ప్రేక్షన్తే లోకవృత్తాని వివిధాని ద్విజోత్తమాః। అతిషుణ్యాని దానాని తాని ద్విజవరోత్తమ
ప్రపంచంలో జరిగే ఎన్నో రకాల విషయాలను ఉత్తమ ద్విజులు గమనిస్తారు. కానీ, దానం చేయడం చాలా అరుదుగా జరుగుతుంది, ద్విజశ్రేష్ఠ.
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యథాప్రజ్ఞం యథాశ్రుతమ్। శిష్టాచారగుణాన్బ్రహ్మన్పురస్కృత్య ద్విజర్షభ
నేను తెలిసినంతవరకు, వినినంతవరకు, మంచి ఆచార గుణాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని నీకు అన్నీ వివరంగా చెప్పాను, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠ.
స తు విప్రమథోవాచ ధర్మవ్యాధో యుధిష్ఠిర। యదహం హ్యాచరే కర్మ ఘోరమేతదసంశయమ్
అప్పుడు ధర్మవ్యాధుడు యుధిష్ఠిరుని చూచి ఇలా అన్నాడు: నేను చేసే పని నిజంగా భయంకరమైనదే, దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
విధిస్తు బలవాన్బ్రహ్మన్దుస్తరం హి పురా కృతమ్। పురా కృతస్ పాపస్య కర్మదోషో భవత్యయమ్
బ్రాహ్మణా, విధి చాలా శక్తివంతమైనది; పూర్వకాలంలో దుర్గమమైన విధి నిర్ణయించబడింది. అందువల్ల పాపకార్యానికి ఈ దోషం కలుగుతుంది.
దోపస్యైతస్య వై బ్రహ్మన్విఘాతే యత్నవానహమ్। విధినా హి హతే పూర్వం నిమిత్తం ఘాతకో భవేత్
బ్రాహ్మణా, ఈ పాపాన్ని నివారించడానికి నేను ఎంతగా ప్రయత్నించినా, విధి ముందే నిర్ణయిస్తే, హంతకుడు కేవలం ఒక సాధనంగా మారతాడు.
నిమిత్తభూతా హి వయం కర్మణోఽస్య ద్విజోత్తమ
ద్విజశ్రేష్ఠా, ఈ కార్యానికి మేము కేవలం సాధనాలే.
యేషాం హతానాం మాంసాని విక్రీణీమో వయం ద్విజ। తేషామపి భవేద్ధర్మ ఉపయోగేన భక్షణాత్। దేవతాతిథిభృత్యానాం పితృణాం చాపి పూజనాత్
బ్రాహ్మణా, మేము చంపిన జంతువుల మాంసాన్ని అమ్మినా, దాన్ని భోజనంగా ఉపయోగించినా, దేవతలు, అతిథులు, సేవకులు, పితృదేవతలకు పూజ చేసినందువల్ల వారికి కూడా ధర్మం కలుగుతుంది.
ఓషధ్యో వీరుధశ్చైవ పశవో మృగపక్షిణః। అన్నాద్యభూతా లోకస్య ఇత్యపి శ్రూయతే శ్రుతిః
ఔషధులు, మొక్కలు, పశువులు, అడవి జంతువులు, పక్షులు — ఇవన్నీ ప్రపంచానికి ఆహారంగా ఉంటాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
ఆత్మమాంసప్రసాదేన శిబిరౌశీనరో నృపః। స్వర్గం సుదుర్లభం ప్రాప్తః క్షమావాన్ద్విజసత్తమ
తన మాంసాన్ని ఇచ్చి, ఓషీనర వంశానికి చెందిన శిబి మహారాజు, సహనంతో నిలబడుతూ, అందరికీ అందని స్వర్గాన్ని పొందాడు, ద్విజశ్రేష్ఠ.
రాజ్ఞో మహానసే పూర్వం రన్తిదేవస్య వై ద్విజ। [ద్వే సహస్రే తు పచ్ఛేతే పశూనామన్వహం తదా।] అహన్యహని పచ్యేతే ద్వే సహస్రే గవాం తథా
బ్రాహ్మణా, రంతిదేవ మహారాజు వంటగదిలో ప్రతి రోజు రెండు వేల జంతువులు, అలాగే రెండు వేల ఆవులు వండబడేవి.
