సర్వతః సహసా భ్రాన్తాస్తే పయోదా నభస్తలమ్। సంవేష్టయిత్వా నశ్యన్తి వాయువేగపరాహతాః
అప్పుడే ఆ మేఘాలు ఒక్కసారిగా చుట్టూ తిరుగుతూ ఆకాశాన్ని కప్పేశాయి, గాలి వేగానికి తాళలేక నశించిపోయాయి.
కతతస్తం మారుతం ఘోరం స్వయంభూర్మనుజాధిప। ఆదిః పద్మాలయో దేవః పీత్వా స్వపితి భారత
అప్పుడు, ఓ మనుజాధిపతి, స్వయంభూ దేవుడు, పద్మంలో నివసించే వాడు, ఆ భయంకరమైన గాలిని లోపలికి తీసుకుని నిద్రించెను.
తస్మిన్నేకార్ణవే ఘోరే నష్టే స్థావరజఙ్గమే। నష్టే దేవాసురగణఏ యక్షరాక్షసవర్జితే
ఆ భయంకరమైన ఏకమయ సముద్రంలో, స్థావరజంగమమంతా నశించినప్పుడు, దేవతలు, అసురులు, యక్షులు, రాక్షసులు ఎవ్వరూ లేరు.
నిర్మనుష్యే మహీపాల నిఃశ్వాపదమహీరుహే। అనన్తరిక్షే లోకేఽస్మిన్భ్రమామ్యేకోఽహమాతురః
మనుషులు లేరు, ఓ భూమిపాలకా, జంతువులు, చెట్లు లేవు, ఆకాశం లేని ఆ లోకంలో నేనొక్కడినే బాధతో తిరిగాను.
ఏకార్ణవే జలే ఘోరే విచరన్పార్థివోత్తమ। అపశ్యన్సర్వభూతాని వైక్లబ్యమగమం తతః
ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ భయంకరమైన ఏకమయ సముద్రంలో తిరుగుతూ, ఏ జీవి కనబడక, నేను నిరాశలో పడ్డాను.
తతః సుదీర్ఘం గత్వాఽహం ప్లవమానో ధరాధిప। శ్రాన్తః క్వచిన్న శరణం లబ్ధవానస్మ్యతన్ద్రితః
ఆ తరువాత, ఓ భూమిపతి, చాలా కాలం తేలుతూ ప్రయాణించి, అలసిపోయినా, ఎక్కడా ఆశ్రయం దొరకలేదు.
తతః కదాచిత్పశ్యామి తస్మిన్సలిలసంనిఘౌ। న్యగ్రోధం సుమహాన్తం వై విశాలం పృథివీపతే
అప్పుడు, ఒక సమయంలో, ఆ నీటి దగ్గర, ఓ భూమిపాలకా, నేను ఒక గొప్ప, విశాలమైన మర్రిచెట్టు చూశాను.
శాఖాయాం తస్య వృక్షస్య విస్తీర్ణాయాం నరాధిప। పర్యఙ్కే పృథివీపాల దివ్యాస్తరణసంస్తృతే
ఆ చెట్టు విస్తారమైన కొమ్మపై, ఓ నరాధిపా, దివ్యమైన పరుపుతో అలంకరించిన మంచం ఉంది.
ఉపవిష్టం మహారాజ పద్మేన్దుసదృశాననమ్। ఫుల్లపద్మవిశాలాక్షం బాలం పశ్యామి భారత
ఓ మహారాజా, అక్కడ కూర్చున్న, పద్మం, చంద్రుడు వంటి ముఖం, వికసించిన పద్మంలాంటి విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న బాలుడిని చూశాను.
తతో మే పృతివీపాల విస్మయః సుమహాభూత్। కథం త్వయం శిశుః శేతే లోకే నాశముపాగతే
అప్పుడు, ఓ భూమిపాలకా, నాకు గొప్ప ఆశ్చర్యం కలిగింది: ఈ లోకం అంతా నశించిపోయినప్పుడు, ఈ బాలుడు ఇక్కడ ఎలా పడుకుని ఉన్నాడు?
