లోభమోహపరీతాశ్చ మిథ్యాధర్మధ్వజావృతాః। భిక్షార్థం పృథివీపాల చఞ్చూర్యన్తే ద్విజైర్దిశః
లోభం, మోహంతో నిండినవారు, అబద్ధమైన ధర్మచిహ్నాలు ధరించినవారు, బ్రాహ్మణులు భిక్ష కోసం, ఓ భూమిపాలకా, దిక్కులన్నీ తిరుగుతారు.
కరాభారభయాద్భీతా గృహస్థాః పరిమోషకాః। మునిచ్ఛద్మాకృతిచ్ఛన్నా వాణిజ్యముపభుఞ్జతే
పన్నుల భయం, భయంతో గృహస్థులు దొంగలవుతారు; మునుల వేషంలో దాగి, వ్యాపారం చేస్తారు.
మిత్యా చ నఖరోమాణి ధారయన్తి తదా ద్విజాః। అర్థలోభాన్నరవ్యాఘ్ర వృథా చ బ్రహ్మచారిణః
ఆ సమయంలో, ఓ మనుషులలో సింహా, ద్విజులు తమ గోరు, జుట్టు అబద్ధంగా పెంచుకుంటారు. బ్రహ్మచారులు ధనంలో ఆశపడి, వృథాగా నియమాలు పాటిస్తారు.
ఆశ్రమేషు వృథాచార పారపా గురుతల్పగాః। ఐహలౌకికమీహన్తే మాంసశోణితవర్ధనమ్
ఆశ్రమాల్లో మంచితనముండదు; కొందరు నిషిద్ధమైన ఆహారం తింటారు, మరికొందరు గురువు భార్యను అపహరిస్తారు. వాళ్లు లోకసంబంధమైన లాభాలకే పరిమితమై, శరీరాన్ని పెంచుకోవడానికే తపిస్తారు.
పారలౌకికకార్యేషు ప్రమత్తా భృశనాస్తికాః'। బహుపాషణ్డసంకీర్ణాః పరాన్నగుణవాదినః। ఆశ్రమా మనుజవ్యాఘ్ర న భవన్తి యుగక్షయే
పరలోక విషయాల్లో వారు నిర్లక్ష్యంగా, పూర్తిగా నాస్తికులై ఉంటారు. అనేక వింత అభిప్రాయాలు కలిగి, ఇతరుల ఇల్లు వంటకాలను పొగిడుతారు. ఓ మనుషులలో సింహా, యుగాంతంలో ఆశ్రమాలు ఉండవు.
యథర్తువర్షీ భగవాన్న తథా పాకశాసనః। న చాపి సర్వభీజాని సమ్యగ్రోహన్తి భారత
అప్పట్లో వర్షదేవుడు కాలానుసారం వర్షం కురిపించడు; భరతా, అన్ని విత్తనాలు సరిగ్గా మొలకెత్తవు.
ఫలం ధర్మస్య రాజేన్ద్ర సర్వత్ర పరిహీయతే। హింసాభిరామశ్చ జనస్తథా సంపద్యతేఽశుచిః। అధర్మఫలమత్యర్థం తదా భవతి చానఘ
ఓ రాజేంద్రా, ధర్మఫలం ఎక్కడా తగ్గిపోతుంది; ప్రజలు హింసను ఇష్టపడుతూ, అపవిత్రులవుతారు. అప్పట్లో అధర్మఫలం ఎక్కువగా పెరుగుతుంది, పాపరహితుడా.
తదా చ పృథివీపాల యో భవేద్ధర్మసంయుతః। అల్పాయుః స హి మన్తవ్యో న హి ధర్మోస్తి కశ్చన
అప్పుడు, ఓ భూమిని పాలించే వాడా, ఎవడైనా ధర్మబద్ధుడైతే అతడు ఎక్కువ కాలం బ్రతకడు; ఎందుకంటే ధర్మం అసలు మిగలదు.
భూయిష్ఠం కూటమానైశ్చ పణ్యం విక్రీణతే జనాః। వణిజశ్చ నరవ్యాఘ్ర బహుమాయా భవన్త్యుత
ప్రజలు ఎక్కువగా తప్పుడు తూకాలతో వస్తువులు అమ్ముతారు; వ్యాపారులు, ఓ మనుషులలో సింహా, మోసంలో నిపుణులవుతారు.
