దేహీ చ దేహం సంత్యజ్య మృగ్యమాణః శుభాశుభైః। కథం సంయుజ్యతేప్రేత్య ఇహ వా ద్విజసత్తమ
ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా, శరీరధారి తన శరీరాన్ని వదిలిన తర్వాత, మంచి చెడు పనులు అతన్ని వెంబడించేటప్పుడు, మరణానంతరం లేదా ఇక్కడ ఎలా అతడికి వాటితో సంబంధం ఏర్పడుతుంది?
ఐహలౌకికమేవైతదుతాహో పారలౌకికమ్। క్వ వా కర్మాణి తిష్ఠన్తి జన్తోః ప్రేతస్య భార్గవ
ఓ భార్గవా, ఈ ఫలితాలు ఈ లోకానికి మాత్రమేనా, లేక పరలోకానికీ సంబంధించాయా? మరణించిన తర్వాత జీవి చేసిన పనులు ఎక్కడ ఉంటాయో చెప్పగలవా?
త్వద్యుక్తోఽయమనుప్రశ్నో యథావద్వదతాంవర। విదితం వేదితవ్యం తే స్థిత్యర్థం త్వం తు పృచ్ఛసి
నీ ప్రశ్న సమయానుకూలంగా ఉంది. నీకు తెలిసిన విషయమే అయినా, నీవు మరింత బోధ కోసం అడుగుతున్నావు.
అత్ర తే కథయిష్యామి తదిహైకమనాః శృణు। యథేహాముత్ర చ నర సుఖదుఃఖముపాశ్నుతే
ఇప్పుడు నేను నీకు ఈ విషయాన్ని వివరంగా చెబుతాను. ఏకాగ్రంగా విను. మనిషి ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ ఎలా సుఖదుఃఖాలను అనుభవిస్తాడో చెప్పుతాను.
నిర్మలాని శరీరాణి విశుద్ధాని శరీరిణామ్। ససర్జ ధఱ్మతన్త్రాణి పూర్వోత్పన్నః ప్రజాపతిః
ప్రజాపతి మొదట జన్మించినప్పుడు, శరీరధారుల కోసం పవిత్రమైన, మలినములేని, ధర్మానుసారంగా నడిచే శరీరాలను సృష్టించాడు.
అమోఘఫలసంకల్పాః సువ్రతాః సత్యవాదినః। బ్రహ్మభూతా నరాః పుణ్యాః పురాణాః కురుసత్తమ
ఓ కురు వంశశ్రేష్ఠా, ఆ పురాతన మానవులు సద్భుద్ధితో, వ్రతపరులు, సత్యవాదులు, వారి సంకల్పాలు విఫలమవ్వని వారు, బ్రహ్మస్వరూపులు, పుణ్యాత్ములు.
సర్వే దేవైః సమాయాన్తి స్వచ్ఛన్దేన నభస్తలమ్। తతశ్చ పునరాయాన్తి సర్వే స్వచ్ఛన్దచారిణః
వారు దేవతలతో కలిసి తమ ఇష్టానుసారం ఆకాశంలోకి వెళ్ళేవారు. మళ్ళీ తమ ఇష్టానుసారం తిరిగి వచ్చేవారు.
స్వచ్చన్దమరణాశ్చాసన్నరాః స్వచ్ఛన్దజీవినః। అల్పబాధా నిరాతఙ్కాః సిద్ధార్థా నిరుపద్రవాః
వారు తమ ఇష్టానుసారం జీవించేవారు, మరణించేవారు. తక్కువ బాధలు, ఎలాంటి కలహాలు లేకుండా, సర్వసిద్ధులు, నిరుపద్రవంగా ఉండేవారు.
ద్రష్టారోదేవసఙ్ఘానామృషీణాం చ మహాత్మనామ్। ప్రత్యక్షాః సర్వధర్మాణాం దాన్తా విగతమత్సరాః
వారు దేవతల సమూహాలను, మహర్షులను ప్రత్యక్షంగా దర్శించగలిగేవారు. అన్ని ధర్మాలను ప్రత్యక్షంగా గ్రహించేవారు. దండితులు, అసూయ లేని వారు.
ఆసన్వర్షసహస్రాణి తథా పుత్రసహస్రిణః। తతః కాలాన్తరే తస్మిన్పృథివీతలచారిణః
వారు వేల సంవత్సరాలు జీవించేవారు. వారికి వేలాది మంది సంతానం ఉండేది. కాలక్రమంలో వారు భూమిపై సంచరించసాగారు.
కామక్రోధాభిభూతాస్తే మాయావ్యాజోపజీవినః। లోభమోహాభిభూతాశ్చ త్యక్తా దేవైస్తతో నరాః
కామక్రోధాలకు లోనై, మాయతో జీవించేవారు. లోభమోహాలకు బానిసలై, దేవతలు వారిని వదిలిపెట్టారు.
