తృప్తాశ్చైవాన్నదాతారో హ్యతృప్తాశ్చాప్యనన్నదాః। వస్త్రిణో వస్త్రదా యాన్తి అవస్త్రా యాన్త్యవస్త్రదాః
అన్నదానం చేసినవారు తృప్తిగా వెళ్తారు, అన్నం ఇవ్వని వారు తృప్తి లేకుండా వెళ్తారు. వస్త్రాలు ఇచ్చినవారు దుస్తులు ధరించి వెళ్తారు, ఇవ్వని వారు ఒంటరిగా వెళ్తారు.
హిరణ్యదాః సుఖం యాన్తి పురుషాస్త్వభ్యలంకృతాః। భూమిదాస్తుసుఖం యాన్తి సర్వైః కామైః సుతర్పితాః
పొదిన్ని ఇచ్చినవారు అలంకారాలతో సంతోషంగా వెళ్తారు. భూమిని దానం చేసినవారు అన్ని కోరికలతో తృప్తిగా ఆనందంగా వెళ్తారు.
యాన్తి చైవాపరిక్లిష్టా నరా సస్యప్రదావకాః। నరాః సుఖతరం యాన్తి విమానేషు గృహప్రదాః
పంటలు ఇచ్చినవారు ఎలాంటి కష్టాలు లేకుండా వెళ్తారు. ఇళ్లు ఇచ్చినవారు మరింత ఆనందంగా విమానాల్లో ప్రయాణిస్తారు.
పానీయదా హ్యతృషితాః ప్రహృష్టమనసో నరాః। పన్థానం ద్యోతయన్తశ్చ యాన్తి దీపప్రదాః సుఖమ్
నీరు ఇచ్చినవారు దాహం లేకుండా, హృదయం ఆనందంగా వెళ్తారు. దీపాలు ఇచ్చినవారు మార్గాన్ని ప్రకాశింపజేస్తూ సుఖంగా సాగుతారు.
గోప్రదాస్తు సుఖం యాన్తి నిర్ముక్తాః సర్వపాతకైః। విమానైర్హంససంయుక్తైర్యాన్తి మాసోపవాసినః
ఆవులు ఇచ్చినవారు అన్ని పాపాలనుంచి విముక్తి పొంది సంతోషంగా వెళ్తారు. నెలరోజుల ఉపవాసం చేసినవారు హంసలతో కూడిన విమానాల్లో ప్రయాణిస్తారు.
తథా బర్హిప్రయుక్తైశ్చ షష్ఠరాత్రోపవాసినః। త్రిరాత్రం క్షపతే యస్తు ఏకభక్తేన పాణ్డవ
అలాగే, ఆరు రాత్రులు ఉపవాసం చేసినవారు పక్షులతో కూడిన విమానాల్లో వెళ్తారు. మూడు రాత్రులు ఒక్క భోజనం చేసి ఉపవాసం చేసినవారు కూడా ఆ మార్గాన్ని దాటి పోతారు.
అన్తరా చైవ నాశ్నాతి తస్య లోకా హ్యనామయాః। పానీయస్య గుణా దివ్యాః ప్రేతలోకసుఖావహాః
మధ్యలో తినకుండా ఉంటే, అతని లోకాలు ఎలాంటి బాధలు లేకుండా ఉంటాయి. ఆ నీటికి ఉన్న గొప్ప లక్షణాలు పరలోకంలో సుఖాన్ని ఇస్తాయి.
తత్ర పుష్పోదకా నామ నదీ తేషాం విధీయతే। శీతలం సలిలం తత్రపిబన్తి హ్యమృతోపమమ్
అక్కడ వారికి పుష్పోదక అనే నది ఏర్పడుతుంది. అక్కడ వారు చల్లని, అమృతానికి సమానమైన నీటిని త్రాగుతారు.
యే చదృష్కృతకర్మాణః పూయం తేషాం విధీయతే। ఏవం నదీ మహారాజ సర్వకామప్రదా హి సా
ఎవరైతే పవిత్రమైన పనులు చేస్తారో, వారికి పవిత్రమైన నీరు లభిస్తుంది. మహారాజా! ఆ నది అన్నీ కోరికలు తీర్చే విధంగా ఉంటుంది.
తస్మాత్త్వమపి రాజేన్ద్ర పూజయైనాన్యథావిధి। అధ్వనిం క్షీణగాత్రశ్చ పథి పాంశుసమన్వితః
అందువల్ల, రాజేంద్ర! నీవు కూడా శాస్త్రోక్తంగా వారికి పూజ చేయాలి. ప్రయాణంలో శరీరం అలసిపోయి, దారిలో ధూళితో కప్పబడినప్పుడు కూడా పూజ చేయాలి.
