విముఞ్చతి। ధాత్రా విధిరయం దృష్టో బహుధా కర్మనిర్మయే
తన వంశంలో నిర్ణయించిన పనిని శరీరధారి వదిలిపెట్టడు. ఈ విధిని సృష్టికర్త అనేక విధాలుగా కార్యాల వ్యవస్థలో ఏర్పరిచాడు.
ద్రష్టవ్యస్తు భవేద్బ్రహ్మన్ధర్మో ధర్మవినిశ్చయే। కథం కర్మ శుభం కుర్యాం కథం ముచ్యే పరాభవాత్
బ్రాహ్మణా! ధర్మ నిర్ణయంలో ధర్మాన్ని బాగా పరిశీలించాలి. నేను ఎలా శుభమైన పనులు చేయాలి? ఎలా పరాభవం నుంచి విముక్తి పొందగలను?
కర్మణస్తస్య ఘోరస్ వసుధా నిర్ణయో భవేత్। దానే చ సత్యవాక్యే చ గురుశుశ్రూణే తథా। ద్విజాతిపూజనే చాహం ధర్మే చ నిరతః సదా
కార్యానికి కఠినమైన ఫలితాన్ని భూమి నిర్ణయిస్తుంది. దానం, సత్యవాక్యం, గురువుకు సేవ, ద్విజులకు గౌరవం, ధర్మంలో నేను ఎప్పుడూ నిబద్ధుడిని.
అతిమానాతివాదాభ్యాం నివృత్తోస్మి ద్విజోత్తమ। కృషిం సాధ్వీతి మన్యన్తే తత్ర హింసా పరా స్మృతా
అతిమానం, వాదంలో నుంచి నేను తప్పుకున్నాను, ద్విజశ్రేష్ఠా. వ్యవసాయం మంచిదని అనుకుంటారు, కానీ అందులో అత్యంత హింస ఉందని గుర్తించారు.
కర్షన్తో లాఙ్గలైరుర్వీం ఘ్నన్తి భూమిశయాన్బహూన్। జీవానన్యాంశ్చ బహుశస్తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
లాంగలాలతో భూమిని దున్నేటప్పుడు, భూమిలో నివసించే అనేక జీవులను చంపుతారు. ఇంకా ఇతర ప్రాణులను కూడా బహుళంగా హతమారుస్తారు. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
ధాన్యబీజాని యాన్యాహుర్వ్రీహ్యాదీని ద్విజోత్తమ। సర్వాణ్యేతాని జీవా హి తత్ర కిం ప్రతిభాతి తే
వరి మొదలైన ధాన్యబీజాలు అన్నీ జీవులే అని అంటారు, ద్విజశ్రేష్ఠా. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
అధ్యాక్రమ్ పశూంశ్చాపి ఘ్నన్తి వై భక్షయన్తి చ। వృక్షాంస్తథౌషధీశ్చాపి ఛిన్దన్తి పురుషా ద్విజ
ప్రాణులను పట్టుకుని చంపి తింటారు. అలాగే, మనుషులు చెట్లు, ఔషధులను కూడా కోసేస్తారు, ద్విజ.