ధర్మిష్ఠాః పరిహీయన్తే పాపీయాన్వర్ధతే జనః। ధర్మస్య బలహానిః స్యాదధర్మశ్చ బలాయతే
ధర్మబద్ధులు తగ్గిపోతారు, పాపులు పెరుగుతారు; ధర్మానికి బలం తగ్గిపోతుంది, అధర్మం బలపడుతుంది.
అల్పాయుషో దరిద్రాశ్చ ధర్మిష్ఠా మానవాస్తథా। దీర్ఘాయుషః సమృద్ధాశ్చ విధర్మాణో యుగక్షయే
ధర్మబద్ధులైన మనుషులు చిన్నవయస్సులోనే మరణిస్తారు, బీదగా ఉంటారు; యుగాంతంలో అధర్ములు దీర్ఘాయుష్కులై, ఐశ్వర్యవంతులవుతారు.
నగరాణఆం విహారేషు విధర్మాణో యుగక్షయే। అధర్మిష్ఠైరుపాయైశ్ ప్రజా వ్యవహరన్త్యుత
పట్టణాల్లోని బహిరంగ ప్రదేశాల్లో యుగాంతంలో అధర్ములు పెరుగుతారు; ప్రజలు అధర్మ మార్గాల్లోనే వ్యవహరిస్తారు.
సంచయేన తథాఽల్పేన భవన్త్యాఢ్యమదాన్వితాః। ధనం విశ్వాసతో న్యస్తం మిథో భూయిష్ఠశో నరాః
చిన్న సంపాదనతోనే ప్రజలు ధనవంతులై, గర్వంగా మారుతారు. ఒకరిపై ఒకరు నమ్మకం ఉంచి ధనం పెట్టినా, ఎక్కువ మంది దాన్ని దోచుకోవడానికే చూస్తారు.
హర్తుం వ్యవసితా రాజన్పాపాచారసమనవితాః। నైతదస్తీతి మనుజా వర్తన్తే నిరపత్రపాః
దొంగతనానికి సిద్ధమై, పాపకార్యాల్లో నిమగ్నమైన ప్రజలు, 'ఇది లేదు' అని నిర్లజ్జగా చెప్పి, అలాగే ప్రవర్తిస్తారు.
పురుషాదాని సత్వాని పక్షిణోఽథ మృగాస్తథా। నగరాణాం విహారేషు చైత్యేష్వపి చ శేరతే
మానుష భక్షకులు, పక్షులు, మృగాలు కూడా పట్టణాల్లోని బహిరంగ ప్రదేశాల్లో, దేవాలయాల్లో నివసిస్తాయి.
సప్తవర్షాష్టవర్షాశ్చ స్త్రియో గర్భధరా నృప। దశద్వాదశవర్షాణాం పుంసాం పుత్రః ప్రజాయతే
సప్త, అష్ట సంవత్సరాల బాలికలు గర్భవతులు అవుతారు, పదిహేను, పన్నెండు సంవత్సరాల బాలురికి పిల్లలు పుడతారు, ఓ రాజా.
భవన్తి షోడశే వర్షే నరాః పలితినస్తథా। ఆయుఃక్షయో మనుష్యాణాం క్షిప్రమేవ ప్రపద్యతే
పదహారు సంవత్సరాలకే పురుషులకు తెల్లజుట్టు వస్తుంది; మనుషుల ఆయువు త్వరగా తగ్గిపోతుంది.
క్షీణాయుషో మహారాజ తరుణా వృద్ధశీలినః। తరుణానాం చ యచ్ఛీలం తద్వృద్ధేషు ప్రజాయతే
ఓ మహారాజా, చిన్న వయస్సులోనే ఆయువు తగ్గినవారు వృద్ధులలాగా ప్రవర్తిస్తారు; యువకుల అలవాట్లు వృద్ధులలో కనిపిస్తాయి.
విపరీతాస్తదా నార్యో వఞ్చయిత్వాఽర్హతః పతీన్। వ్యుచ్చరన్త్యపి దుఃశీలా దాసైః పశుభిరేవ చ
ఆ సమయంలో స్త్రీలు సంప్రదాయానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించి, మంచి భర్తలను కూడా మోసం చేస్తారు; చెడు స్వభావం ఉన్నవారు దాసులతో, జంతువులతో కూడి తిరుగుతారు.
