ఏతత్ప్రత్యక్షతః సర్వం పూర్వం వృత్తం ద్విజోత్తమ। తస్మాదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం సర్వాంహేత్వాత్మికాం కథాం
ఇది అంతా గతంలో జరిగినదే, ఓ ఉత్తమ ద్విజా, నీవు ప్రత్యక్షంగా చూశావు. అందుకే, ఆ కథను అన్ని కారణాలతో సహా నీవు చెప్పాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.
అనుభూతం హి బహుశస్త్వయైకేన ద్విజోత్తమ। న తేఽస్త్యవిదితం కించిత్సర్వలోకేషు నిత్యదా
నిజమే, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా, నీవొక్కడే ఎన్నో అనుభవించావు; ఈ లోకాలన్నిటిలోనూ నీకు తెలియనిది ఏదీ లేదు.
హన్త తే కథయిష్యామి నమస్కృత్వా స్వయంభువే। పురుషాయ పురాణాయ శాశ్వతాయావ్యయాయ చ। అవ్యక్తాయ సుసూక్ష్మాయ నిర్గుణాయ గుణాత్మనే
అయితే, నేను స్వయంభువునికి నమస్కరించి, పురాతనుడు, శాశ్వతుడు, అవినాశి, అవ్యక్తుడు, సూక్ష్ముడు, గుణరహితుడు, గుణస్వరూపుడు అయిన పరమాత్ముని గురించి నీకు చెప్పబోతున్నాను.
య ఏష పృథుదీర్ఘాక్షః పీతవాసా జనార్దనః। ఏష కర్తా వికర్తా చ భూతాత్మా భూతకృత్ప్రభుః
ఈ పీతవస్త్రధారి, విశాలమైన, దీర్ఘమైన కళ్లున్న జనార్దనుడు — ఇతడే సృష్టికర్త, లయకర్త, భూతాల ఆత్మ, భూతాల సృష్టికర్త, ప్రభువు.
అచిన్త్యం మహదాశ్చర్యం పవిత్రమితి చోచ్యతే। అనాదినిధనం భూతం విశ్వమవ్యయమక్షయమ్
ఇతడిని ఊహించలేము, మహా ఆశ్చర్యకరం, పవిత్రమైనవాడు అని అంటారు; ఇతడు ఆదిమూ, అంతమూ లేని, అవినాశి, అక్షయమైన విశ్వం.
ఏష కర్తా న క్రియతే కారణం చాపి పౌరుషే। కో హ్యేనం పరుషం వేత్తి దేవా అపి న తం పౌరషే
ఇతడే సృష్టికర్త, కాని ఇతడిని ఎవ్వరూ సృష్టించలేదు; ఇతడే కారణం, కాని మానవ ప్రయత్నంతో కాదు. ఇతడిని నిజంగా ఎవరూ తెలుసుకోలేరు; దేవతలు కూడా ఇతడి అసలు స్వరూపాన్ని గ్రహించలేవు.
సర్వమాశ్చర్యమేవైతన్నిర్వృత్తం రాజసత్తమ। ఆదితో మనుజవ్యాఘ్ర కృత్స్నస్య జగతః క్షయే
ఇది అంతా నిజంగా మహా ఆశ్చర్యమే, ఓ రాజశ్రేష్ఠా! ఆది నుంచే, ఓ మానవసింహా, జగత్తు అంతా లయమయ్యే సమయంలో జరిగినది.
చత్వార్యాహుః సహస్రాణి వర్షాణాం తత్కృతం యుగమ్। తస్య తావచ్ఛతీ సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశశ్చ తథావిధః
కృతయుగం నాలుగు వేల సంవత్సరాలు ఉంటుందని అంటారు; దాని ఉదయం, సాయంత్రం రెండూ అదే కాలపరిమాణంలో ఉంటాయి.
వీణి వర్షసహస్రాణి త్రేతాయుగమిహోచ్యతే। తస్య తావచ్ఛతీ సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశశ్చ తతః పరం
త్రేతాయుగం మూడు వేల సంవత్సరాలు ఉంటుందని ఇక్కడ అంటారు; దాని ఉదయం, సాయంత్రం కూడా ముందున్నదానితో సమానంగా ఉంటాయి.
తథా వర్షసహస్రే ద్వే ద్వాపరం పరిమాణతః। తస్యాపి ద్విశతీ సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశశ్చ తథావిధః
అలాగే, ద్వాపరయుగం రెండు వేల సంవత్సరాల పరిమాణంలో ఉంటుంది; దాని ఉదయం, సాయంత్రం రెండూ రెండు వందల సంవత్సరాలు, అదే విధంగా ఉంటాయి.