అశుభైః కర్మభిః పాపాస్తిర్యఙ్గిరయగామినః। సంసారేషు విచిత్రేషు పచ్యమానాః పునః పునః
చెడు పనుల వల్ల, పాపులు జంతువులుగా, నరక జన్మలుగా పుట్టి, సంసారంలో ఎన్నో పుట్టుపోకలు అనుభవిస్తూ బాధపడతారు.
మోఘేష్టా మోఘసంకల్పా మోఘజ్ఞానా విచేతసః। `కాఙ్క్షిణః సర్వకామానాం నాస్తికా భిన్నసేతవః
వారి యజ్ఞాలు, సంకల్పాలు, జ్ఞానం—all వృథా అయ్యాయి. మనస్సు అయోమయంగా, అన్ని విషయాలను కోరుతూ, నమ్మకం లేకుండా, నియమాలు తప్పిపోయారు.
సర్వాభిశఙ్ఖినశ్చైవ సంవృత్తాః క్లేదాయినః। అశుభైః కర్మభిశ్చాపి ప్రాయశః పరిచిహ్నితాః
వారు ప్రతిదానిపట్ల అనుమానం కలిగి, చెడు పనులతో అపవిత్రులై, సాధారణంగా చెడు లక్షణాలతో గుర్తించబడతారు.
దౌష్కుల్యా వ్యాధిబహులా దురాత్మానోఽభితాపినః। భవన్త్యల్పాయుషః పాపా రౌద్రకర్మఫలోదయాః। నాథన్తః సర్వకామానాం నాస్తికా భిన్నచేతసః
వారు చెడ్డ వంశస్థులు, అనేక రోగాలతో బాధపడేవారు, దుష్టమనస్సు కలిగి, తక్కువ ఆయుష్షుతో, పాపకర్మ ఫలితాలు అనుభవిస్తూ, నమ్మకం లేకుండా, అన్ని విషయాలను కోరుతూ, చిత్తభ్రాంతితో ఉండేవారు.
జన్తోః ప్రేతస్య కౌన్తేయ గతిః స్వైరిహ కర్మభిః। ప్రాజ్ఞస్య హీనబుద్ధేశ్చ కర్మకోశః క్వ తిష్ఠతి
ఓ కౌంతేయ, జీవి మరణించిన తర్వాత అతని స్వంత కర్మల వల్లే గతి నిర్ణయించబడుతుంది. కానీ జ్ఞానులు, మాందబుద్ధులు చేసిన పనుల నిల్వ ఎక్కడ ఉంటుందో?
క్వస్థస్తత్సముపాశ్నాతి సుకృతం యది వేతరత్। ఇతి తే దర్శనం యచ్చ తత్రాప్యనునయం శృణు
అతడు మంచి పనులు చేసినా, చెడు పనులు చేసినా, వాటి ఫలితాన్ని ఎక్కడ అనుభవిస్తాడో అని నీవు అడిగావు. ఆ విషయానికి సంబంధించిన వివరణను ఇప్పుడు విను.
అయమాదిశరీరేణ దేవసృష్టేన మానవః। శుభానామశుభానాం చ కురుతే సంచయం మహత్
దేవతలు సృష్టించిన ఈ మొదటి శరీరంతో మనిషి, మంచి పనులు, చెడు పనులు రెండింటినీ పెద్దగా కూడబెట్టుకుంటాడు.
ఆయుషోఽన్తే ప్రహాయేదం క్షీణప్రాయం కలేబరమ్। సంభవత్యేవ యుగపద్యోనౌ నాస్త్యన్తరాఽభవః
ప్రాణం పోయే సమయానికి ఈ శరీరం బలహీనమై, వదిలిపెట్టబడుతుంది. వెంటనే మరో జననం జరుగుతుంది. మధ్యలో ఎలాంటి విరామం ఉండదు.
తత్రాస్య స్వకృతం కర్మ చ్ఛాయేవానుగతం సదా। ఫలత్యథ సుఖార్హో వా దుఃఖార్హోవాఽథ జాయతే
అక్కడ అతని చేసిన పుణ్యపాపాలు నీడలా వెంటాడతాయి. వాటి ఫలితంగా అతడు సుఖానికి లేదా దుఃఖానికి అర్హుడై, అలాగే పుడతాడు.
కృతాన్తవిధిసంయుక్తః స జన్తుర్లక్షణైః శుభైః। అశుభైర్వా నిరాదానో లక్ష్యతే జ్ఞానదృష్టిభిః
మరణ నియమానికి లోబడి ఉన్న ఆ ప్రాణి, మంచి లక్షణాలతో లేదా చెడు లక్షణాలతో ఉన్నట్టు, జ్ఞానదృష్టి కలిగినవారు గుర్తించగలుగుతారు.