వీరపత్న్యస్తథా నార్యః సంశ్రయన్తి నరాన్నృప। భర్తారమపి జీవన్తమన్యాన్వ్యభిచరన్త్యుత
అలాగే, ఓ రాజా, వీరుల భార్యలు ఇతర పురుషులను ఆశ్రయిస్తారు; భర్తలు బ్రతికే ఉన్నా, ఇతరులతో వ్యభిచారం చేస్తారు.
తస్మిన్యుగసహస్రాన్తే సంప్రాప్తే చాయుషః క్షయే। అనావృష్టిర్మహారాజ జాయతే బహువార్షికీ
ఓ మహారాజా, వేల యుగాలు గడిచిపోయిన తరువాత, జీవుల ఆయుష్షు తగ్గిపోయినప్పుడు, చాలా సంవత్సరాలపాటు వర్షం పడక పోతుంది.
తతస్తాన్యల్పసారాణి సత్వాని క్షుధితాని వై। ప్రలయం యాన్తి భూయిష్ఠం పృథివ్యాం పృథివీపతే
అప్పుడు, భూమిపై ఉన్న జీవులు బలహీనంగా, ఆకలితో బాధపడుతూ, ఎక్కువగా నశించిపోతాయి, ఓ భూమిపాలకా.
తతో దినకరైర్దీప్తైః సప్తభిర్మనుజాధిప। పీయతే సలిలం సర్వం సముద్రేషు సరిత్సు చ
తరువాత, ఓ మనుష్యాధిపతి, ఏడుగురు ప్రకాశవంతమైన సూర్యులు సముద్రాలు, నదులలోని నీటంతా ఆరబెట్టేస్తారు.
యచ్చ రకాష్ఠం తృణం చాపి శుష్కం చార్ద్రం చ భారత। సర్వం తద్భస్మసాద్భూతం దృశ్యతే భరతర్షభ
ఓ భరతవంశజా, చెక్క, గడ్డి, ఎండినవి, తడి పదార్థాలు అన్నీ బూడిదగా మారిపోతాయని కనిపిస్తుంది.
తతః సంవర్తకో వహ్నిర్వాయునా సహ భారత। లోకమావిశతే పూర్వమాదిత్యైరుపశోషితమ్
ఆ తరువాత, ఓ భరతా, ఆ సంహారాగ్ని గాలి తో కలిసి, సూర్యులు ఎండబెట్టిన లోకాన్ని లోపలికి ప్రవేశిస్తుంది.
తతః స పృథివీం భిత్త్వా ప్రవిశ్య చ రసాతలమ్। రదేవదానవయక్షాణాం భయం జనయతే మహత్
ఆ అగ్ని భూమిని చీల్చి, పాతాళంలోకి ప్రవేశించి, దేవతలు, దానవులు, యక్షులకు గొప్ప భయం కలిగిస్తుంది.
నిరదహన్నాగలోకం చ యచ్చ కించిత్క్షితావిహ। అధస్తాత్పృథివీపాల సర్వం నాశయతే క్షణాత్
ఆ అగ్ని నాగలోకాన్ని, భూమికి కింద ఉన్న ఇతర ప్రదేశాలను కూడా కాల్చి, ఓ భూమిపాలకా, క్షణంలోనే అన్నిటినీ నాశనం చేస్తుంది.
తతో యోజనవింశానాం సహస్రాణి శతాని చ। నిర్దహత్యశివో వాయుః స చ సంవర్తకోఽనలః
తరువాత, ఆ గాలి, సంహారాగ్ని కలిసి, లక్షల యోజనల దూరం దహించేస్తాయి.
సదేవాసురగన్ధర్వం సయక్షోరగరాక్షసమ్। తతో దహతి దీప్తః స సర్వమేవ జగద్విభుః
ఆ ప్రకాశవంతమైన ప్రభువు, దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగులు, రాక్షసులతో సహా ఈ జగత్తు అంతటినీ కాల్చేస్తాడు.
తతో గజకులప్రఖ్యాస్తజిన్మాలావిభూషితాః। ఉత్తిష్ఠన్తి మహామేఘా నభస్యద్భుతదర్శనాః
తరువాత, ఏనుగుల వలె ఆకారాలు, చర్మాలతో అలంకరించబడిన మహా మేఘాలు, ఆకాశంలో అద్భుతంగా కనిపిస్తూ పైకి లేచెస్తాయి.