సహస్రమేకం వర్షాణాం తతః కలియుగం స్మృతమ్। తస్య వర్షశతం సన్ధ్యా సన్ధ్యాంశశ్చ తతః పరమ్
దాని తర్వాత కలియుగం వెయ్యి సంవత్సరాలు ఉంటుందని గుర్తించబడింది; దాని ఉదయం వంద సంవత్సరాలు, సాయంత్రం కూడా అంతే.
సన్ధ్యాసంధ్యాంశయోస్తుల్యం ప్రమాణముపధారయ। క్షీణే కలియుగే చైవ ప్రవర్తతి కృతం యుగమ్
ఉదయం, సాయంత్రం రెండింటికీ సమానమైన కాలపరిమాణం ఉందని గుర్తించు; కలియుగం ముగిసిన తర్వాత మళ్లీ కృతయుగం ప్రారంభమవుతుంది.
ఏషా ద్వాదశసాహస్రీ యుగాఖ్యా పరికీర్తితా। ఏతత్సహస్రపర్యన్తమహో బ్రాహ్మముదాహృతమ్
ఈ పన్నెండు వేల సంవత్సరాల యుగచక్రాన్ని యుగమని పిలుస్తారు; ఈ వేల యుగాలు కలిపి బ్రహ్మదినంగా చెప్పబడింది.
విశ్వం హి బ్రహ్మభవనే సర్వతః పరివర్తతే। లోకానాం మనుజవన్యాఘ్ర ప్రలయం తం విదుర్బుధాః
బ్రహ్మలోకంలో విశ్వం అన్ని విధాలా తిరుగుతుంది; ఓ మానవసింహా, లోకాలకు ఇది ప్రళయమని జ్ఞానులు తెలుసుకుంటారు.
అల్పావశిష్టే తు తదా యుగాన్తే భరతర్షభ। సహస్రాన్తే నరాః సర్వే ప్రాయశోఽనృతవాదినః
యుగాంతంలో, ఓ భరతవంశశ్రేష్ఠా, కొంత మాత్రమే మిగిలినప్పుడు, వెయ్యేళ్ళు గడిచిన తరువాత, ప్రజలు ఎక్కువగా అబద్ధం చెప్పేవారిగా మారిపోతారు.
యజ్ఞప్రతినిధిః పార్థ దానప్రతినిధిస్తథా। వ్రతప్రతినిధిశ్చైవ తస్మిన్కాలే ప్రవర్తతే
ఓ పార్థా, ఆ సమయంలో యజ్ఞానికి బదులుగా చేసే పనులు, దానానికి బదులుగా చేసే పనులు, వ్రతాలకు బదులుగా చేసే పనులు ప్రాచుర్యంలోకి వస్తాయి.
బ్రాహ్మణాః శూద్రకర్మాణస్తథా శూద్రా ధనార్జకాః। క్షత్రధర్మేణ వాఽప్యత్ర వర్తయన్తి యుగక్షయే
బ్రాహ్మణులు శూద్రుల పనులు చేస్తారు, శూద్రులు ధనం సంపాదిస్తారు; యుగాంతంలో వారు క్షత్రియుల కర్తవ్యాలతో జీవనం సాగిస్తారు.
నివృత్తయజ్ఞస్వాధ్యాయా దణ్డాజినవివర్జితాః। బ్రాహ్మణా సర్వభక్షాశ్చ భవిష్యన్తి కలౌ యుగే
బ్రాహ్మణులు యజ్ఞాలు, స్వాధ్యాయాలు వదిలిపెట్టి, దండం, మృగచర్మం లేకుండా, కలియుగంలో అన్నిరకాల ఆహారాలు తినేవారవుతారు.
అజపా బ్రాహ్మణాస్తాత శూద్రా జపపరాయణాః। విపరీతే తదా లోకే పూర్వరూపం క్షయస్య తత్
బ్రాహ్మణులు జపం చేయరు, ఓ తాతా, శూద్రులు మాత్రం జపంలో నిమగ్నమవుతారు; ఆ సమయంలో లోకం తలకిందులవుతుంది, ఇదే నాశనానికి సంకేతం.
బహవో మ్లేచ్ఛరాజానః పృథివ్యాం మనుజాధిప। మృషానుశాసినః పాపా మృషావాదపరాయణాః
పెద్ద సంఖ్యలో మ్లేచ్ఛ రాజులు భూమిని పాలిస్తారు, ఓ మానవాధిపతీ, వారు పాపులు, అబద్ధంగా ఆజ్ఞాపించే వారు, అబద్ధం మాట్లాడే వారు.