స మాసం దదతో హ్యన్నం రన్తిదేవస్య నిత్యశః। అతులా కీర్తిరభవన్నృపస్య ద్విజసత్తమ
ఒక నెల పాటు ప్రతిరోజూ అన్నదానం చేసినందువల్ల, రంతిదేవుని కీర్తి అపారంగా పెరిగింది, ద్విజశ్రేష్ఠ.
చాతుర్మాస్యే చ పశవో వధ్యన్త ఇతి నిత్యశః। అగ్నయో మాంసకామాశ్చఇత్యపి శ్రూయతే శ్రుతిః
చాతుర్మాస్య సమయంలో జంతువులను నిత్యం వధిస్తారని, అగ్నులు కూడా మాంసాన్ని కోరుకుంటాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
యజ్ఞేషు పశవో బ్రహ్మన్వధ్యన్తే సతతం ద్విజైః। సంస్కృతాః కిల మన్త్రైశ్చ తేఽపి స్వర్గమవాప్నువన్
యజ్ఞాలలో ద్విజులు ఎప్పుడూ జంతువులను వధిస్తారు, మంత్రాలతో సంస్కరించిన ఆ జంతువులు కూడా స్వర్గాన్ని పొందుతారు, బ్రాహ్మణా.
యది నైవాగ్నయో బ్రహ్మన్మాంసకామాఽభవన్పురా। భక్ష్యం నైవాభవన్మాంసం కస్యచిద్ద్విజసత్తమ
బ్రాహ్మణా, పూర్వకాలంలో అగ్నులు మాంసాన్ని కోరుకోకపోయి ఉంటే, ఎవరూ మాంసాన్ని ఆహారంగా తీసుకోరు, ద్విజశ్రేష్ఠ.
అత్రాపి విధిరుక్తశ్ మునిభిర్మాంసభక్షణే
ఇక్కడ కూడా మాంసభక్షణానికి సంబంధించిన నియమాన్ని మునులు వివరించారు.
దేవతానాం పితృణాం చ శుఙ్క్తే దత్త్వాఽపియః సదా। యథావిధి యథాశ్రద్ధం న స దుష్యేత భక్షణాత్
దేవతలకు, పితృదేవతలకు యథావిధిగా, శ్రద్ధతో నైవేద్యం చేసి, పానీయాలు సమర్పించినవాడు భోజనం చేసినా పాపం కలుగదు, బ్రాహ్మణా.
అమాంసాశీ భవత్యేవమిత్యపి శ్రూయతే శ్రుతిః। భార్యాం గచ్ఛన్బ్రహ్మచారీ ఋతౌ భవతి బ్రాహ్మణః
ఈ విధంగా మాంసాన్ని తినకుండా ఉండవచ్చని కూడా శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. బ్రహ్మచారి తన భార్యను ఋతుకాలంలో మాత్రమే కలిసినా బ్రాహ్మణుడిగా ఉంటాడు.
సత్యానృతే వినిశ్చిత్య అత్రాపి విధిరుచ్యతే। సౌదాసేన తదా రాజ్ఞా మానుషా భక్షితా ద్విజ। శాపాభిభూతేన భృశమత్ర కిం ప్రతిభాతి తే
సత్యం, అసత్యాన్ని పరిశీలించి, ఇక్కడ కూడా ఒక నియమం ఉంది. శాపగ్రస్తుడైన సౌదాస మహారాజు ఒకసారి మానవ మాంసాన్ని భక్షించాడు, బ్రాహ్మణా. దీనిపై నీ అభిప్రాయం ఏమిటి?
స్వధర్మ ఇతికృత్వా తు న త్యజామి ద్విజోత్తమ। పురా కృతమితి జ్ఞాత్వా రజీవామ్యేతేన కర్మణా
నా కర్తవ్యమని భావించి, దాన్ని నేను వదలడం లేదు, ద్విజశ్రేష్ఠా. ఇది పూర్వంలో కూడా చేయబడిందని తెలుసుకుని, ఈ కార్యానికి నేను కమలపువ్వు లాగా మనసు పెట్టాను.
స్వధర్మం త్యజతో బ్రహ్మన్నధర్మ ఇహ దృశ్యతే। స్వకర్మనిరతో యస్తు ధర్మః స ఇతి నిశ్చయః
బ్రాహ్మణా! తన కర్తవ్యాన్ని వదిలేయడం ఈ లోకంలో ధర్మానికి విరుద్ధంగా కనిపిస్తుంది. తన పనిలో నిబద్ధుడై ఉండేవాడే నిజమైన ధర్మాన్ని పాటిస్తున్నవాడని నిశ్చయంగా చెప్పగలం.