జీవా హి బహవో బ్రహ్మన్వృక్షేషు చ ఫలేషు చ। ఉదకే బహవశ్చాపి తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
చెట్లలో, ఫలాల్లో అనేక జీవులు ఉంటాయి, బ్రాహ్మణా. నీటిలో కూడా అనేక జీవులు ఉంటాయి. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
సర్వం వ్యాప్తమిదం బ్రహ్మన్ప్రాణిభిః ప్రాణిజీవనైః। మత్స్యాన్గ్రసన్తే మత్స్యాశ్చ తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
ఈ లోకం అంతా ప్రాణులతో, ప్రాణజీవితాలతో నిండిపోయింది, బ్రాహ్మణా. చేపలు చేపలను తింటున్నాయి. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
సత్వైః సత్వాని జీవన్తి బహుధా ద్విజసత్తమ। ప్రాణినోఽన్యోన్యభక్షాశ్చ తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
ప్రాణులు మరి ఇతర ప్రాణుల మీద ఆధారపడి ఎన్నో విధాలుగా జీవించాయి, ద్విజశ్రేష్ఠా. జీవులు పరస్పరం తినేస్తున్నాయి. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
చఙ్క్రమ్యమాణా జీవాంశ్చ ధరణీసంశ్రితాన్బహూన్। పద్భ్యాం ఘ్నన్తి నరా విప్ర తత్ర కిం ప్రతిభాతి తే
భూమిపై నడుస్తూ, అనేక జీవులను మనుషులు తమ కాలులతో తొక్కి చంపేస్తారు, బ్రాహ్మణా. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
ఉపవిష్టాః శయానాశ్చ ఘ్నన్తి జీవాననేకశః। అజ్ఞానాదథవా జ్ఞానాత్తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
కూర్చుని లేదా పడుకుని ఉన్నప్పుడు కూడా, వారు అనేక జీవులను చంపుతారు. అది తెలియకపోయినా, తెలిసికూడా జరిగొచ్చు. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
జీవైర్గ్రస్తమిదం సర్వమాకాశం పృథివీ తథా। అవిజ్ఞానాచ్చ హింసన్తి తత్ర కిం ప్రతిభాతి తే
ఈ ఆకాశం, భూమి అన్నీ జీవులు తినేస్తున్నాయి. తెలియక హింస జరుగుతోంది. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
అహింసేతి యదుక్తం హి పురుషైర్విస్మితైః పురా। కే న హింసన్తి జీవాన్వై లోకేఽస్మిన్ద్విజసత్తమ్
'హింస చేయకూడదు' అని పురాతన కాలంలో ఆశ్చర్యపోయిన మనుషులు అన్నారు. కానీ ఈ లోకంలో ఎవరు జీవులను హింసించరు, ద్విజశ్రేష్ఠా?
బహు సంచిన్త్య ఇహ వై నాస్తి కశ్చిదహింసకః
ఎంతో ఆలోచించినా, ఇక్కడ ఎవ్వరూ హింస చేయని వారు లేరు.
అహింయాసాం తు నిరతా యతయో ద్విజసత్తమ। కుర్వన్త్యేవ హి హింసాం తే యత్నాదల్పతరా భవేత్
హింస చేయకూడదని నిబద్ధులైన యతులు కూడా, ద్విజశ్రేష్ఠా, ఎంత ప్రయత్నించినా కొంతమేర హింస చేయక తప్పదు.
ఆలక్ష్యాశ్చైవ పురుషాః కులే జాతా మహాగుణాః। మహాఘోరాణి కర్మాణి కృత్వా లజ్జన్తి వై న చ
మంచి కుటుంబాల్లో పుట్టిన గొప్ప లక్షణాలు ఉన్నవారు, ఎంత భయంకరమైన పనులు చేసినా, వారికి ఎలాంటి సిగ్గు ఉండదు.
సుహృదః సుహృదోఽన్యాంస్చ దుర్హృదశ్చాపి దుర్హృదః। సమ్యక్ప్రవృత్తాన్పురుషానన సమ్యగనుపశ్యతి
మిత్రులు మిత్రులను, చెడ్డవారు చెడ్డవారిని చూస్తారు; కానీ నడవడిలో తప్పుడు మనిషి, సరిగ్గా నడుచుకునే వారిని గుర్తించలేడు.
సమృద్ధైశ్చన నన్దన్తి బాన్ధవా బాన్ధవైరపి। గురూంశ్చైవ వినిదన్తి మూఢా నిశ్చితమానినః
సంపన్నులైన బంధువులతో బంధువులు ఆనందిస్తారు; కానీ మూర్ఖులు, తమను తాము తెలివైనవాళ్లమని భావించి, పెద్దలను తప్పుగా మాట్లాడతారు.
బహు లోకే విపర్యస్తం దృశ్యతే ద్విజసత్తమ। ధర్మయుక్తమధర్మం చ తత్ర కిం ప్రతిభాతి తే
ఈ లోకంలో చాలా విషయాలు తలక్రిందులుగా కనిపిస్తాయి, ద్విజశ్రేష్ఠా; ధర్మమయమైనదే అధర్మంగా, అధర్మమే ధర్మంగా కనబడుతుంది — దీనిపై నీ అభిప్రాయం ఏమిటి?