మన్దరం మనుజవ్యాఘ్ర నీలం చాపి మహాగిరిమ్। పశ్యామి చ మహారాజ మేరు కనకపర్వతమ్
మందర పర్వతాన్ని, నీల పర్వతాన్ని, మహారాజా, బంగారు పర్వతమైన మేరు పర్వతాన్ని కూడా చూశాను, ఓ మానవసింహా.
మహేన్ద్రం చైవ పశ్యామి విన్ధ్యం చ గిరిముత్తమమ్। మలయం చాపి పశ్యామి పారియాత్రం చ పర్వతమ్
మహేంద్ర పర్వతాన్ని, ఉత్తమమైన వింధ్య పర్వతాన్ని, మలయ పర్వతాన్ని, పారియాత్ర పర్వతాన్ని కూడా చూశాను.
ఏతే చాన్యే చ బహవో యావన్తః పృథివీధరాః। తస్యోదరే మయా దృష్టాః సర్వే రత్నవిభూషితాః
ఈ పర్వతాలు మాత్రమే కాదు, భూమిని మోస్తున్న ఇంకా ఎన్నో రత్నాలతో అలంకరించబడిన పర్వతాలను కూడా అతని పొట్టలో చూశాను.
సింహాన్వ్యాఘ్రాన్వరాహాంశ్చ పశ్యామి మనుజాధిప। పృథివ్యాం యాని చాన్యాని సత్త్వాని జగతీపతే। తాని సర్వాణ్యహం తత్ర పశ్యన్పర్యచరం తదా
ఓ నరాధిపా, సింహాలు, పులులు, జింకలు, భూమిపై ఉన్న ఇతర జంతువులన్నింటినీ అక్కడ చూశాను. వాటిని చూస్తూ అక్కడ తిరిగాను.
కుక్షౌ తస్ నరవ్యాఘ్ర ప్రవిష్టః సంచరన్దిశః। శక్రాదీంశ్చాపి పశ్యామి కృత్స్నాన్దేవగణానహమ్
నరశార్దూలా, ఆ మహాత్ముని కడుపులోకి ప్రవేశించిన తర్వాత నేను అన్ని దిక్కులలో తిరుగుతున్నాను. ఇంద్రుడు మొదలుకొని అన్ని దేవతా గణాలనూ నేను చూస్తున్నాను.
సాధ్యాన్రుద్రాంస్తథాఽఽదిత్యాన్గుహ్యకాన్పితరస్తథా। సర్పాన్నాగాన్సుపర్ణాంశ్చ వసూనప్యశ్వినావపి
సాధ్యులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, గుహ్యకులు, పితృదేవతలు, సర్పాలు, నాగులు, సుపర్ణులు, వసువులు, అశ్వినీదేవతలు — వీరందరినీ నేను చూస్తున్నాను.
గన్ధర్వాప్సరసో యక్షానృషీంశ్చైవ మహీపతే। దైత్యదానవసఙ్ఘాంశ్చ నాగాంశ్చ మనుజాధిప
గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు, ఋషులు, దైత్యులు, దానవులు, నాగులు — వీరందరినీ నేను చూస్తున్నాను, రాజా.
సింహికాతనయాంశ్చాపి యే చాన్యే సురశత్రవః। యచ్చ కించిన్మయా లోకే దృష్టం స్థావరజఙ్గమమ్
సింహికా కుమారులు, ఇతర దేవతలకు శత్రువులు, అలాగే లోకంలో నేను చూసిన స్థావరజంగమములన్నీ కూడా నాకు కనబడుతున్నాయి.
సర్వం పశ్యామ్యహం రాజంస్తస్య కుక్షౌ మహాత్మనః। త్వరమాణః ఫలాహారః కృత్స్నం జగదిదం విభో
రాజా, ఆ మహాత్ముని కడుపులో ఈ ప్రపంచమంతా ఉన్నదిగా నేను చూచాను. అతడు ఫలాలు తినటానికి త్వరగా కదులుతున్నాడు, ప్రభో.
అన్తఃశరీరే తస్యాహం వర్షాణామధికం శతమ్। న చ పశ్యామి యస్యాహం దేహస్యాన్తం కదాచన
ఆయన శరీరంలో నేను నూరు సంవత్సరాలకంటే ఎక్కువ కాలం ఉన్నాను. అయినా, ఆ శరీరానికి ఎక్కడా అంతం కనబడలేదు.