కులే హి విహితం కర్మ దేహీ తం న విముఞ్చతి। ధాత్రా విధిరయం దృష్టో బహుధా కర్మనిర్మయే
తన వంశంలో నిర్ణయించిన పనిని శరీరధారి వదిలిపెట్టడు. ఈ విధిని సృష్టికర్త అనేక విధాలుగా కార్యాల వ్యవస్థలో ఏర్పరిచాడు.
ద్రష్టవ్యస్తు భవేద్బ్రహ్మన్ధర్మో ధర్మవినిశ్చయే। కథం కర్మ శుభం కుర్యాం కథం ముచ్యే పరాభవాత్
బ్రాహ్మణా! ధర్మ నిర్ణయంలో ధర్మాన్ని బాగా పరిశీలించాలి. నేను ఎలా శుభమైన పనులు చేయాలి? ఎలా పరాభవం నుంచి విముక్తి పొందగలను?
కర్మణస్తస్య ఘోరస్ వసుధా నిర్ణయో భవేత్। దానే చ సత్యవాక్యే చ గురుశుశ్రూణే తథా। ద్విజాతిపూజనే చాహం ధర్మే చ నిరతః సదా
కార్యానికి కఠినమైన ఫలితాన్ని భూమి నిర్ణయిస్తుంది. దానం, సత్యవాక్యం, గురువుకు సేవ, ద్విజులకు గౌరవం, ధర్మంలో నేను ఎప్పుడూ నిబద్ధుడిని.
అతిమానాతివాదాభ్యాం నివృత్తోస్మి ద్విజోత్తమ। కృషిం సాధ్వీతి మన్యన్తే తత్ర హింసా పరా స్మృతా
అతిమానం, వాదంలో నుంచి నేను తప్పుకున్నాను, ద్విజశ్రేష్ఠా. వ్యవసాయం మంచిదని అనుకుంటారు, కానీ అందులో అత్యంత హింస ఉందని గుర్తించారు.
కర్షన్తో లాఙ్గలైరుర్వీం ఘ్నన్తి భూమిశయాన్బహూన్। జీవానన్యాంశ్చ బహుశస్తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
లాంగలాలతో భూమిని దున్నేటప్పుడు, భూమిలో నివసించే అనేక జీవులను చంపుతారు. ఇంకా ఇతర ప్రాణులను కూడా బహుళంగా హతమారుస్తారు. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
ధాన్యబీజాని యాన్యాహుర్వ్రీహ్యాదీని ద్విజోత్తమ। సర్వాణ్యేతాని జీవా హి తత్ర కిం ప్రతిభాతి తే
వరి మొదలైన ధాన్యబీజాలు అన్నీ జీవులే అని అంటారు, ద్విజశ్రేష్ఠా. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
అధ్యాక్రమ్ పశూంశ్చాపి ఘ్నన్తి వై భక్షయన్తి చ। వృక్షాంస్తథౌషధీశ్చాపి ఛిన్దన్తి పురుషా ద్విజ
ప్రాణులను పట్టుకుని చంపి తింటారు. అలాగే, మనుషులు చెట్లు, ఔషధులను కూడా కోసేస్తారు, ద్విజ.
జీవా హి బహవో బ్రహ్మన్వృక్షేషు చ ఫలేషు చ। ఉదకే బహవశ్చాపి తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
చెట్లలో, ఫలాల్లో అనేక జీవులు ఉంటాయి, బ్రాహ్మణా. నీటిలో కూడా అనేక జీవులు ఉంటాయి. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
సర్వం వ్యాప్తమిదం బ్రహ్మన్ప్రాణిభిః ప్రాణిజీవనైః। మత్స్యాన్గ్రసన్తే మత్స్యాశ్చ తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
ఈ లోకం అంతా ప్రాణులతో, ప్రాణజీవితాలతో నిండిపోయింది, బ్రాహ్మణా. చేపలు చేపలను తింటున్నాయి. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?
సత్వైః సత్వాని జీవన్తి బహుధా ద్విజసత్తమ। ప్రాణినోఽన్యోన్యభక్షాశ్చ తత్రకిం ప్రతిభాతి తే
ప్రాణులు మరి ఇతర ప్రాణుల మీద ఆధారపడి ఎన్నో విధాలుగా జీవించాయి, ద్విజశ్రేష్ఠా. జీవులు పరస్పరం తినేస్తున్నాయి. దీనిలో నీకు ఏమి అనిపిస్తుంది?