శశాదస్య తు దాయాద కకుత్స్థో నామ వీర్యవాన్। అనేనాశ్చాపి కాకుత్స్థః పృథుశ్చానేనసః సుతః
శశాదుని వారసుడు, పరాక్రమశాలి అయిన కకుత్స్థుడు. అతని వంశంలోనే అనేనుడు పుట్టాడు. అనేనుని కుమారుడు పృథువు.
విష్వగశ్వః పృథోః పుత్రస్తస్మాదార్ద్రశ్చ జజ్ఞివాన్। ఆర్ద్రస్య యువనాశ్వస్తు శ్రావస్తస్తస్య చాత్మజః
పృథువుకు విశ్వగశ్వుడు కుమారుడు. అతనికి ఆర్ద్రుడు జన్మించాడు. ఆర్ద్రునికి యువనాశ్వుడు కుమారుడు. యువనాశ్వునికి శ్రావస్తుడు పుట్టాడు.
జజ్ఞే శ్రావస్తకో రాజా శ్రావస్తీ యేన నిర్మితా। శ్రావస్తస్య తు దాయాదో బృహదశ్వో మహాబలః
శ్రావస్తుడు రాజుగా జన్మించి, శ్రావస్తి అనే నగరాన్ని స్థాపించాడు. శ్రావస్తుని వారసుడు బృహదశ్వుడు, అతడు మహాబలుడు.
బృహదశ్వస్ దాయాదః కువలాశ్వ ఇతి స్మృతః। కువలాశ్వస్య పుత్రాణాం సహస్రాణ్యేకవింసతిః
బృహదశ్వుని వారసుడు కువలాశ్వుడుగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. కువలాశ్వునికి ఇరవై ఒక్క వేల మంది కుమారులు పుట్టారు.
సర్వే విద్యాసు నిష్ణాతా బలవన్తో దురాసదాః। కువలాశ్వశ్చ పితృతోగుణైరభ్యధికోఽభవత్
వారు అందరూ విద్యల్లో నిపుణులు, బలవంతులు, ఎవరికీ దుర్భేద్యులు. కువలాశ్వుడు తన పితృపురుషుల కంటే గుణాల్లో మించి ఉన్నాడు.
సమయే తం తదా రాజ్యే బృహదశ్వోఽభ్యషేచయత్। కువలాశ్వం మహారాజ శూరముత్తమధార్మికమ్
సమయానికి, మహారాజు బృహదశ్వుడు, పరాక్రమశాలి, ఉత్తమమైన ధర్మాత్ముడైన కువలాశ్వుని రాజుగా అభిషేకించాడు.
పుత్రసంక్రామితశ్రీస్తు బృహదశ్వో మహీపతిః। జగామ తపసే ధీమాంస్తపోవనమమిత్రహా
తన రాజ్య మహిమను కుమారుడికి అప్పగించిన తరువాత, శత్రువులను సంహరించగలిగిన ధీమంతుడు బృహదశ్వుడు తపస్సు కోసం అరణ్యానికి వెళ్ళాడు.
అథ శశ్వావ రాజర్షిం తముదఙ్కో నరాధిప। వనం సంప్రస్థితం రాజన్బృహదశ్వం ద్విజోత్తమః
అప్పుడు, ఓ రాజా! బృహదశ్వుడు అరణ్యానికి బయలుదేరినప్పుడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైన ఉదంకుడు అతని వద్దకు వచ్చాడు.
తముదఙ్కో మహాతేజాః సర్వాస్త్రవిదుషాంవరమ్। న్యవారయదమేయాత్మా సమాసాద్య పురోత్తమే
అన్ని ఆయుధ విద్యలలో నిపుణుడైన, అపారమైన తపస్సు కలిగిన ఉదంకుడు, ఆ మహానగరానికి చేరుకున్న బృహదశ్వుని అడ్డగించాడు.
భవతా రక్షణం కార్యం తత్తావత్కర్తుమర్హసి। నిరుద్విగ్రా వయం రాజంస్త్వత్ప్రదాద్వసేమహి
మీరు మా రక్షణ బాధ్యత తీసుకోవాలి. రాజా! మేము భయమేమీ లేకుండా మీ ఆధీనంలో నివసించాలి.