పృచ్ఛతే హ్యన్నదాతారం గృహమాయాతి చాశయా। తం పూజయాథ యత్నేన సోఽతిథిర్బ్రాహ్యణశ్చ సః
ఆతిథ్యాన్ని ఆశించి, అన్నదాత ఎవరు అని అడిగి, అతడు ఇంటికి వస్తాడు. అతడిని శ్రద్ధతో సత్కరించు; ఎందుకంటే అతడు అతిథి, బ్రాహ్మణుడూ కాబట్టి.
తం యాన్తమనుగచ్ఛన్తి దేవాః సర్వే సవాసవాః। తస్మిన్సంపూజితే ప్రీతా నిరాశా యాన్త్యపూజితే
అతను వెళ్ళేటప్పుడు దేవతలు అందరూ, ఇంద్రుడితో సహా, అతనిని అనుసరిస్తారు. అతడిని సత్కరిస్తే వారు సంతోషిస్తారు; సత్కరించకపోతే నిరాశతో వెళ్ళిపోతారు.
తస్మాత్త్వమపి రాజేన్ద్ర పూజయైనం యథావిధి। ఏతత్తే శతశః ప్రోక్తం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
అందువల్ల, రాజేంద్ర! నీవు కూడా అతడిని శాస్త్రోక్తంగా సత్కరించాలి. ఇది నీకు వందలసార్లు చెప్పాను — ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?
పునః పునరహం శ్రోతుం కథాం ధర్మసమాశ్రయామ్। పుణ్యామిచ్ఛామి ధర్మజ్ఞ కథ్యమానాం త్వయా విభో
ధర్మాన్ని ఆధారంగా చేసుకున్న కథలు మళ్లీ మళ్లీ వినాలని నాకు కోరిక. ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడా! నీవు చెప్పే పుణ్యకథలు వినాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.
ధర్మాన్తరం ప్రతి కథాం కథ్యమానాం మయా నృప। సర్వపాపహరాం నిత్యం శృణుష్వావహితో మమ
రాజా! ఇప్పుడు నేను మరో ధర్మాన్ని గురించి చెప్పబోయే కథను శ్రద్ధగా విను. అది ఎప్పుడూ అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
కపిలాయాం తు దత్తాయాం యత్ఫలంజ్యేష్ఠపుష్కరే। తత్ఫలంభరతశ్రేష్ఠ విప్రాణాం పాదధావనే
కపిలా ఆవును జ్యేష్ఠపుష్కర తీర్థంలో దానం చేస్తే వచ్చే ఫలం, బ్రాహ్మణుల పాదాలను కడిగితే వచ్చే ఫలంతో సమానం, భరతశ్రేష్ఠా!
ద్విజపాదోదకక్లిన్నా యావత్తిష్ఠతి మేదినీ। తావత్పుష్కరపర్ణేన పిబన్తి పితరో జలమ్
ద్విజుల పాదజలంతో భూమి తడిసినంతకాలం, ఆ కాలం వరకు పితృదేవతలు పుష్కరపత్రంపై నీరు త్రాగుతారు.
స్వాగతేనాగ్నయస్తృప్తా ఆసనేన శతక్రతుః। పితరః పాదశౌచేన అన్నాద్యేన ప్రజాపతిః
స్వాగతంతో అగ్నిదేవతలు తృప్తి చెందుతారు; ఆసనంతో ఇంద్రుడు సంతోషిస్తాడు; పాదాలను శుభ్రం చేయడంతో పితృదేవతలు సంతోషిస్తారు; అన్నపానంతో ప్రజాపతి సంతోషిస్తాడు.
యావద్వత్సస్య పాదౌ ద్వౌ శిరశ్చైవ ప్రదృశ్యతే। తస్మిన్కాలే ప్రదాతవ్యా ప్రయతేనాన్తరాత్మనా
దూడకు రెండు కాళ్లు, తల కనిపించేంతవరకు, ఆ సమయంలో అంతరాత్మతో శ్రద్ధగా దానం చేయాలి.
అన్తరిక్షగతో వత్సో యావద్యోన్యాం ప్రదృశ్యతే। తావద్గౌః పృథివీ జ్ఞేయా యావద్గర్భం న ముఞ్చతి
దూడ గర్భంలో ఉండగా, అది గర్భంలో కనిపించేంతవరకు, ఆ ఆవు భూమికి చెందిందిగా భావించాలి; దూడను విడుదల చేయకముందు వరకు.