తపసా చిన్తయంశ్చాపి తం శిశుం నోపలక్షయే। భూతం భవ్యం భవిష్యం చ జానన్నపి నరాధిప
తపస్సుతో ఆ బాలుడిని ధ్యానించినా, ఓ నరాధిపా, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు తెలిసిన నేను కూడా, అతడిని గ్రహించలేకపోయాను.
అతసీపుష్పవర్ణాభః శ్రీవత్సకృతభూషణః। సాక్షాల్లక్ష్మ్యా ఇవావాస స తదా ప్రతిభాతి మే
అతని వర్ణం అతసిపుష్పంలా మెరిసింది, శ్రీవత్సం అలంకరించబడి, అక్కడ లక్ష్మీదేవి స్వయంగా నివసిస్తున్నట్టు నాకు అనిపించింది.
తతో మామబ్రవీద్బాలః స పద్మనిభలోచనః। శ్రీవత్సధారీ ద్యుతిమాన్వాక్యం శ్రుతిసుఖావహమ్
అప్పుడు ఆ బాలుడు, పద్మంలాంటి కళ్లతో, శ్రీవత్సం ధరించి, ప్రకాశవంతంగా, మధురంగా వినిపించే మాటలు నాతో పలికాడు.
జానామి త్వాం పరిశ్రాన్తం తాత విశ్రామకాఙ్క్షిణమ్। మార్కణ్డేయ మహాసత్వం యావదిచ్ఛసి భార్గవ
నీకు అలసట వచ్చిందని, విశ్రాంతి కావాలని తెలుసు, ఓ మర్కండేయ మహాత్మా, భర్గవా, నీవు ఎంతకాలం కావాలనుకుంటే ఇక్కడే ఉండు.
అభ్యన్తరం శరీరం మే ప్రవిశ్య మునిసత్తమ। ఆస్ఖేహ విహితో వాసః ప్రసాదస్తే కృతో మయా
ఓ మునిశ్రేష్ఠా, నా శరీరంలోకి ప్రవేశించి ఇక్కడే నివసించు; నా కృపతో నీకు ఈ వరం ఇచ్చాను.
తతో బాలేన తేనైవ ముక్తస్యాసీత్తదా మమ। నిర్వేదో జీవితే దీర్ఘే మనుష్యత్వే చ భారత
అప్పుడు ఆ బాలుడు నాకు మానవ జన్మలో, దీర్ఘకాల జీవితం మీద ఉన్న నిరాశను తొలగించాడు, ఓ భారతా.
తతో బాలేన తేనాస్యం సహసా వివృతం కృతమ్। తస్యాహమవశో వక్రే దైవయోగాత్ప్రవేశితః
అప్పుడు ఆ చిన్నవాడు అకస్మాత్తుగా నోటిని తెరిచాడు. ఆ దైవబలంతో నేను ఏమీ చేయలేక, వంకరగా ఉన్న అతని నోటిలోకి లోపలికి లాగబడ్డాను.
తతః ప్రవిష్టస్తత్కుక్షిం సహసా మనుజాధిప। సరాష్ట్రనగరాకీర్ణాం కృత్స్నాం పశ్యామి మేదినీమ్
ఆ తరువాత, రాజా, నేను అతని పొట్టలోకి ఒక్కసారిగా ప్రవేశించాను. అక్కడ నగరాలు, రాజ్యాలతో నిండిన మొత్తం భూమిని చూశాను.
గఙ్గాం శతద్రుం సీతాం చ యమునామథ కౌశికీమ్। చర్మణ్వతీంవేత్రవతీం చన్ద్రభాగాం సరస్వతీమ్
అక్కడ నేను గంగా, శతద్రు, సీత, యమునా, కౌశికి, చర్మవతి, వేత్రవతి, చంద్రభాగా, సరస్వతి నదులను చూశాను.
సిన్ధుం చైవ విపాశాం చ నదీం గోదావరీమపి। వస్వోకసారాం నలినీం నర్మదాం చైవ భారత
సింధు, విపాశా, గోదావరి, వస్వోకసారా, నలిని, నర్మదా నదులను కూడా చూశాను, ఓ భారతా.