ఏషా తావదబుద్ధీనాం గతిరుక్తా యుధిష్ఠిర। అతః పరం జ్ఞానవతాం నిబోధ గతిముత్తమామ్
యుదిష్ఠిరా! జ్ఞానం లేని వారికి ఈ మార్గాన్ని వివరించాను. ఇప్పుడు జ్ఞానులు చేరే ఉత్తమ మార్గాన్ని విను.
మనుష్యాస్తప్తతపసః సర్వాగమపరాయణాః। స్థిరవ్రతాః సత్యపరా గురుశుశ్రూషణే రతాః
తపస్సులో నిబద్ధత కలిగి, అన్ని శాస్త్రాలను అనుసరించే వారు, వ్రతాల్లో స్థిరంగా ఉండే వారు, సత్యానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చే వారు, గురువులకు సేవ చేయడంలో ఆనందించే వారు,
సుశీలాః శుక్లజాతీయాః క్షాన్తా దాన్తాః సుతేజసః। శుచియోన్యన్తరగతాః ప్రాయశః శుభలక్షణాః
మంచి స్వభావం కలిగి, పవిత్ర వంశంలో పుట్టినవారు, సహనశీలులు, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకున్నవారు, గొప్ప తేజస్సు కలవారు, ఎక్కువగా పవిత్ర గర్భాల్లో పుట్టినవారు, శుభలక్షణాలతో ఉండేవారు,
జితేనద్రియత్వాద్వశినః సత్కృత్యాన్మన్దరాగిణః। అల్పాబాధపరిత్రాసా భవన్తి నిరుపద్రవాః
అసక్తిని జయించి, ఇంద్రియాలను వశపరిచినవారు, ఇతరులను గౌరవించే వారు, కామానికి లోనుకాకుండా ఉండేవారు, తక్కువ బాధలు, భయాలు కలిగి, కలహం లేకుండా జీవించే వారు,
చ్యవన్తం జాయమానం చ గర్భస్యం చైవ సర్వశః। స్వమాత్మానం పరం చైవ బుధ్యన్తే జ్ఞానచక్షుషః
జ్ఞానదృష్టి కలిగినవారు, ప్రాణం విడిచే స్థితిని, పుట్టుకను, గర్భస్థితిని, తమదైనదీ, పరదైనదీ అన్ని విధాలా గ్రహించగలుగుతారు.
ఋషయస్తే మహాత్మానః ప్రత్యక్షాగమబుద్ధయః। కర్మభూమిమిమాం ప్రాప్య పునర్యాన్తి సురాలయమ్। `కృత్వా శుభాని కర్మాణి జ్ఞానేన భరతర్షభ
ప్రత్యక్షానుభవం, శాస్త్రజ్ఞానం కలిగిన మహాత్ములు, ఈ కర్మభూమిని చేరి, జ్ఞానంతో మంచి పనులు చేసి, మళ్లీ దేవతల లోకానికి వెళ్తారు, ఓ యుదిష్ఠిరా!
కించిద్దైవాద్ధఠాత్కించిత్కించిదేవ స్వకర్మభిః। ప్రాప్నువన్తి నరా రాజన్మా తేఽస్త్వన్యావిచారణా
కొంతమందికి దైవకృప వల్ల, మరికొందరికి తమ శ్రమ వల్ల, ఇంకొందరికి తమ కర్మఫలితంగా ఫలితాలు లభిస్తాయి. రాజా! దీనికి మరే విధమైన అనుమానం అవసరం లేదు.
ఇమామత్రోపమాం చాపి నిబోధ వదతాంవర। మనుష్యలోకే యచ్ఛ్రేయః పరంమన్యే యుధిష్ఠిర
మాటలలో నిపుణుడవైనవాడా! ఇప్పుడు ఈ ఉపమానాన్ని కూడా విను. మానవ లోకంలో ఏది శ్రేయస్సో, దానిని కొందరు పరమోత్తమంగా భావిస్తారు, ఓ యుదిష్ఠిరా.
ఇహైవైకస్య నాముత్ర అముత్రైకస్య నో ఇహ। ఇహ చాముత్ర చైకస్ నాముత్రైకస్య నో ఇహ
కొంతమందికి ఈ లోకంలో మాత్రమే ఫలితం ఉంటుంది, పరలోకంలో ఉండదు. మరికొందరికి పరలోకంలో మాత్రమే ఉంటుంది, ఇక్కడ ఉండదు. ఇంకొందరికి ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ ఉంటుంది. మరికొందరికి ఎక్కడా ఉండదు.