తపసా చిన్తయంశ్చాపి తం శిశుం నోపలక్షయే। భూతం భవ్యం భవిష్యం చ జానన్నపి నరాధిప
తపస్సుతో ఆ బాలుడిని ధ్యానించినా, ఓ నరాధిపా, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు తెలిసిన నేను కూడా, అతడిని గ్రహించలేకపోయాను.
అతసీపుష్పవర్ణాభః శ్రీవత్సకృతభూషణః। సాక్షాల్లక్ష్మ్యా ఇవావాస స తదా ప్రతిభాతి మే
అతని వర్ణం అతసిపుష్పంలా మెరిసింది, శ్రీవత్సం అలంకరించబడి, అక్కడ లక్ష్మీదేవి స్వయంగా నివసిస్తున్నట్టు నాకు అనిపించింది.
తతో మామబ్రవీద్బాలః స పద్మనిభలోచనః। శ్రీవత్సధారీ ద్యుతిమాన్వాక్యం శ్రుతిసుఖావహమ్
అప్పుడు ఆ బాలుడు, పద్మంలాంటి కళ్లతో, శ్రీవత్సం ధరించి, ప్రకాశవంతంగా, మధురంగా వినిపించే మాటలు నాతో పలికాడు.
జానామి త్వాం పరిశ్రాన్తం తాత విశ్రామకాఙ్క్షిణమ్। మార్కణ్డేయ మహాసత్వం యావదిచ్ఛసి భార్గవ
నీకు అలసట వచ్చిందని, విశ్రాంతి కావాలని తెలుసు, ఓ మర్కండేయ మహాత్మా, భర్గవా, నీవు ఎంతకాలం కావాలనుకుంటే ఇక్కడే ఉండు.
అభ్యన్తరం శరీరం మే ప్రవిశ్య మునిసత్తమ। ఆస్ఖేహ విహితో వాసః ప్రసాదస్తే కృతో మయా
ఓ మునిశ్రేష్ఠా, నా శరీరంలోకి ప్రవేశించి ఇక్కడే నివసించు; నా కృపతో నీకు ఈ వరం ఇచ్చాను.
తతో బాలేన తేనైవ ముక్తస్యాసీత్తదా మమ। నిర్వేదో జీవితే దీర్ఘే మనుష్యత్వే చ భారత
అప్పుడు ఆ బాలుడు నాకు మానవ జన్మలో, దీర్ఘకాల జీవితం మీద ఉన్న నిరాశను తొలగించాడు, ఓ భారతా.
తతో బాలేన తేనాస్యం సహసా వివృతం కృతమ్। తస్యాహమవశో వక్రే దైవయోగాత్ప్రవేశితః
అప్పుడు ఆ చిన్నవాడు అకస్మాత్తుగా నోటిని తెరిచాడు. ఆ దైవబలంతో నేను ఏమీ చేయలేక, వంకరగా ఉన్న అతని నోటిలోకి లోపలికి లాగబడ్డాను.
తతః ప్రవిష్టస్తత్కుక్షిం సహసా మనుజాధిప। సరాష్ట్రనగరాకీర్ణాం కృత్స్నాం పశ్యామి మేదినీమ్
ఆ తరువాత, రాజా, నేను అతని పొట్టలోకి ఒక్కసారిగా ప్రవేశించాను. అక్కడ నగరాలు, రాజ్యాలతో నిండిన మొత్తం భూమిని చూశాను.
గఙ్గాం శతద్రుం సీతాం చ యమునామథ కౌశికీమ్। చర్మణ్వతీంవేత్రవతీం చన్ద్రభాగాం సరస్వతీమ్
అక్కడ నేను గంగా, శతద్రు, సీత, యమునా, కౌశికి, చర్మవతి, వేత్రవతి, చంద్రభాగా, సరస్వతి నదులను చూశాను.
సిన్ధుం చైవ విపాశాం చ నదీం గోదావరీమపి। వస్వోకసారాం నలినీం నర్మదాం చైవ భారత
సింధు, విపాశా, గోదావరి, వస్వోకసారా, నలిని, నర్మదా నదులను కూడా చూశాను, ఓ భారతా.