నదీం తామ్రాం చ వేణాం చ పుణ్యతోయాం శుభావహామ్। సువేణాం కృష్ణవేణాం చ ఇరామాం చ మహానదీమ్
తామ్ర, వేణ, పవిత్రమైన నీళ్ళు కలిగిన సువేణ, కృష్ణవేణి, మహానదిగా పేరుగాంచిన ఇరామా నదిని చూశాను.
వితస్తాం చ మహారాజ కావేరీం చ మహానదీమ్। `తుఙ్గభద్రాం కృష్ణవేణీం కమలాం చ మహానదీమ్'। శోణం చ పురుషవ్యాఘ్ర విశల్యాం కింపునామపి
వితస్తా, మహానది కావేరి, తుంగభద్ర, కృష్ణవేణి, మహానది కమల, శోణ, విశల్య, కింపునా నదులను కూడా చూశాను, ఓ మహారాజా.
ఏతాశ్చాన్యాశ్చ నద్యోఽహం పృథివ్యాం యా నరోత్తమ। పరిక్రామన్ప్రపశ్యామి తస్య కుక్షౌ మహాత్మనః
భూమిపై ఉన్న ఈ నదులు మాత్రమే కాదు, ఇంకా ఎన్నో నదులను కూడా ఆ మహాత్ముడి పొట్టలో తిరుగుతూ చూశాను, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా.
తతః సముద్రం పశ్మామి యాదోగణనిషేవితమ్। రత్నాకరమమిత్రఘ్న పయసోనిధిముత్తమమ్
ఆ తరువాత, అనేక జలచరాలతో నిండిన సముద్రాన్ని చూశాను. అది రత్నాల నిలయం, అద్భుతమైన జలాశయం, ఓ శత్రునాశకా.
తతః పశ్యామి గగనం చన్ద్రసూర్యవిరాజితమ్। జాజ్వల్యమానం తేజోభిః పావకార్కసమప్రభమ్
తర్వాత, చంద్రుడు సూర్యుడు అలంకరించిన ఆకాశాన్ని చూశాను. అది అగ్ని, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, తేజస్సుతో మెరిసిపోతుండేది.
పశ్యామి చ మహీం రాజన్కాననైరుపశోభితామ్। `సపర్వతవనద్వీపాం నిమ్నగాశతసంకులామ్
రాజా, అడవులు, పర్వతాలు, ద్వీపాలతో అలంకరించబడిన భూమిని, వందలాది నదులతో నిండిన భూమిని చూశాను.
యజన్తే హి తతో రాజన్బ్రాహ్మణా బహుభిర్మఖైః। క్షత్రియాశ్ ప్రవర్తన్తే సర్వవర్ణానురఞ్జనైః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తున్నారు, రాజా. క్షత్రియులు అన్ని వర్ణాలకు ఆనందాన్ని కలిగించే కార్యాలలో నిమగ్నంగా ఉన్నారు.
వైశ్యాః కృషిం యథాన్యాయం కారయన్తి నరాధిప। శుశ్రూషాయాం చ నిరతా ద్విజానాం వృషలాస్తథా
వైశ్యులు న్యాయబద్ధంగా వ్యవసాయం చేస్తున్నారు, ఓ నరాధిపా. శూద్రులు ద్విజులకు సేవ చేయడంలో నిమగ్నంగా ఉన్నారు.
తతః పరిపతన్రాజంస్తస్య కుక్షౌ మహాత్మనః। హిమవన్తం చ పశ్యామి హేమకూటం చ పర్వతమ్
ఆ మహాత్ముడి పొట్టలో తిరుగుతూ, ఓ రాజా, నేను హిమవంతాన్ని, హేమకూట పర్వతాన్ని చూశాను.
నిషధం చాపి పశ్యామి శ్వేతం చ రజతాన్వితమ్। పశ్యామి చ మహీపాల పర్వతం గన్ధమాదనమ్
నిషధ పర్వతాన్ని, వెండితో మెరిసే శ్వేత పర్వతాన్ని, గంధమాదన పర్వతాన్ని కూడా చూశాను, ఓ భూపాలకా.