యావన్తి తస్యాం రోమాణి వత్సస్య చ యుధిష్ఠిర। తావద్యుగసహస్రాణి స్వర్లోకే మహీయతే
ఆ ఆవుపై, దూడపై ఎంతటి రోమాలు ఉంటాయో, యుదిష్ఠిరా! అంతటి యుగసహస్రాలు స్వర్గలోకంలో గౌరవం పొందుతారు.
సువర్ణనాసాం యః కృత్వా సఖురాం కృష్ణధేనుకామ్। తిలైః ప్రచ్ఛాదితాం దద్యాత్సర్వరత్నైరలంకృతామ్
ఎవరైనా బంగారు ముక్కుతో, బంగారు కాళ్లతో, నల్ల ఆవును, నువ్వులతో కప్పి, అన్ని రత్నాలతో అలంకరించి దానం చేస్తే—
ప్రతిగ్రహం గృహీత్వా యః పునర్దదతి సాధవే। ఫలానాం ఫలమశ్నాతి తదా దత్త్వా చ భారత
ఎవరైనా దానం స్వీకరించి, మళ్లీ దాన్ని యోగ్యుడైనవారికి ఇస్తే, భరతా! అలా ఇచ్చినవాడు అన్ని ఫలాల ఫలాన్ని పొందుతాడు.
ససముద్రగుహా తేన సశైలవనకాననా। చతురన్తా భవేద్దత్తా పృథివీ నాత్ర సంశయః
అలా దానం చేయడం వల్ల, సముద్రాలు, గుహలు, పర్వతాలు, అరణ్యాలు, ఉద్యానవనాలతో కూడిన భూమి నాలుగు దిక్కుల వరకు దానం చేసినట్టే అవుతుంది; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అన్తర్జానుశయో యస్తు భుఞ్జతే సక్తభాజనః। యో ద్విజః శబ్దరహితం సంయన్తుస్తారణాయ వై
మడుమోళ్ల మధ్య పెట్టిన భోజనం తినేవాడు, మిగిలిన అన్నాన్ని పాత్రలోంచి తినేవాడు, శబ్దం లేకుండా జపించే ద్విజుడు — వీరంతా నియమంగా ఉండి, పరలోకాన్ని దాటేందుకు సిద్ధమవుతారు.
యే పానీయాని దదతి తథాఽన్యే యే ద్విజాతయః। జపన్తి సంహితాం సమ్యక్తే నిత్యం తారణక్షమాః
నీళ్లు ఇచ్చేవారు, అలాగే ప్రతిరోజూ సమితను సరిగ్గా జపించే ఇతర ద్విజులు — వీరు కూడా పరులను రక్షించగలరు.
హవ్యంకవ్యం చ యత్కించిత్సర్వం తచ్ఛ్రోత్రియోఽర్హతి। దత్తం హి శ్రోత్రియే సాధౌజ్యలితేఽగ్నౌ యథా హుతమ్
దేవతలకు, పితృదేవతలకు ఇచ్చే ఏ కానుకైనా, అవన్నీ శ్రోత్రియుడికి యోగ్యం. ఎందుకంటే, శ్రోత్రియునికి ఇచ్చిన దానం, నెయ్యి అగ్నిలో పోసినంత పవిత్రంగా ఉంటుంది.
మన్యుప్రహరణా విప్రా న విప్రాః శస్త్రయోధినః। నిహన్యుర్మన్యునా విప్రా వజ్రపాణిరివాసురాన్
కోపాన్ని ఆయుధంగా చేసుకునే బ్రాహ్మణులు, ఆయుధాలతో యుద్ధం చేసే వారు కాదు. అయినా, తమ కోపంతో వారు వజ్రాయుధాన్ని పట్టినవాడు రాక్షసులను సంహరించినట్లు శత్రువులను సంహరిస్తారు.
ధర్మాశ్రితేయం తు కథా కథితా హి తవానఘ। యాం శ్రుత్వా మునయః ప్రీతా నైమిషారణ్యవాసినః
ధర్మాన్ని ఆధారంగా చేసుకున్న ఈ కథను నీకు చెప్పాను, పాపరహితుడా. ఈ కథను వినగానే నైమిశారణ్యంలో నివసించే మునులు ఆనందించారు.
వీతశోకభయక్రోధా విపాప్మానస్తథైవ చ। శ్రుత్వేమాం తు కథాం రాజన్భవన్తీహ తు మానవాః
ఈ కథను వినేవారు, రాజా, బాధ, భయం, కోపం, పాపం లేని వారు అవుతారు. ఈ లోకంలోనే వారు స్వచ్ఛులుగా మారుతారు.