సతతం ధావమానశ్చ చిన్తయానో విశాంపతే। `భ్రమంస్తత్ర మహీపాల యదా వర్షగణాన్బహూన్'। ఆసాదయామి నైవాన్తం తస్య రాజన్మహాత్మనః
రాజా, నేను ఎప్పుడూ పరుగెత్తుతూ, ఆలోచిస్తూ, ఎన్నో సంవత్సరాలు అక్కడ తిరిగాను. అయినా, ఆ మహాత్మునికి అంతం ఎక్కడా కనిపించలేదు.
తతస్తమేవ శరణం గతోస్మి విధివత్తదా। వరేణ్యం వరదం దేవం మనసా కర్మణైవ చ
అప్పుడు నేను విధిగా ఆ వరప్రదాత దేవుడిని మనసుతో, కార్యంతో ఆశ్రయించాను.
తతోఽహం సహసా రాజన్వాయువేగేన నిఃసృతః। మహాత్మనో ముఖాత్తస్య వివృతాత్పురుషోత్తమ
అంతట రాజా, ఆ మహాత్ముని తెరిచిన నోటిలోంచి గాలి వేగంతో నేను ఒక్కసారిగా బయటకు వచ్చాను.
తతస్తస్యైవ శాఖాయాం న్యగ్రోధస్య విశాంపతే। ఆస్తే మనుజశార్దూల కృత్స్నమాదాయ వై జగత్
రాజా, ఆ న్యగ్రోధవృక్షపు ఒక శాఖపై, నరశార్దూలా, అతడు ఈ ప్రపంచమంతటినీ తనలోకి తీసుకుని కూర్చున్నాడు.
తే నైవ బాలవేషేణ శ్రీవత్సకృతలక్షణమ్। ఆసీనం తం నరవ్యాఘ్ర పశ్యామ్యమితతేజసమ్
నరశార్దూలా, నేను అతడిని బాల రూపంలో కాకుండా, శ్రీవత్సం వంటి లక్షణాలతో, అపారమైన తేజస్సుతో కూర్చున్నట్టుగా చూచాను.
తతో మామబ్రవీద్బాలః స ప్రీతః ప్రహసన్నివ। శ్రీవత్సధారీ ద్యుతిమాన్పీతవాసా మహాద్యుతిః
తర్వాత, శ్రీవత్సం ధరించిన, పీతాంబరధారి, మహాతేజస్సుతో కూడిన ఆ బాలుడు, సంతోషంగా నవ్వుతూ నాతో మాట్లాడాడు.
అపీదానీం శరీరేఽస్మిన్మామకే మునిసత్తమ। ఉషితస్త్వం పరిశ్రాన్తో మార్కణ్డేయ బ్రవీహి మే
"మహర్షీ మర్కండేయా, నీవు నా శరీరంలో ఉండి అలసిపోయావా? చెప్పు." అని అడిగాడు.
ముహూర్తాదథ మే దృష్టిః ప్రాదుర్భూతా పునర్నవా। మాయానిర్ముక్తమాత్మనమపశ్యం లబ్ధచేతసమ్
కొంతసేపటికి నా చూపు మళ్లీ స్పష్టంగా మారింది. మాయ నుండి విముక్తుడై, స్ఫూర్తితో ఉన్న ఆత్మను నేను చూచాను.
తస్య తామ్రతలౌ తాత చరణౌ సుప్రతిష్ఠితౌ। సుజాతౌ మృదురక్తాభిరఙ్గులీభిర్విరాజితౌ
తండ్రి, అతని పాదాలు రాగి వర్ణంలో మెరిసిపోతూ, బాగా ఏర్పడి, మృదువైన ఎర్రటి వేళ్లతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
ప్రయత్నేన మయా మూర్ధ్నా గృహీత్వా హ్యభివనదితౌ। దృష్ట్వాఽపరిమితం తస్ ప్రభావమమితౌజసః
ఆ అపారశక్తి కలవాడి అపరిమితమైన ప్రభావాన్ని చూచి, నేను శిరసా అతని పాదాలను పట్టుకుని, హృదయపూర్వకంగా ఆలింగనం చేసాను.