నదీం తామ్రాం చ వేణాం చ పుణ్యతోయాం శుభావహామ్। సువేణాం కృష్ణవేణాం చ ఇరామాం చ మహానదీమ్
తామ్ర, వేణ, పవిత్రమైన నీళ్ళు కలిగిన సువేణ, కృష్ణవేణి, మహానదిగా పేరుగాంచిన ఇరామా నదిని చూశాను.
వితస్తాం చ మహారాజ కావేరీం చ మహానదీమ్। `తుఙ్గభద్రాం కృష్ణవేణీం కమలాం చ మహానదీమ్'। శోణం చ పురుషవ్యాఘ్ర విశల్యాం కింపునామపి
వితస్తా, మహానది కావేరి, తుంగభద్ర, కృష్ణవేణి, మహానది కమల, శోణ, విశల్య, కింపునా నదులను కూడా చూశాను, ఓ మహారాజా.
ఏతాశ్చాన్యాశ్చ నద్యోఽహం పృథివ్యాం యా నరోత్తమ। పరిక్రామన్ప్రపశ్యామి తస్య కుక్షౌ మహాత్మనః
భూమిపై ఉన్న ఈ నదులు మాత్రమే కాదు, ఇంకా ఎన్నో నదులను కూడా ఆ మహాత్ముడి పొట్టలో తిరుగుతూ చూశాను, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా.
తతః సముద్రం పశ్మామి యాదోగణనిషేవితమ్। రత్నాకరమమిత్రఘ్న పయసోనిధిముత్తమమ్
ఆ తరువాత, అనేక జలచరాలతో నిండిన సముద్రాన్ని చూశాను. అది రత్నాల నిలయం, అద్భుతమైన జలాశయం, ఓ శత్రునాశకా.
తతః పశ్యామి గగనం చన్ద్రసూర్యవిరాజితమ్। జాజ్వల్యమానం తేజోభిః పావకార్కసమప్రభమ్
తర్వాత, చంద్రుడు సూర్యుడు అలంకరించిన ఆకాశాన్ని చూశాను. అది అగ్ని, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, తేజస్సుతో మెరిసిపోతుండేది.
పశ్యామి చ మహీం రాజన్కాననైరుపశోభితామ్। `సపర్వతవనద్వీపాం నిమ్నగాశతసంకులామ్
రాజా, అడవులు, పర్వతాలు, ద్వీపాలతో అలంకరించబడిన భూమిని, వందలాది నదులతో నిండిన భూమిని చూశాను.
యజన్తే హి తతో రాజన్బ్రాహ్మణా బహుభిర్మఖైః। క్షత్రియాశ్ ప్రవర్తన్తే సర్వవర్ణానురఞ్జనైః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తున్నారు, రాజా. క్షత్రియులు అన్ని వర్ణాలకు ఆనందాన్ని కలిగించే కార్యాలలో నిమగ్నంగా ఉన్నారు.
వైశ్యాః కృషిం యథాన్యాయం కారయన్తి నరాధిప। శుశ్రూషాయాం చ నిరతా ద్విజానాం వృషలాస్తథా
వైశ్యులు న్యాయబద్ధంగా వ్యవసాయం చేస్తున్నారు, ఓ నరాధిపా. శూద్రులు ద్విజులకు సేవ చేయడంలో నిమగ్నంగా ఉన్నారు.
తతః పరిపతన్రాజంస్తస్య కుక్షౌ మహాత్మనః। హిమవన్తం చ పశ్యామి హేమకూటం చ పర్వతమ్
ఆ మహాత్ముడి పొట్టలో తిరుగుతూ, ఓ రాజా, నేను హిమవంతాన్ని, హేమకూట పర్వతాన్ని చూశాను.
నిషధం చాపి పశ్యామి శ్వేతం చ రజతాన్వితమ్। పశ్యామి చ మహీపాల పర్వతం గన్ధమాదనమ్
నిషధ పర్వతాన్ని, వెండితో మెరిసే శ్వేత పర్వతాన్ని, గంధమాదన పర్వతాన్ని కూడా చూశాను, ఓ భూపాలకా.