త్వయా హి పృథివీ రాజన్రక్ష్యమాణా మహాత్మనా। భవిష్యతి నిరుద్విగ్నా నారణ్యం గన్తుమర్హసి
ఓ మహాత్మా రాజా! మీరు భూమిని రక్షిస్తే ప్రజలకు ఎటువంటి భయం ఉండదు. మీరు అరణ్యానికి వెళ్లకూడదు.
పాలన హి మహాన్ధర్మః ప్రజానామిహ దృశ్యతే। న తథా దృశ్యతేఽరణ్యే మాభూత్తే బుద్ధిరీదృశీ
ప్రజలను రక్షించడం గొప్ప ధర్మం. అది ఇక్కడే కనిపిస్తుంది, అరణ్యంలో కాదు. అలాంటి ఆలోచన మీలో కలగకూడదు.
ఈదృశో న హి రాజేన్ద్ర ధర్మః క్వచన దృశ్యతే। ప్రజానాం పాలనే యత్నః పురా రాజర్షిభిః కృతః
ఓ రాజేంద్రా! ఇలాంటి ధర్మం మరెక్కడా కనిపించదు. గతంలో రాజర్షులు ప్రజల రక్షణకోసం ఎంతో శ్రమించారు.
రక్షితవ్యాః ప్రజా రాజ్ఞా తాస్త్వం రక్షితుమర్హసి। నిరుద్విగ్నస్తపస్తప్తుం న హి శక్నోమి పార్థివ
రాజు ప్రజలను తప్పనిసరిగా రక్షించాలి. మీరు వారిని కాపాడాలి. ఓ భూపాలా! భయం లేకుండా నేను తపస్సు చేయలేను.
మమాశ్రమసమీపే వై సమేషు మరుధన్వసు। సముద్రవాలుకాపూర్ణ ఉజ్జాలక ఇతి స్మృతః। బహుయోజనవిస్తీర్ణో బహుయోజనమాయతః
నా ఆశ్రమానికి దగ్గరగా, మరు ధన్వ ప్రాంతంలో సమతలమైన ప్రదేశంలో, సముద్రపు మట్టితో నిండిన ఉజ్జాలక అనే ప్రదేశం ఉంది. అది చాలా యోజనల పొడవు, వెడల్పుతో విస్తరించి ఉంది.
తత్ర రౌద్రో దానవేన్ద్రో మహావీర్యపరాక్రమః। మధుకైటభయోః పుత్రో ధున్ధుర్నామ సుదారుణః। అన్తర్భూమిగతో రాజన్వసత్యమితవిక్రమః
అక్కడ మహాపరాక్రమశాలి, భయంకరుడైన దానవేంద్రుడు, మధుకైటభుల కుమారుడు ధుంధు అనే రాక్షసుడు, భూమిలోపల నివసిస్తూ, అపారమైన బలాన్ని కలిగి ఉన్నాడు.
తం నిహత్య మహారాజ వనం త్వం గన్తుమర్హసి
ఆ రాజా, నీవు అతన్ని సంహరించి, అరణ్యంలోకి వెళ్లాలి.
శేతే లోకవినాశాయ తప ఆస్థాయ దారుణమ్। త్రిదశానాం వినాశాయ లోకానాం చాపి పార్థివ
అతడు భయంకరమైన తపస్సు చేస్తూ, లోకాల నాశనం కోసం, దేవతలూ, ప్రాణులూ అంతా నాశనం కావాలని ఉద్దేశించి అక్కడ పడుకుని ఉన్నాడు, రాజా.
అవధ్యో దైవతానాం హి దైత్యానామథ రక్షసామ్। నాగానామథ యక్షాణాం గన్ధర్వాణాం చ సర్వశః। అవాప్యస వరం రాజన్సర్వలోకపితామహాత్
అతడు దేవతలకు, దానవులకు, రాక్షసులకు, నాగులకు, యక్షులకు, గంధర్వులకు ఎవరికీ చావనివాడు. ఈ వరాన్ని అన్ని లోకాల పితామహుడైన బ్రహ్మ నుంచి పొందాడు, రాజా.