వినయేనాఞ్జలిం కృత్వాప్రయత్నేనోపగమ్య హ। దృష్టో మయా స భూతాత్మా దేవః కమలలోచనః
వినయంతో చేతులు జోడించి, జాగ్రత్తగా అతని దగ్గరకు వెళ్ళాను. భూతాత్ముడైన, కమలనయనుడైన ఆ దేవుడిని నేను దర్శించాను.
తమహం ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా నమస్కృత్యేదమబ్రవమ్। జ్ఞాతుమిచ్ఛామి దేవ త్వాం మాయాం చైతాం తవోత్తమామ్
చేతులు జోడించి నమస్కరించి, "దేవా, నేను నిన్ను, నీ ఈ గొప్ప మాయను తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను" అని అడిగాను.
ఆస్యేనానుప్రవిష్టోఽహం శరీరే భగవంస్తవ। దృష్టవానఖిలాఁల్లోకాన్సమస్తాన్జఠరే హి తే
భగవంతుడా, నేను నీ నోటిలోనుంచి నీ శరీరంలోకి ప్రవేశించి, నీ పొట్టలో ఈ లోకమంతా చూశాను.
తవ దేవ శరీరస్థా దేవదానవరాక్షసాః। యక్షగన్ధర్వనాగాశ్చ జగత్స్థావరజఙ్గమమ్
దేవా, నీ శరీరంలో దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులు, యక్షులు, గంధర్వులు, నాగులు, అలాగే ఈ జగత్తులోని చలించేవి, నిలిచేవి అన్నీ ఉన్నాయి.
త్వత్ప్రసాదాచ్చ మే దేవ స్మృతిర్న పరిహీయతే। ద్రుతమన్తఃశరీరే తే సతతం పరివర్తినః
దేవా, నీ కృప వల్ల నాకు జ్ఞాపకం పోయిపోలేదు; ఎప్పుడూ తిరుగుతున్న నీ శరీరంలో నేను అన్నీ త్వరగా చూశాను.
నిర్గతోఽహమకామస్తు ఇచ్ఛయా తే మహాప్రభో। యతిష్యే పుణ్డరీకాక్ష జ్ఞాతుం త్వాఽహమనిన్దితం
మహాప్రభూ, నాకు ఇష్టం లేకపోయినా, నీ ఇష్టంతోనే నేను బయటకు వచ్చాను; కమలనయనా, నిన్ను, నిందలేని వాడవైన నిన్ను తెలుసుకోవడానికి నేను ప్రయత్నిస్తాను.
ఇహ భూత్వా శిశుః సాక్షాత్కిం భవానవతిష్ఠతే। పీత్వా జగదిదం సర్వమేతదాఖ్యాతుమర్హసి
ఇక్కడ నువ్వు పిల్లవాడిగా మారి, ఈ జగత్తంతా మింగిన తర్వాత ఎందుకు ఇక్కడే ఉన్నావు? దీని కారణం చెప్పాలి.
కిమర్థం చ జగత్సర్వం శరీరస్థం తవానఘ। కియన్తం చ త్వయా కాలమిహ స్థేయమరిందమ
పాపరహితుడవైన నీవు, ఈ జగత్తంతా నీ శరీరంలో ఉంచడానికి కారణం ఏమిటి? శత్రువులను జయించినవాడా, ఇక్కడ ఎంత కాలం ఉండబోతున్నావు?
ఏతదిచ్ఛామి దేవేశ శ్రోతుం బ్రాహ్మణకామ్యయా। త్వత్తః కమలపత్రాక్షం విస్తరేణ యథాతథమ్। మహద్ధ్యేతదచిన్త్యం చ యదహం దృష్టవాన్ప్రభో
దేవతల అధిపతీ, బ్రాహ్మణుడిగా జ్ఞానం కోసం, కమలదళనేత్రుడా, నిన్ను నీవు నిజంగా, విస్తృతంగా వివరించి చెప్పాలని కోరుకుంటున్నాను; ప్రభూ, నేను చూచింది గొప్పదిగా, ఊహించలేనిదిగా ఉంది.
ఇత్యుక్తః స మయా శ్రీమాన్దేవదేవో మహాద్యుతిః। సాన్త్వయన్మామిదం వాక్యమువాచ వదతాంవరః
నేను ఇలా అడిగినప్పుడు, మహిమాన్వితుడైన దేవదేవుడు, గొప్ప కాంతివంతుడు, అందరిని ఓదార్చేవాడు, నన్ను ఓదార్చుతూ ఇలా అన్నాడు.