ఆన్ధ్రాః శకాః పులిన్దాశ్చ యవనాశ్చ నరాధిపాః। కామ్భోజా బాహ్లికాః శూరాఽఽ భీరస్తథా నరోత్తమా
ఆంధ్రులు, శకులు, పులిందులు, యవనులు, కామ్బోజులు, బాహ్లికులు, వీరులు, భయమేమీ లేని వారు, మానవుల్లో, రాజుల్లో శ్రేష్ఠులవుతారు.
న తదా బ్రాహ్మణః కశ్చిత్స్వధర్మముపజీవతి। క్షత్రియాశ్చాపి వైశ్యాశ్చ వికర్మస్థా నరాధిప
ఆ సమయంలో ఒక్క బ్రాహ్మణుడైనా తన కర్తవ్యాన్ని పాటించడు; క్షత్రియులు, వైశ్యులు కూడా, ఓ మానవాధిపతీ, దుర్మార్గంలో నిలుస్తారు.
అల్పాయుషః స్వల్పబలాః స్వల్పవీర్యపరాక్రమాః। అల్పసారాల్పదేహాశ్చ తథా సత్యాల్పభాషిణః
ప్రజలకు ఆయుష్షు తక్కువ, బలం తక్కువ, శక్తి, పరాక్రమం తక్కువ, శరీరం చిన్నది, మాటల్లో సత్యం తక్కువగా ఉంటుంది.
బహుశూన్యా జనపదా మృగవ్యాలావృతా దిశః। యుగాన్తే సమనుప్రాప్తే వృథా చ బ్రహ్మవాదినః
అనేక ప్రాంతాలు ఖాళీగా ఉంటాయి, దిక్కులు అడవి జంతువులతో నిండిపోతాయి; యుగాంతంలో బ్రహ్మం గురించి మాట్లాడేవారు వృథాగా మాట్లాడతారు.
భోవాదినస్తథా శూద్రా బ్రాహ్మణాశ్చార్యవాదినః। యుగాన్తే మనుజవ్యాఘ్ర భవన్తి బహుజన్తవః
శూద్రులు 'భో' అని మాట్లాడతారు, బ్రాహ్మణులు గురువుల మాటలు మాట్లాడతారు; యుగాంతంలో, ఓ మానవసింహా, అనేక జీవులు ఉంటారు.
న తథా ఘ్రాణయుక్తాశ్చ సర్వగన్ధా విశాంపతే। రసాశ్చ మనుజవ్యాఘ్ర న తథా స్వాదుయోగినః
ఓ ప్రజలాధిపతీ, అప్పటికి వాసనలు అంత మధురంగా ఉండవు, ఓ మానవసింహా, రుచులు కూడా అంత రుచిగా ఉండవు.
బహుప్రజా హ్రస్వదేహా శీలాచారవివర్జితాః। ముఖేభగాః స్త్రియో రాజన్భవిష్యన్తి యుగక్షయే
స్త్రీలు ఎక్కువగా, చిన్న శరీరాలతో, శీలాచారాలు లేకుండా, నోట్లతో విడిపోయినవారిగా, ఓ రాజా, యుగాంతంలో ఉంటారు.
అట్టశూలా జనపదాః శివశూలాశ్చతుష్పథాః। కేశశూలాః స్త్రియో రాజన్భవిష్యన్తి యుగక్షయే
గ్రామాలు నవ్వుతో నిండిపోతాయి, మార్గమధ్యాలు నవ్వుతో నిండిపోతాయి, స్త్రీలు కేశాలతో గుర్తించబడతారు, ఓ రాజా, యుగాంతంలో.
అల్పక్షీరాస్తథా గావో భవిష్యన్తి జనాధిప। అల్పపుష్పఫలాశ్చాపి పాదపా బహువాయసాః
ఆ సమయంలో, ఓ మానవాధిపతీ, ఆవులు తక్కువ పాలు ఇస్తాయి; చెట్లు తక్కువ పువ్వులు, తక్కువ పండ్లు, కానీ ఎక్కువ పక్షులు కలిగి ఉంటాయి.
బ్రహ్మవధ్యానులిప్తానాం తథా మిథ్యాభిశంసినామ్। నృపాణాం పృథివీపాల ప్రతిగృహ్ణన్తి వై ద్విజాః
బ్రహ్మహత్య చేసినవారి దగ్గర నుండి, అబద్ధంగా తమను గొప్పవారిగా చెప్పుకునేవారి దగ్గర నుండి, ఓ భూమిపాలకా, బ్రాహ్మణులు దానాలు స్వీకరిస్తారు.