మన్దరం మనుజవ్యాఘ్ర నీలం చాపి మహాగిరిమ్। పశ్యామి చ మహారాజ మేరు కనకపర్వతమ్
మందర పర్వతాన్ని, నీల పర్వతాన్ని, మహారాజా, బంగారు పర్వతమైన మేరు పర్వతాన్ని కూడా చూశాను, ఓ మానవసింహా.
మహేన్ద్రం చైవ పశ్యామి విన్ధ్యం చ గిరిముత్తమమ్। మలయం చాపి పశ్యామి పారియాత్రం చ పర్వతమ్
మహేంద్ర పర్వతాన్ని, ఉత్తమమైన వింధ్య పర్వతాన్ని, మలయ పర్వతాన్ని, పారియాత్ర పర్వతాన్ని కూడా చూశాను.
ఏతే చాన్యే చ బహవో యావన్తః పృథివీధరాః। తస్యోదరే మయా దృష్టాః సర్వే రత్నవిభూషితాః
ఈ పర్వతాలు మాత్రమే కాదు, భూమిని మోస్తున్న ఇంకా ఎన్నో రత్నాలతో అలంకరించబడిన పర్వతాలను కూడా అతని పొట్టలో చూశాను.
సింహాన్వ్యాఘ్రాన్వరాహాంశ్చ పశ్యామి మనుజాధిప। పృథివ్యాం యాని చాన్యాని సత్త్వాని జగతీపతే। తాని సర్వాణ్యహం తత్ర పశ్యన్పర్యచరం తదా
ఓ నరాధిపా, సింహాలు, పులులు, జింకలు, భూమిపై ఉన్న ఇతర జంతువులన్నింటినీ అక్కడ చూశాను. వాటిని చూస్తూ అక్కడ తిరిగాను.
కుక్షౌ తస్ నరవ్యాఘ్ర ప్రవిష్టః సంచరన్దిశః। శక్రాదీంశ్చాపి పశ్యామి కృత్స్నాన్దేవగణానహమ్
నరశార్దూలా, ఆ మహాత్ముని కడుపులోకి ప్రవేశించిన తర్వాత నేను అన్ని దిక్కులలో తిరుగుతున్నాను. ఇంద్రుడు మొదలుకొని అన్ని దేవతా గణాలనూ నేను చూస్తున్నాను.
సాధ్యాన్రుద్రాంస్తథాఽఽదిత్యాన్గుహ్యకాన్పితరస్తథా। సర్పాన్నాగాన్సుపర్ణాంశ్చ వసూనప్యశ్వినావపి
సాధ్యులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, గుహ్యకులు, పితృదేవతలు, సర్పాలు, నాగులు, సుపర్ణులు, వసువులు, అశ్వినీదేవతలు — వీరందరినీ నేను చూస్తున్నాను.
గన్ధర్వాప్సరసో యక్షానృషీంశ్చైవ మహీపతే। దైత్యదానవసఙ్ఘాంశ్చ నాగాంశ్చ మనుజాధిప
గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు, ఋషులు, దైత్యులు, దానవులు, నాగులు — వీరందరినీ నేను చూస్తున్నాను, రాజా.
సింహికాతనయాంశ్చాపి యే చాన్యే సురశత్రవః। యచ్చ కించిన్మయా లోకే దృష్టం స్థావరజఙ్గమమ్
సింహికా కుమారులు, ఇతర దేవతలకు శత్రువులు, అలాగే లోకంలో నేను చూసిన స్థావరజంగమములన్నీ కూడా నాకు కనబడుతున్నాయి.
సర్వం పశ్యామ్యహం రాజంస్తస్య కుక్షౌ మహాత్మనః। త్వరమాణః ఫలాహారః కృత్స్నం జగదిదం విభో
రాజా, ఆ మహాత్ముని కడుపులో ఈ ప్రపంచమంతా ఉన్నదిగా నేను చూచాను. అతడు ఫలాలు తినటానికి త్వరగా కదులుతున్నాడు, ప్రభో.
అన్తఃశరీరే తస్యాహం వర్షాణామధికం శతమ్। న చ పశ్యామి యస్యాహం దేహస్యాన్తం కదాచన
ఆయన శరీరంలో నేను నూరు సంవత్సరాలకంటే ఎక్కువ కాలం ఉన్నాను. అయినా, ఆ శరీరానికి ఎక్కడా అంతం కనబడలేదు.