తం వినాశయ భద్రం తే మా తే బుద్ధిరతోఽన్యథా। ప్రాప్స్యసే మహతీం కీర్తిం శాశ్వతీమవ్యయాం ధ్రువామ్
నీవు అతన్ని సంహరించు, నీకు మేలు కలుగుతుంది. నీ మనస్సు ఇంకెక్కడికీ తిప్పుకోకూడదు. అప్పుడు నీవు చిరస్థాయిగా, ఎప్పటికీ నిలిచిపోయే గొప్ప కీర్తిని పొందుతావు.
క్రూరస్య తస్య స్వపతో వాలుకాన్తర్హితస్య చ। సంవత్సరస్య పర్యన్తే నిఃశ్వాసః సంప్రవర్తతే
ఆ క్రూరుడు ఇసుకల్లో దాగి పడుకున్నప్పుడు, సంవత్సరాంతంలో అతని ఊపిరి బయటికి వస్తుంది.
యదా తదా భూశ్చలతి సశైలవనకాననా। తస్య నిఃశ్వాసవాతేన రజ ఉద్ధూయతే మహత్
అప్పుడు భూమి, పర్వతాలు, అడవులు, వనాలతో కలసి కంపిస్తుంది. అతని ఊపిరి గాలితో గొప్ప దుమ్ము లేచిపోతుంది.
ఆదిత్యరథమాశ్రిత్య సప్తాహం భూమికమ్పనమ్। సవిస్ఫులిఙ్గం సజ్వాలం ధూమమిశ్రం సుదారుణమ్
ఏడు రోజుల పాటు, సూర్యుని రథాన్ని ఆశ్రయించి భూమి కంపిస్తుంది. అప్పుడు మంటలు, నిప్పు రేఖలు, దట్టమైన పొగ భయంకరంగా వ్యాపిస్తాయి.
తేన రాజన్న శక్నోమి తస్మిన్స్తాతుం స్వఆంశ్రమే
దీనివల్ల, రాజా, నేను నా ఆశ్రమంలో ఉండలేకపోతున్నాను.
తం వినాశయ రాజేన్ద్ర లోకానాం హితకామ్యయా। లకాః స్వస్థా భవిష్యన్తి తస్మిన్వినిహతేఽసురే
రాజేంద్ర, లోకాల మేలుకోసం నీవు అతన్ని సంహరించు. ఆ అసురుడు చనిపోతే ప్రజలు సుఖంగా ఉంటారు.
ధున్ధునామానమత్యుగ్రం దానవం ధోరవిగ్రహమ్। సమరే ధోరతుములే వినాశయ మహేషుణా
ధుంధు అనే భయంకరమైన రూపం కలిగిన దానవుడిని, యుద్ధంలో గొప్ప ఆయుధాలతో సంహరించు.
త్వం హి తస్య వినాశాయ పర్యాప్త ఇతి మే మతిః। తేజసా తవ తేజశ్చ విష్ణురాప్యాయవిష్యతి
నీవు అతని నాశనానికి చాలు అని నాకు నమ్మకం. నీ తేజస్సుతో, విష్ణువు తేజస్సు కూడా పెరుగుతుంది.
విష్ణునా చ వరో దత్తః పూర్వం మమ మహీపతే
రాజా, నాకు విష్ణువు ఒకప్పుడు వరం ఇచ్చాడు.
యస్తం మహాసురం రౌద్రం వధిష్యతి మహీపతిః। తేజస్తద్వైష్ణవమితి ప్రవేక్ష్యతి దురాసదమ్
రాజా, ఎవరు ఆ భయంకరమైన మహాసురుణ్ని సంహరిస్తారో, వారు ఆ విష్ణువు తేజస్సులో కలిసిపోతారు.
తత్తేజస్త్వంసమాధాయ రాజేన్ద్ర భువి దుఃసహమ్। తం నిషూదయ సందిష్టో దైత్యం రౌద్రపరాక్రమమ్
రాజేంద్ర, భూమిపై భరించలేని ఆ తేజస్సును నీవు స్వీకరించి, ఆ భయంకరమైన శక్తి ఉన్న దైత్యుడిని ఆజ్ఞ ప్రకారం సంహరించు.